04.06.03 Znaczenie: Jak stwierdza Bhagavad-gita (7.26), vedaham samatitani vartamanani carjuna. Pan mówi: " Wiem o wszystkim, co zdarzyło się w przeszłości i co dopiero nadejdzie." Pan Visnu jest wszechwiedzący i dlatego wiedział, co wydarzy się na arenie ofiarnej Daksy. Z tego powodu ani Narayana, ani Pan Brahma nie byli obecni w czasie wielkiej ofiary spełnianej przez Daksę.
04.06.04 Znaczenie: Pan Brahma wyjaśnił półbogom, że choć Daksa pragnął cieszyć się rezultatami ofiary spełnianej dla korzyści, to jednak odbieranie przyjemności nie jest możliwe, gdy ktoś znieważa wielką osobę, taką jak Pan Śiva. Śmierć w walce była korzystna dla Daksy, gdyby bowiem żył, wciąż, popełniałby takie obrazy u lotosowych stóp wielkich osób. Zgodnie z prawem Manu, kiedy jakaś osoba dopuści się morderstwa, wówczas kara jest dla niej zbawienna, jeśli bowiem nie zostanie zabita, może popełnić coraz więcej morderstw i tak będzie coraz bardziej uwikłana w swych przyszłych żywotach, z powodu zabicia tak wielu osób. Tak więc kara jaką król wymierza mordercy, jest rzeczą właściwą. Jeśli ci, którzy popełniają niesłychane obrazy zostaną z łaski Pana zabici, jest to dla nich dobre. Innymi słowy, Pan Brahma wyjaśnił półbogom, iż to, że Daksa został zabity, było dla niego dobre.
04.06.05 Znaczenie: Pan Śiva jest nazywany również Aśutosa. Aśu oznacza "bardzo szybko", a tosa oznacza "być zadowolonym". Półbogom poradzono, by udali się do Pana Śivy i błagali go o przebaczenie. Ponieważ można go z łatwością zadowolić, było pewne, że osiągną swój cel. Pan Brahma bardzo dobrze znał umysł Pana Śivy i był przeświadczony, że półbogowie, którzy popełnili obrazy wobec lotosowych stóp Pana Śivy, mogli je złagodzić, udając się do niego i bezwarunkowo podporządkowując się mu.
04.06.07 Znaczenie: Gdy Pan Brahma poradził już półbogom, by udali się do Pana Śivy i błagali go o wybaczenie, podsunął wówczas myśl, w jaki sposób należy sprawić mu przyjemność i jak przedstawić mu tę sprawę. Brahma zapewnił również, że żadna dusza uwarunkowana – włączając jego samego i wszystkich półbogów – nie wiedziała, w jaki sposób zadowolić Pana Śivę. Lecz powiedział: "Wiadomo, że z łatwością można go zadowolić, więc spróbujmy pawic mu przyjemność padając do jego lotosowych stóp."
W rzeczywistości pozycją podwładnego jest bezustanne podporządkowanie Najwyższemu. Taka nauka płynie z Bhagavad-gity. Pan prosi wszystkich, by porzucili wszelkie rodzaje wymyślonych zajęć i po prostu podporządkowali się Jemu. Uchroni to uwarunkowane dusze od grzesznych reakcji. Podobnie, w tym przypadku Brahma podsunął myśl, by półbogowie udali się do Pana Śivy i podporządkowali się jego lotosowym stopom, gdyż – skoro jest on niezwykle łaskawy i z łatwością można go zadowolić – czyn ten okaże się skuteczny.
04.06.08 Znaczenie: Siedziba Pana Śivy, znana jest jako wzgórze Kailasa, została opisana w 14 następujących wersetach.
04.06.22 Znaczenie: Zgodnie z komentarzem nazywanym Śri-Bhagavata-candra-candrika, woda, w której Sati zwykła się kąpać, była wodą Gangesu. Innymi słowy, przez Kailasa-parvata przepływa Ganges. Stwierdzenie to jest zupełnie prawdopodobne, ponieważ wody Gangesu spływają również z włosów Pana Śivy. Skoro wody Gangesu spoczywają na głowie Pana Śivy, a następnie spływają do innych części wszechświata, jest zatem rzeczą zupełnie możliwą, że woda w której kąpała się Sati – i która z pewnością pachniała niezwykle pięknie – była wodą Gangesu.
04.06.23 Znaczenie: Czasami Alaka jest znana jako Alaka-puri, co jest także nazwą siedziby Kuvery. Jednakże z Kailasa nie można dojrzeć siedziby Kuvery. Dlatego też region Alaka, o którym tutaj mowa, jest różny od Alaka-puri Kuvery. Zgodnie z opinią Viraraghavy Acaryi, alaka oznacza "niezwykle piękny". W krainie Alaka półbogowie zobaczyli, że jest tam pewien rodzaj kwiatu lotosu znany jako Saugandhika, który rozsiewa pewien szczególnie aromatyczny zapach.
04.06.25 Znaczenie: Z wersetu tego wynika, że nawet kobiety z planet niebiańskich są zanieczyszczone myślami o przyjemności seksualnej i dlatego przybywają w samolotach, aby wykąpać się w rzekach Nanda i Alakananda. Znaczące jest to, że rzeki Nanda i Alakananda zostały uświęcone kurzem z lotosowych stóp Najwyższej Osoby Boga. Innymi słowy, tak jak Ganges jest święty, gdyż jego wody wypływają z palców Najwyższej Osoby Boga, Narayana – tak ilekroć woda czy cokolwiek jest w kontakcie ze służbą oddania dla Najwyższej Osoby Boga, zostaje to oczyszczone i uduchowione. Zasady i nakazy służby oddania opierają się na regule, że cokolwiek jest w kontakcie z lotosowymi stopami Pana, zostaje natychmiast uwolnione od wszelkich materialnych zanieczyszczeń.
Kobiety z planet niebiańskich – zanieczyszczone myślami o życiu seksualnym – przybyły, aby wykapać się w tych uświęconych rzekach i czerpać przyjemność z rozpryskiwania wody na swych mężów. Ważne są w związku z tym dwa słowa. Rati-karśitah oznacza, że po przyjemności seksualnej kobiety te smutnieją. Choć przyjmują przyjemność seksualną jako potrzebę ciał, nie są później szczęśliwe.
Drugą znaczącą rzeczą jest, że Pan Govinda, Najwyższa Osoba Boga, został tu opisany jako Tirthapada. Tirtha oznacza "uświęcone miejsce", a pada znaczy "lotosowe stopy Pana". Ludzie udają się do uświęconych miejsc, aby uwolnić się od wszelkich grzesznych reakcji. Innymi słowy ci, którzy są oddani lotosowym stopom Najwyższej Osoby Boga, Krsny, automatycznie zostają oczyszczeni. Lotosowe stopy Pana są określane mianem tirtha-pada, gdyż pod ich ochroną znajdują się setki i tysiące świętych osób, które oczyszczają święte miejsca pielgrzymek. Śrila Narottama dasa Thakura, wielki acarya Gaudiya Vaisnava-sampradayi radzi nam, abyśmy nie podróżowali do różnych miejsc pielgrzymek. Chodzenie z jednego miejsca do drugiego jest bez wątpienia kłopotliwe, lecz ten kto jest inteligentny, może przyjąć schronienie lotosowych stóp Govindy i zostać automatycznie oczyszczony w wyniku tej pielgrzymki. Każdy, kto jest utwierdzony w służbie dla lotosowych stóp Govindy, jest nazywany tirtha-pada i nie ma potrzeby, by taka osoba udawała się na różne pielgrzymki, gdyż po prostu dzięki zaangażowaniu w służbę dla lotosowych stóp Pana może się ona cieszyć wszelkimi korzyściami, jakie płyną z takiej podróży. Taki czysty bhakta, który ma niezachwianą wiarę w lotosowe stopy Pana, może stworzyć święte miejsca w każdej części świata, gdzie postanowi pozostać. Tirthi-kurvanti tirthani (Bhag. 1.13.10). Miejsca takie zostają uświęcone obecnością czystych bhaktów – każde miejsce automatycznie staje się miejscem pielgrzymek, jeśli pozostaje lub przebywa w nim Pan czy Jego czysty bhakta. Innymi słowy, czysty bhakta, który w 100% jest zaangażowany w służbę dla Pana, może udać się do jakiejkolwiek części wszechświata, która natychmiast stanie się świętym miejscem, gdzie może on spokojnie służyć Panu tak, jak On tego pragnie.
04.06.27 Znaczenie: Samoloty opisane w tym wersecie różnią się od tych, które znamy. W Śrimad-Bhagavatam i całej literaturze wedyjskiej znajduje się wiele opisów vimana, co oznacza "samoloty". Na rozmaitych planetach są rozmaite rodzaje samolotów. Na naszej planecie Ziemi samoloty napędzane są przez urządzenia mechaniczne, lecz na innych planetach samoloty są wprawiane w ruch nie przez maszynę, a dzięki hymnom mantrycznym. Mieszkańcy planet niebiańskich również wykorzystują je szczególnie dla przyjemności, do podróży z jednej planety ma drugą. Ci, którzy mieszkają na planetach nazywanych Siddhalokami, mogą podróżować z jednej planety na drugą, nie posługując się samolotami. Piękne samoloty z planet niebiańskich zostały porównane tutaj do nieba, ponieważ szybują po niebie; zaś pasażerowie zostali porównani do chmur. Piękne kobiety, żony mieszkańców planet niebiańskich, zostały porównane do błyskawic. Podsumowując, bardzo przyjemnie było spoglądać na samoloty i ich pasażerów, którzy przybyli z wyższych planet na Kailasa.
04.06.28 Znaczenie: Skarbnik półbogów, Yakseśvara, jest znany również jako Kuvera. Literatura wedyjska opisując go stwierdza, że jest on bajecznie bogaty. Wygląda na to – na podstawie tych wersetów – że Kailasa znajduje się w pobliżu siedziby Kuvery. W wersecie tym zostało również powiedziane, że las był pełen drzew pragnień. O drzewie pragnień, które znajduje się w świecie duchowym, zwłaszcza na Krsnaloce, siedzibie Krsny, dowiadujemy się z Brahma-samhity. Z tego wersetu wynika, że takie drzewa pragnień, dzięki łasce Krsny, są również na Kailasa, rezydencji Pana Śivy. Zatem wygląda na to, że Kailasa ma jakieś szczególne znaczenie; jest prawie niczym rezydencja Pana Krsny.
04.06.29 Znaczenie: Piękno tego lasu zwiększała obecność rozmaitych jezior. Werset ten opisuje, że jeziora były ozdobione kwiatami lotosu, łabędziami, które bawiły się i śpiewały z ptakami i brzęczącymi pszczołami. Biorąc pod uwagę te wszystkie przymioty, możemy sobie wyobrazić, jak piękne było to miejsce i jak bardzo cieszyli się tą atmosferą półbogowie, którzy tamtędy przelatywali. Człowiek stworzył na tej planecie wiele dróg i urzekających miejsc, lecz żadne z nich nie może przewyższyć tego, co jak opisały te wersety – jest na Kailasa.
04.06.30 Znaczenie: Kiedykolwiek w tym materialnym świecie panuje przyjemny nastrój, natychmiast w umysłach osób materialistycznych budzi się seksualna żądza. Taka tendencja jest obecna wszędzie w tym materialnym świecie, nie tylko na naszej Ziemi, lecz również na wyższych systemach planetarnych. Całkowicie przeciwstawny do wpływu, jaki ta atmosfera wywiera na umysły żywych istot w tym materialnym świecie, jest opis świata duchowego. Tam kobiety są setki tysiące razy piękniejsze niż kobiety ze świata materialnego i atmosfera duchowa jest również o wiele lepsza. Jednak pomimo tego przyjemnego nastroju umysły mieszkańców świata duchowego nie zostają poruszone, gdyż tam, na planetach Vaikuntha, uduchowione umysły mieszkańców tych planet są tak zaabsorbowane duchowymi wibracjami intonowania chwał Pana, że przyjemności tej nie może przewyższyć żadna inna, nawet przyjemność seksualna, która jest kulminacją wszelkiej przyjemności w świecie materialnym. Innymi słowy, w świecie Vaikuntha – pomimo jego lepszej atmosfery i udogodnień – nie ma bodźca do życia seksualnego. Jak stwierdza Bhagavad-gita (2.59), param drstva nivartate: mieszkańcy tamtego świata są tak duchowo oświeceni, że życie seksualne w obecności takiej duchowości nie ma znaczenia.
04.06.32 Znaczenie: Zazwyczaj, na każdym drzewie są ptasie gniazda, a wieczorem gromadzą się tam hałasujące ptaki. Lecz wygląda na to, że na tym drzewie figowym nie było gniazd i dlatego było ono ciche i spokojne. Nie było tam zakłóceń spowodowanych hałasem czy upałem, dlatego też było to właściwe miejsce do medytacji.
04.06.33 Znaczenie: W wersecie tym niezwykle znaczące jest słowo maha-yogamaye. Yoga oznacza medytację o Najwyższej Osobie Boga, a maha-yoga oznacza tych, którzy angażują się w służbę oddania dla Visnu. Medytacja oznacza pamiętanie, smaranam. Jest 9 różnych rodzajów służby oddania, z których jednym procesem jest smaranam; yogin w swym sercu pamięta formę Visnu. Zatem pod tym wielkim drzewem figowym siedziało wielu bhaktów pogrążonych w medytacji o Panu Visnu.
Sanskryckie słowo maha wywodzi się z przyrostka mahat. Przyrostek ten jest stosowany do określenia jakiejś wielkiej liczby, czyli wielkiej ilości, a więc maha-yoga wskazuje, że było tam wielu wielkich yoginów i bhaktów, którzy medytowali o formie Pana Visnu. Zazwyczaj osoby takie pragną wyzwolenia z materialnej niewoli i osiągają jedną z Vaikunth w świecie duchowym. Wyzwolenie oznacza uwolnienie z materialnej niewoli, czyli niewiedzy. W świecie materialnym cierpimy życie po życiu z powodu utożsamiania się z ciałem, a wyzwolenie jest wolnością od tego nieszczęsnego stanu życia.
04.06.34 Znaczenie: Osoby, które siedzą z Panem Śivą, są ważne, ponieważ czterej Kumarowie byli wyzwoleni od narodzin. Jak pamiętamy, po narodzinach Kumarów ich ojciec zażądał od nich, aby założyli rodziny i płodzili dzieci w celu zwiększenia populacji nowostworzonego wszechświata. Lecz oni odmówili, a wtedy Pan Brahma rozgniewał się i w tym nastroju gniewu narodził się Rudra, czyli Pan Śiva. Wskutek tego są oni ze sobą blisko spokrewnieni. Kuvera, skarbnik półbogów, jest bajecznie bogaty. Tak więc obcowanie Pana Śivy z Kumarami i Kuverą wskazuje na to, że ma on wszelkie transcendentalne i materialne bogactwo. W rzeczywistości jest on jakościową inkarnacja Najwyższego Pana; dlatego też jego pozycja jest niezwykle wzniosła.
04.06.35 Znaczenie: Pan Śiva jest pełen mądrości i tapasyi, wyrzeczenia. Wiadomą rzeczą jest, że ten kto zna sposoby działania, znajduje się na ścieżce służby oddania dla Najwyższej Osoby Boga. Nie możemy służyć Najwyższej Osobie Boga, dopóki nie osiągniemy pełni doskonałej wiedzy o metodach i środkach służby oddania.
Tutaj Pan Śiva został opisany jako adhiśvara. Iśvara oznacza "kontroler", a adhiśvara oznacza szczególnie "kontroler zmysłów". Zazwyczaj nasze materialnie zanieczyszczone zmysły mają skłonność do angażowania się w czynności, które je zadowalają, lecz gdy wzniesiemy się dzięki mądrości i wyrzeczeniu, wówczas zmysły oczyszczają się i angażujemy je w służbę dla Najwyższej Osoby Boga. Pan Śiva jest wzorem takiej doskonałości i dlatego pisma objawione mówią, vaisnavanam yatha śambhuh; Pan Śiva jest Vaisnavą. Pan Śiva, swymi czynami w tym materialnym świecie, uczy wszystkie uwarunkowane dusze, jak angażować się w służbę oddania 24 godziny na dobę. Dlatego też został tutaj opisany jako loka-mangala, uosobienie szczęścia dla wszystkich uwarunkowanych dusz.
04.06.36 Znaczenie: Symptomy wyrzeczenia Pana Śivy nie są dokładnie takie jak Vaisnavy. Pan Śiva jest z pewnością pierwszym miedzy Vaisnavami., lecz ukazuje pewien rys swojej osobowości szczególny grupie ludzi, która nie potrafi przestrzegać zasad Vaisnava. Śivaici pozwalają sobie na palenie i zażywanie środków odurzających. Ci którzy są zwolennikami rytuałów Vaisnava, nigdy nie akceptują takich praktyk.
04.06.37 Znaczenie: Pan siedział na materacu ze słomy, gdyż takie miejsce do siedzenia przyjmują osoby, które oddają się wyrzeczeniu, aby osiągnąć zrozumienie Prawdy Absolutnej. Werset ten szczególnie zaznacza, że Pan Śiva mówił do sławnego bhakty, wielkiego mędrca Narady. Narada zapytał Pana Śivę o służbę oddania i Śiva – będąc pierwszym między Vaisnavami – pouczył go. Innymi słowy, Pan Śiva i Narada dyskutowali o wiedzy zawartej w Vedach, lecz wiadomo, iż tematem była służba oddania. W związku z tym inną istotną rzeczą jest to, że Pan Śiva jest największym nauczycielem, a wielki mędrzec Narada jest największym słuchaczem. Zatem najwznioślejszym tematem wiedzy wedyjskiej jest bhakti, czyli służba oddania.
04.06.38 Znaczenie: Zgodnie z systemem astanga-yogi, opisana tutaj pozycja siedząca jest nazywana virasana. W praktyce yogi istnieje 8 podziałów, jak yama i niyama – opanowanie, przestrzeganie zasad i nakazów, następnie praktykowanie postaw siedzących itd. Poza virasana istnieją inne pozycje siedzące, jak padmasana i siddhasana. Praktykowanie tych asan bez wzniesienia się do pozycji zrozumienia Duszy Najwyższej, Visnu, nie jest doskonałym etapem yogi. Pan Śiva jest nazywany yogiśvarą, panem wszystkich yoginów, a Krsna jest nazywany yogeśvarą. Yogiśvara wskazuje, że nikt nie może przewyższyć praktyki yogi Pana Śivy, a yogeśvara wskazuje, że nikt nie może przewyższyć doskonałości yogi Krsny. Innym znaczącym słowem jest tarka-mudra, które wskazuje, że palce są rozchylone, a drugi palec jest wzniesiony wraz z całą ręką, aby wpoić słuchającym jakiś temat. Jest to w rzeczywistości reprezentacyjny symbol.
04.06.39 Znaczenie: Znaczące jest w tym wersecie słowo brahmananda. Tę brahmanandę, czyli brahma-nirvanę, wyjaśnił Prahlada Maharaja. Gdy jesteśmy całkowicie zaabsorbowani adhoksaja, Najwyższa Osoba Boga, który jest poza zmysłem postrzegania osób materialistycznych znajdujemy się wówczas w brahmanandzie.
Nie jest rzeczą możliwą pojęcie istnienia, imienia, formy, cech i rozrywek Najwyższej Osoby Boga, gdyż jest On usytuowany transcendentalnie, poza wyobrażeniem osób materialistycznych. Ponieważ materialiści nie potrafią wyobrazić sobie czy pojąć Najwyższej Osoby Boga, mogą myśleć, że Bóg jest martwy, lecz w rzeczywistości On zawsze istnieje w sac-cid-ananda-vigraha, Swej wiecznej formie. Bezustanna medytacja skoncentrowana na formie Pana jest określana mianem samadhi, ekstazy lub transu. Samadhi oznacza szczególnie skoncentrowaną uwagę, więc rzeczą zrozumiałą jest, że ten, kto zdobył kwalifikacje ciągłego medytowania o Osobie Boga, zawsze jest w transie i cieszy się brahma-nirvaną, czyli brahmanandą. Pan Śiva zamanifestował takie symptomy i dlatego zostało stwierdzone, że był pogrążony w brahmananda.
Innym znaczącym słowem jest yoga-kaksam. Yoga-kaksam jest postawa siedzącą, w której lewe udo jest umocowane pod silnie związanym ubraniem w kolorze szafranu. Znaczące są również słowa manunam adyam, gdyż oznaczają one filozofa, czyli tego kto jest rozważny i kogo cechuje bardzo czyste myślenie. Taki człowiek jest określany mianem manu. W tym wersecie Pan Śiva został opisany jako pierwszy miedzy wszystkimi myślicielami. Pan Śiva nie angażuje się oczywiście w bezużyteczne spekulacje umysłowe, lecz – jak oznajmił poprzedni werset – zawsze rozmyśla o tym, jak wyzwolić demony z ich upadłego stanu życia. Jest powiedziane, że w czasie przyjścia Pana Caitanyi, Sadaśiva pojawił się jako Advaita Prabhu, a główną troską Advaity Prabhu było wzniesienie upadłych uwarunkowanych dusz do platformy służby oddania Panu Krsnie. Ponieważ ludzie byli zaangażowani w bezużyteczne zajęcia, które przedłużały ich materialną egzystencję, Pan Śiva – w formie Pana Advaity – błagał Najwyższego Pana, by pojawił się jako Pan Caitanya i uratował te zwiedzione dusze. W rzeczywistości Pan Caitanya pojawił się na prośbę Pana Advaity. Podobnie, Pan Śiva ma sampradayę, Rudra-sampradayę. Pan Śiva zawsze myśli o ratowaniu upadłych dusz, jak ukazał to Pan Advaita Prabhu.
04.06.40 Znaczenie: Kaśyapa Muni należał do kategorii żywych istot, lecz miał transcendentalnego syna, Vamanadevę, który był inkarnacją Visnu. Choć zatem Pan Visnu jest Najwyższą Osobą Boga, okazał swój szacunek Kaśyapie Muniemu. Podobnie, kiedy Pan Krsna był dzieckiem, zwykł ofiarowywać pełne szacunku pokłony matce i ojcu, Nandzie i Yaśodzie. Również w czasie bitwy na Kuruksetra Pan Krsna dotknął stóp Maharajy Yudhisthiry, król bowiem był od Niego starszy. Wygląda na to, że Osoba Boga, Pan Śiva i inni wielbiciele, pomimo swych wzniosłych pozycji uczą praktycznym przykładem, jak składać pokłony tym, którzy są starsi. Pan Śiva ofiarował pełne szacunku pokłony Brahmie, ponieważ Brahma był jego ojcem, tak jak Kaśyapa Muni był ojcem Vamany.
04.06.41 Znaczenie: Pan Brahma uśmiechnął się, wiedział bowiem, że Pan Śivę można nie tylko z łatwością zadowolić, lecz również z łatwością rozgniewać. Obawiał się, że Pan Śiva mógł być w gniewnym nastroju, gdyż stracił swą żonę i został obrażony przez Daksę. Aby więc ukryć ten strach, uśmiechnął się i tymi słowy zwrócił się do niego.
04.06.42 Znaczenie: Choć Pan Brahma otrzymał pełne szacunku pokłony od Pana Śivy, wiedział, że Pan Śiva zajmował pozycję bardziej wzniosłą niż on. Pozycję Pana Śivy opisuje Brahma-samhita: nie ma różnicy między Panem Visnu i Panem Śivą na ich pierwotnych pozycjach, lecz mimo to Pan Śiva jest inny niż Pan Visnu. Przytaczany jest przykład mleka w jogurcie, które nie różni się od pierwotnego mleka z którego został zrobiony jogurt.
04.06.43 Znaczenie: W tym wersecie znaczące jest słowo śiva-śakti. Śiva oznacza "pomyślna", a śakti oznacza "energia". Istnieje wiele rodzajów energii Najwyższego Pana i wszystkie są pomyślne. Brahma, Visnu i Maheśvara są nazywani guna-avatarami, czyli inkarnacjami materialnych jakości. W świecie materialnym porównujemy te różne inkarnacje z rozmaitych punktów widzenia. Wszystkie one są ekspansjami najwyższej pomyślności, wszystkie są pomyślne, choć czasem jedną cechę natury uważamy za wyższą lub niższą niż inna. Siła ignorancji, czyli tamo-guna, jest uważana za o wiele niższą niż inne siły, lecz w wyższym rozumieniu ona również jest korzystna. Możemy tu przytoczyć przykład rządu, w którym jest zarówno wydział kształcenia jak i wydział karny. Laik może uważać, że wydział karny jest niepomyślny, lecz z punktu widzenia rządu jest tak samo ważny, jak wydział kształcenia i dlatego rząd jednakowo finansuje oba wydziały, bez wyróżniania któregokolwiek z nich.
04.06.44 Znaczenie: Nie należy nigdy lekceważyć wedyjskiego systemu varn i aśramów, ponieważ podziały te stworzył Sam Najwyższy Pan., aby utrzymać w społeczeństwie ludzkim porządek społeczny i religijny. Bramini, jako grupa ludzi inteligentnych w społeczeństwie, musza złożyć ślub niezawodnego przestrzegania tej regulującej zasady. W tym wieku Kali występuje tendencja, aby uczynić społeczeństwo bezklasowym, w którym nieprzestrzegane byłyby zasady varn i aśramów. Jest to jednak manifestacja marzenia, które nie ma szans spełnienia. Destrukcja społecznych i duchowych porządków nie spowoduje zapanowania idei społeczeństwa bezklasowego. Powinniśmy ściśle przestrzegać zasad varn i aśramów dla zadowolenia ich stworzyciela, gdyż Pan Krsna stwierdza w Bhagavad-gicie, że te cztery porządki systemu społecznego – bramini, ksatriyowie, vaiśyowie i śudrowie – są Jego stworzeniem. Powinni oni działać zgodnie z regulującymi zasadami tej instytucji i zadowolić Pana tak, jak różne części ciała są zaangażowane w służenie całości. Całością jest Najwyższa Osoba Boga w Swej virat-rupie, czyli formie kosmicznej. Bramini, ksatriyowie, vaiśyowie i śudrowie są kolejno ustami, ramionami, brzuchem i nogami kosmicznej formy Pana. Dopóki zaangażowani są w służenie kompletnej całości, dopóty zajmują bezpieczną pozycję, w przeciwnym razie upadają ze swych pozycji i degradują się.
04.06.45 Znaczenie: Najwyższa Osoba Boga jest nazywany najwyższą wolą. Wszystko dzieje się za przyczyną najwyższej woli. Dlatego powiedziane jest, że bez najwyższej woli nie drgnie nawet źdźbło trawy. Zostało ustanowione, że zazwyczaj ci, którzy spełniają pobożne czyny, są promowani na wyższe systemy planetarne, wielbiciele są promowani na Vaikunthy, czyli do świata duchowego, a ci którzy oddają się bezosobowej spekulacji, zostają promowani do bezosobowego blasku Brahmana. Lecz czasem zdarza się, że niegodziwiec, taki jak Ajamila, zostaje natychmiast wyniesiony na Vaikunthalokę, po prostu dzięki intonowaniu imienia Narayana. Choć Ajamila wypowiadając tę wibrację chciał przywołać swego syna Narayana, Pan Narayana przyjął to bardzo poważnie i natychmiast promował go na Vaikunthalokę, mimo iż w przeszłości popełnił on wiele grzesznych czynów. Podobnie, król Daksa zawsze był zaangażowany w pobożne czynności spełniania ofiar, a jednak został surowo ukarany tylko z tego powodu, że wywołał małe nieporozumienie z Panem Śivą. Nasuwa się zatem wniosek, że ostateczną wolą jest najwyższy sąd; nikt nie może się z tym spierać. Dlatego też czysty bhakta we wszystkich okolicznościach podporządkowuje się najwyższej woli, przyjmując ją jako wszechpomyślną.
tat te 'nukampam susamiksamano
bhunjana evatma-krtam vipakam
hrd-vag-vapurbhir vidadhan
namas te
jiveta yo mukti-pade sa daya
bhak
(Bhag. 10.14.8)
Znaczenie tego wersetu jest takie, że gdy bhakta znajduje się w nieszczęsnej sytuacji, przyjmuje to jako błogosławieństwo Najwyższego Pana i bierze na siebie odpowiedzialność za swe przeszłe karygodne czyny. Niemniej jednak, ofiarowuje w takich warunkach więcej służby i nie jest zaniepokojony. Ten, kto żyje z takim nastawieniem w umyśle, zaangażowany w służbę oddania, jest najbardziej odpowiednim kandydatem do wzniesienia do świata duchowego. Innymi słowy, bhakta taki zawsze, w każdych okolicznościach, ma zapewnione prawo do promocji do świata duchowego.
04.06.46 Znaczenie: Gdy Najwyższa Osoba Boga popada w gniew lub zabija demona, materialnie może się to wydawać czymś niepomyślnym, lecz z duchowego punktu widzenia jest to dla demona szczęśliwe błogosławieństwo. Dlatego też, czyści bhaktowie nie czynią żadnej różnicy miedzy gniewem Pana a Jego błogosławieństwem. Obie te rzeczy widzą w odniesieniu do zachowania Pana w stosunku do innych i do nich samych. Bhakta w żadnych okolicznościach nie znajduje błędu w zachowaniu Pana.
04.06.47 Znaczenie: Osoby materialistyczne i zawsze zaangażowane w czynności karmiczne, które przynoszą materialny zysk, nie mogą ścierpieć widoku kwitnącego życia innych. Z wyjątkiem paru osób w świadomości Krsny, cały świat wypełniają tacy zazdrośni ludzie, którzy przepełnieni są pożądaniem, są bowiem przywiązani do materialnego ciała i pozbawieni samorealizacji. Skoro ich serca zawsze pełne są niepokoju, wiadomo, że już zabiła ich opatrzność. W ten sposób Pan Śiva – jako samozrealizowany Vaisnava – otrzymał radę, by nie zabijał Daksy. Vaisnava jest opisywany jako para-duhkha-duhkhi, gdyż mimo iż sam, w żadnych okolicznościach, nie jest nigdy dotknięty nieszczęściem, martwi się, gdy innych widzi w nieszczęsnym położeniu. Dlatego też, Vaisnava nie powinien próbować zabijać żadnym czynem ciała lub umysłu, lecz z powodu współczucia dla innych powinien próbować obudzić w nich świadomość Krsny. Ruch świadomości Krsny powstał w tym celu, aby wyratować zazdrosne osoby tego świata ze szponów mayi i choć nawet bhaktowie mają czasem kłopoty, jednak tolerują wszystko i popychają naprzód ten ruch. Pan Caitanya radzi:
trnad api sunicena taror api
sahisnuna
amanina manadena kirtaniyah
sada harih
"Można intonować święte imię Pana w pokornym stanie umysłu, uważając się za niższego niż słoma na drodze. Należy być bardziej tolerancyjnym niż drzewo, wolnym od wszelkiego poczucia fałszywego prestiżu i gotowym okazywać wszelki szacunek innym. W takim stanie umysłu można intonować święte imię Pana bezustannie." (Śiksastaka 3)
Vaisnava powinien podążać za przykładem takich Vaisnavów jak Haridasa Thakura, Nityananda Prabhu, a także Pan Jezus Chrystus. Nie ma potrzeby, by zabijać tego, kto już jest zabity. Lecz powinniśmy tu zauważyć, że Vaisnava nie powinien tolerować znieważania Visnu czy Vaisnavy, choć powinien tolerować zniewagi w stosunku do siebie
04.06.48 Znaczenie: Jest powiedziane, że pięknem tapasvi, czyli świętej osoby jest przebaczanie. W duchowej historii świata istnieje sporo przykładów na to, jak wiele świętych osób, mimo iż nękane bez powodu nie podjęły działania, choć mogły tak zrobić. Pariksit Maharaja, na przykład, został niepotrzebnie przeklęty przez bramińskiego chłopca. Ojciec chłopca niezmiernie nad tym ubolewał, ale Maharaja Pariksit przyjął tę klątwę i zgodził się umrzeć w przeciągu tygodnia, jak pragnął tego chłopiec–bramin. Pariksit Maharaja był cesarzem i miał pełnię mocy zarówno duchowej, jak i materialnej, lecz z powodu współczucia i szacunku dla społeczności bramińskiej, nie przeciwdziałał czynowi bramińskiego chłopca i zgodził się umrzeć w ciągu siedmiu dni. Maharaja Pariksit otrzymał radę, by nie podejmował działania, albowiem Krsna pragnął, aby przyjął karę i żeby w ten sposób zostały wyjawione światu nauki Śrimad-Bhagavatam. Dla korzyści innych Vaisnava jest tolerancyjny. Kiedy nie ukazuje swej mocy, nie znaczy to, że jej nie ma, a dowodzi to raczej, że jest wyrozumiały dla dobra całego ludzkiego społeczeństwa.
04.06.49 Znaczenie: Vaisnava nigdy nie jest oszołomiony wpływem energii zewnętrznej, jest bowiem zaangażowany w transcendentalną, miłosną służbę dla Pana. Pan stwierdza w Bhagavad-gicie (7.14):
daivi hy esa gunamayi mama
maya duratyaya
mam eva ye prapadyante mayam
etam taranti te
"Niełatwo jest przezwyciężyć tę Moją boską – składającą się z trzech sił natury materialnej – energię. Ale bez trudu mogą pokonać ją ci, którzy podporządkowali się Mnie." Vaisnava, zamiast złościć się na tych, którzy są oszołomieni przez tę mayę, powinien otaczać ich opieką, gdyż bez łaski Vaisnavy nie mają oni środków na to, aby wydostać się ze szponów mayi. Łaska bhaktów wybawia tych, których skazała maya.
vancha-kalpa-tarubhyaś ca
krpa-sindhubhya eva ca
patitanam pavanebhyo
vaisnavebhyo namo namah
"Składam pełne szacunku pokłony wszystkim Vaisnavom, bhaktom Pana. Są oni niczym drzewa pragnień – które mogą spełnić pragnienie każdego – i są pełni współczucia dla upadłych uwarunkowanych dusz." Tych, którzy znajdują się pod wpływem energii iluzorycznej, wabią działania przynoszące korzyści, lecz nauczający Vaisnava przyciąga ich serca do Najwyższej Osoby Boga, Śri Krsny.
04.06.53 Znaczenie: Ofiara jest ceremonią spełnianą dla zadowolenia Najwyższej Osoby Boga. Śrimad-Bhagavatam w 2 Rozdziale 1 Canto stwierdza, że każdy powinien próbować zrozumieć, czy Najwyższa Osoba Boga jest zadowolony z jego działania, czy też nie. Innymi słowy, celem naszych działań powinno być zadowolenie Najwyższej Osoby Boga. Tak jak w biurze obowiązkiem pracownika jest dbanie o to, aby właściciel lub pan był zadowolony, tak obowiązkiem każdego jest zadbanie, aby Najwyższa Osoba Boga był zadowolony z jego czynów. Czynności, których celem jest zadowolenie Najwyższego Boga, zostały zalecone w literaturze wedyjskiej, a spełnienie ich jest nazywane yajną. Innymi słowy, działanie z ramienia Najwyższego Pana jest określane mianem yajni. Powinniśmy dobrze wiedzieć, że każde działanie poza yajną jest przyczyną materialnej niewoli. Wyjaśnia to Bhagavad-gita (3.9): yajnarthat karmano 'nyatra loko 'yam karma-bandhanah. Karma-bandhanah oznacza, że jeśli nie będziemy pracować dla zadowolenia Najwyższego Pana Visnu, wówczas zwiążą nas reakcje naszej pracy. Nie powinniśmy pracować dla zadowolenia własnych zmysłów. Każdy powinien pracować dla zadowolenia Boga. To jest nazywane yajną.
Kiedy Daksa spełnił ofiarę, wszyscy półbogowie oczekiwali na prasada, resztki pożywienia ofiarowanego Visnu. Pan Śiva jest jednym z półbogów, więc w naturalny sposób oczekiwał swej części prasada z yajni. Lecz Daksa, z powodu zazdrości wobec Pana Śivy, ani nie zaprosił go do wzięcia udziału w yajni, ani – po ofiarowaniu – nie dał mu jego części. Lecz gdy zwolennicy Pana Śivy zniszczyli arenę yajni, Pan Brahma uspokoił Pana Śivę i zapewnił go, że otrzyma należna sobie część prasada. W ten sposób zaproszono Pana Śivę, by naprawił wszelkie zniszczenia, jakie spowodowali jego stronnicy.
Bhagavad-gita (3.11) mówi, że gdy spełniana jest yajna, zadowalani są wszyscy półbogowie. Yajnę należy spełniać, gdyż półbogowie oczekują na prasada z niej. Ci, którzy są zaangażowani w materialistyczne czynności zadowalania zmysłów, muszą spełniać yajnę, w przeciwnym bowiem razie będą uwikłani. Tak oto Daksa, będąc ojcem ludzkości, spełniał yajnę, a Pan Śiva spodziewał się swej części. Lecz pojawiły się kłopoty, ponieważ Pan Śiva nie został zaproszony. Jednakże, dzięki pośrednictwu Pana Brahmy, wszystko zostało należycie rozwiązane.
Spełnianie yajni jest niezwykle trudnym przedsięwzięciem, gdyż należy zaprosić wszystkich półbogów, by wzięli w niej udział. W Kali-yudze nie jest możliwe spełnianie takich kosztownych ofiar, ani nie jest możliwe zaproszenie półbogów do wzięcia w nich udziału. Dlatego też w tym wieku polecane jest: yajnaih sankirtana-prayair yajanti hi sumedhasah (Bhag. 11.5.32). Ci, którzy są inteligentni, powinni wiedzieć, że w Kali-yudze nie ma możliwości spełniania wedyjskich ofiar. Lecz dopóki nie zadowolimy półbogów, dopóty nie będzie regularnych, sezonowych działań czy opadów deszczu. Wszystko znajduje się pod kontrolą półbogów. W takiej sytuacji, aby utrzymać w obecnym wieku równowagę pokoju i dobrobytu społecznego, wszyscy inteligentni ludzie powinni spełniać sankirtana-yajnę, intonując święte imiona Hare Krsna, Hare Krsna, Krsna Krsna, Hare Hare; Hare Rama, Hare Rama, Rama Rama, Hare Hare. Należy zapraszać ludzi, intonować Hare Krsna i następnie rozdawać prasada. Ta ofiara zadowoli wszystkich półbogów i w ten sposób zapanuje w świecie pokój i pomyślność. Inna trudność w spełnianiu wedyjskich rytuałów polega na tym, że gdy zaniedbamy zadowolenie nawet jednego spośród wielu setek i tysięcy półbogów – tak jak Daksa poniechał zadowolenia Pana Śivy – pojawi się nieszczęście. Możemy intonować Hare Krsna i poprzez sprawienie przyjemności Krsnie automatycznie zadowolimy wszystkich półbogów.