Śrila Bhaktivinoda Thakura
przedstawił streszczenie Dziewiątego Rozdziału. Opuściwszy Vidyanagarę, Śri
Caitanya Mahaprabhu odwiedził takie miejsca pielgrzymek, jak Gautami-ganga,
Mallikarjuna, Ahovala-nrsimha, Siddhavata, Skanda-ksetra, Trimatha, Vrddhakaśi,
Bauddha-sthana, Tripati, Trimalla, Pana-nrsimha, Śiva-kanci, Visnu-kanci,
Trikala-hasti, Vrddhakola, Śiyali-bhairavi, Kaveri-tira i Kumbhakarna-kapala.
W końcu Pan udał się do Śri Ranga-ksetry, gdzie nawrócił bramina o imieniu Vyenkata Bhatta, który - wraz ze swą rodziną - został bhaktą Krsny. Po opuszczeniu Śri Rangi Caitanya Mahaprabhu dotarł do Rsabha-parvaty, gdzie spotkał Paramanandę Puri, który później przybył do Jagannatha Puri. Następnie Pan Śri Caitanya Mahaprabhu udał się dalej, docierając do Setubandha Rameśvary. W Śri Śaila-parvacie Pan spotkał Pana Śivę i jego żonę Durgę w przebraniu bramina i braminki. Stamtąd podążył ku Kamakosthi-puri, a później przybył do południowej Mathury. Rozmawiał z Nim pewien bramin, bhakta Pana Ramacandry. Później Pan wykąpał się w rzece Krtamala. Na wzgórzu znanym jako Mahendra-śaila Pan zobaczył Paraśuramę. Następnie udał się do Setubandhy i wykąpał się w Dhanus-tirtha. Odwiedził też Rameśvarę, gdzie zgromadził pewne dokumenty związane z Sitadevi, której iluzoryczną formę porwał Ravana. Następnie Pan odwiedził miejsca znane jako Pandya-deśa, Tamraparni, Nayatripadi, Ciyadatala, Tilakanci, Gajendra-moksana, Panagadi, Camtapura, Śri Vaikuntha, Malaya-parvata i Kanyakumari. Potem, w Mallara-deśy, Pan spotkał Bhattatharów i wybawił Kala Krsnadasa z ich szpon. Na brzegach rzeki Payasvini zebrał też Piąty Rozdział Brahma-samhity. Później odwiedził Payasvini, Śrngavera-puri-mathę i Matsya-tirthę. W wiosce Udupi zobaczył Gopala zainstalowanego przez Śri Madhvacaryę. Następnie w rozmowie opartej na śastrach pokonał Tattvavadi. Potem Pan odwiedził Phalgu-tirthę, Tritakupę, Pancapsarę, Surparakę i Kolapurę. W Śri Rangapuri Pan otrzymał wiadomość o odejściu Śankaracaryi. Później udał się nad brzeg rzeki Krsnavenvy, gdzie pośród braminów Vaisnavów zebrał napisaną przez Bilvamangalę księgę, zatytułowaną Krsna-karnamrta. Następnie Pan odwiedził Tapti, Mahismati-purę, Narmada-tirę i Rsyamuka-parvatę. Wkroczył do Dandakaranya i wyzwolił siedem drzew palmowych. Stamtąd poszedł do miejsca znanego jako Pampa-sarovara i odwiedził Pancavati, Nasikę, Brahmagiri, a także źródło rzeki Godavari, Kuśavartę. W ten sposób Pan odwiedził niemalże wszystkie święte miejsca w Południowych Indiach. W końcu, po ponownej wizycie w Vidyanagarze, tą samą trasą wrócił do Jagannatha Puri.
Madhya 09.01
Znaczenie: Zostało tu powiedziane, że Pan wybawił Gajendrę,
słonia, który został zaatakowany przez krokodyle. Gdy Śri Caitanya Mahaprabhu
odwiedził Południowe Indie, prawie wszyscy mieszkańcy znajdowali się w pazurach
krokodyli prezentujących filozofię buddyjską, dżinizm i Mayavada. Chociaż
Kaviraja Gosvami oznajmia, że ludzie ci byli tak silni jak słonie, w
rzeczywistości byli w szponach śmierci, gdyż zostali zaatakowani przez
krokodyle różnych filozofii. Jednak przez Swoją łaskę Śri Caitanya Mahaprabhu
wybawił słonia z pazurów krokodyli.
Madhya 09.04
Znaczenie: Jest powiedziane: tirthi-kurvanti tirthani. Tirtha, czyli święte miejsce, jest to
miejsce, które odwiedzają lub w którym mieszkają wielkie święte osoby. Chociaż
te święte miejsca były już miejscami pielgrzymek, wszystkie zostały oczyszczone
dzięki odwiedzinom Śri Caitanyi Mahaprabhu. Wielu ludzi udaje się do tych
świętych miejsc i pozostawia tam swoje grzeszne reakcje, uwalniając się w ten
sposób z zanieczyszczeń. Gdy zanieczyszczenia te nagromadzą się, są
neutralizowane przez wielkie osoby, takie jak Śri Caitanya Mahaprabhu i Jego
ściśli zwolennicy, którzy odwiedzają te miejsca. Do szpitala przychodzi wiele
rodzajów pacjentów dotkniętych wieloma rodzajami chorób. W rzeczywistości
szpital zawsze jest zakażony, ale biegły lekarz swą mistrzowską obecnością i
zarządzaniem sprawia, że szpital jest wysterylizowany. Podobnie, miejsca
pielgrzymek zawsze są zarażone grzechami, które pozostawiają udający się tam
grzeszni ludzie, lecz gdy miejsca te odwiedzają osoby takie jak Śri Caitanya
Mahaprabhu, wówczas znika wszelkie zanieczyszczenie.
Madhya 09.07-08
Znaczenie: Święte imiona Krsny i Hari, czy też intonowanie mantry Hare Krsna, są duchowo tak
potężne, że nawet dzisiaj, gdy nasi nauczający udają się w odległe części
świata, ludzie natychmiast zaczynają intonować Hare Krsna. Śri Caitanya
Mahaprabhu był Samą Najwyższą Osobą Boga. Nie ma nikogo, kto może równać się z
Nim lub z Jego mocami. Lecz ponieważ my podążamy Jego śladami i także
intonujemy maha-mantrę Hare Krsna,
skutek jest prawie tak potężny jak w czasach Pana Caitanyi Mahaprabhu. Nasi
nauczający wywodzą się głównie z krajów europejskich i amerykańskich, lecz
pomimo tego, dzięki łasce Pana Caitanyi, odnoszą ogromny sukces, gdziekolwiek
się udadzą, by zakładać ośrodki. Naprawdę ludzie wszędzie bardzo poważnie
intonują Hare Krsna, Hare Krsna, Krsna Krsna, Hare Hare / Hare Rama, Hare
Rama, Rama Rama, Hare Hare.
Madhya 09.11
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura wskazuje,
że termin Tattvavadi odnosi się do zwolenników Śrila Madhvacaryi. Aby odróżnić
swą sukcesję uczniów od Mayavadi, zwolenników Śankaracaryi, Śrila Madhvacarya
nazwał swą grupę Tattvavada. Ci Tattvavadi zawsze atakują impersonalistycznych
monistów, próbując pokonać ich filozofię impersonalizmu. Ogólnie rzecz biorąc,
ustanawiają oni supremację Najwyższej Osoby Boga. W rzeczywistości sukcesja uczniów
Madhvacaryi znana jest jako sekta Brahma-Vaisnava, czyli sekta pochodząca od
Pana Brahmy. Dlatego Tattvavadi, czyli zwolennicy Madhvacaryi, nie akceptują
zdarzenia związanego ze złudzeniem Pana Brahmy, zapisanego w Dziesiątym Canto Śrimad-Bhagavatam. Śrila Madhvacarya
celowo uniknął komentowania tej części Śrimad-Bhagavatam,
w której wspomniana jest brahma-mohana,
iluzja Pana Brahmy. Śrila Madhavendra Puri był jednym z acaryów w sukcesji uczniów Tattvavada i dowiódł, że ostatecznym
celem transcendentalizmu jest osiągnięcie czystej służby oddania, miłości do
Boga. Ci Vaisnavowie, którzy należą do Gaudiya-sampradayi, sukcesji uczniów
podążającej śladami Śri Caitanyi Mahaprabhu, różnią się od Tattvavadi, chociaż
należą do tej samej Tattvavada sampradayi.
Dlatego zwolennicy Śri Caitanyi Mahaprabhu znani są jako
Madhva-Gaudiya-sampradaya.
Słowo pasandi odnosi się do tych, którzy są przeciwni czystej służbie
oddania. Dotyczy ono zwłaszcza Mayavadi, impersonalistów. Definicja pasandi podana jest w Hari-bhakti-vilasie (1.73), gdzie jest
powiedziane:
yas tu narayanam devam brahma-rudradi-daivataih
samatvenaiva vikseta sa pasandi bhaved dhruvam
Pasandi jest to ktoś, kto uważa, że Najwyższy Pan
Narayana, Osoba Boga, jest na tym samym poziomie, co półbogowie, którym
przewodzą Pan Brahma i Pan Śiva. Bhakta nigdy nie sądzi, że Pan Narayana
znajduje się na jednakowej platformie z Panem Brahmą i Panem Śivą.
Madhvacarya-sampradaya i Ramanuja-sampradaya są to głównie czciciele Pana
Ramacandry, chociaż zakłada się, że Śri Vaisnavowie są czcicielami Pana
Narayana i Laksmi, a Tattvavadi przyjmuje się za wielbicieli Pana Krsny.
Obecnie w większości klasztorów należących do Madhva-sampradayi wielbi się Pana
Ramacandrę.
W książce znanej jako Adhyatma-ramayana, w Rozdziałach od
Dwunastego do Piętnastego, znajdują się wypowiedzi o wielbieniu Bóstw Śri
Ramacandry i Sity. Jest powiedziane, że w czasach Pana Ramacandry był pewien
bramin, który podjął ślub niejedzenia śniadania, dopóki nie ujrzy Pana
Ramacandry. Czasami, ze względu na sprawy służbowe, Pan Ramacandra był
nieobecny w Swej stolicy przez cały tydzień i w tym czasie mieszkańcy nie mogli
Go widzieć. Podczas tego tygodnia bramin ten nie mógł wypić nawet kropli wody z
powodu swojego ślubu. Bramin przerywał swój post po ośmiu czy dziewięciu
dniach, gdy mógł osobiście ujrzeć Pana Ramacandrę. Widząc ten surowy ślub
bramina, Pan Ramacandra polecił Swemu młodszemu bratu Laksmanowi, by dostarczył
braminowi parę Bóstw Sita-Rama. Bramin otrzymał Bóstwa od Śri Laksmanaji i
czcił Je wiernie do końca życia. W chwili swej śmierci przekazał Bóstwa Śri
Hanumanji, który na wiele lat zawiesił Je wokół swej szyi i służył Im z całym
oddaniem. Po wielu latach, gdy Hanumanji opuścił ciało na wzgórzu zwanym
Gandha-madana, przekazał Bóstwa Bhimasenie, jednemu z Pandavów, a Bhimasena
zaniósł Je do swego pałacu, w którym przechowywał Je z wielką troską. W pałacu
były One wielbione przez Ksemakantę, ostatniego króla z dynastii Pandavów.
Później te same Bóstwa trzymali pod swą opieką królowie Orissy znani jako
Gajapati. Bóstwa te otrzymał od króla Orissy jeden z acaryów o imieniu Narahari Tirtha, który należał do sukcesji
uczniów Madhvacaryi.
Można zauważyć, że te właśnie
Bóstwa Ramy i Sity były wielbione od czasów króla Iksvaku. W rzeczywistości
wielbili Je książęta, członkowie rodziny królewskiej, jeszcze przed pojawieniem
się Pana Ramacandry. Później, za czasów Pana Ramacandry, Bóstwa te czcił
Laksmana. Mówi się, że Madhvacarya otrzymał te Bóstwa zaledwie na trzy miesiące
przed swoim odejściem i zainstalował Je w świątyni w Udupi. Od tego czasu
Bóstwa te były wielbione w tym klasztorze przez Madhvacarya-sampradayę. Jeśli
chodzi o Śri Vaisnavów, poczynając od Ramanujacaryi, oni także wielbili Bóstwa
Sita-Rama. Bóstwa Sita-Rama czczone są także w Tirupati i innych miejscach. Ze
Śri Ramanujacarya-sampradayi wywodzi się inna gałąź znana jako Ramanandi czy
Ramat i jej zwolennicy także wiernie wielbią Bóstwa Sita-Rama. Vaisnavowie z
Ramanuja-sampradayi wolą wielbić Pana Ramacandrę niż Radha-Krsnę.
Madhya 09.14 Znaczenie: Gautami-ganga jest innym odgałęzieniem rzeki Godavari. Na brzegu tej rzeki, naprzeciwko miasta Rajamahendri, żył niegdyś wielki mędrzec zwany Gautamą Rsim i dlatego też odnoga ta została nazwana Gautami-gangą.
Śrila Bhaktivinoda Thakura mówi, że Śrila Kaviraja Gosvami zapisał nazwy świętych miejsc odwiedzonych przez Śri Caitanyę Mahaprabhu, lecz że nie są one ułożone w porządku chronologicznym. Jest jednak notatnik Govindy dasa zawierający porządek chronologiczny i wzmianki o położeniu geograficznym. Śrila Bhaktivinoda Thakura odsyła czytelników do tej książki. Według Govindy dasa Śri Caitanya Mahaprabhu z Gautami-gangi udał się do Trimandy. Stamtąd poszedł do Dhundirama-tirthy, innego miejsca pielgrzymek. Zgodnie z tą książką, złożywszy wizytę w Gautami-gandze, Śri Caitanya Mahaprabhu udał się do Mallikarjuna-tirthy.
Madhya 09.15
Znaczenie: Mallikarjuna znane jest też jako Śri Śaila.
Usytuowane jest około siedemdziesięciu mil na południe od Karnuli, na prawym
brzegu rzeki Krsna. Cała ta wioska otoczona jest wielkimi murami, a w obrębie
murów rezyduje bóstwo znane jako Mallikarjuna. Jest to bóstwo Pana Śivy i jest ono jednym z Jyotirling.
Madhya 09.17
Znaczenie: Ta Siddhavata położona jest dziesięć mil na
wschód od wioski Kudapa. Znana też jest jako Sidhauta. Niegdyś miejsce to
słynęło jako południowe Benares. Znajduje się tam wielkie drzewo figowe i
dlatego miejsce to zwie się Siddhavatą. Vata
znaczy drzewo figowe.
Madhya 09.29
Znaczenie: Jest to ósmy werset Śatanama-stotry Pana Ramacandry znajdujący się w Padma Puranie.
Madhya 09.30
Znaczenie: Werset ten pochodzi z Mahabharaty, Udyoga-parvy (71.4).
Madhya 09.32
Znaczenie: Jest to werset z Brhad-visnu-sahasranama-stotry (72.335) znajdujący się w Uttara-khandzie Padma Purany.
Madhya 09.33
Znaczenie: Ten werset z Brahmanda
Purany znajduje się w Laghu-bhagavatamrcie
(1.354) Rupy Gosvamiego. Po prostu raz intonując imię Krsny, można otrzymać
ten sam rezultat, jaki zyskujemy trzykrotnie intonując święte imię Ramy.
Madhya 09.38
Znaczenie: Obecna nazwa Vrddhakaśi brzmi Vrddhacalam. Leży
ono w rejonie południowej Arkaty, na brzegu rzeki Manimukha. Miejsce to znane
jest także jako Kalahastipura. Znajdująca się tam świątynia Pana Śivy przez
wiele lat wielbiona była przez Govindę, kuzyna Ramanujacaryi.
Madhya 09.49
Znaczenie: Śrila Bhaktivinoda Thakura mówi, że według kultu
buddyjskiego są dwa sposoby rozumienia filozofii. Jeden nazywa się hinayana, a drugi - mahayana. Na ścieżce tej znajduje się dziewięć zasad. (1) Stworzenie
jest wieczne; dlatego nie ma potrzeby akceptowania stwórcy.
(2) Ta kosmiczna manifestacja jest fałszywa.
(3) Prawdą jest "ja jestem".
(4) Istnieje powtarzanie się narodzin i śmierci.
(5) Pan Buddha jest jedynym źródłem poznania prawdy.
(6) Ostatecznym celem jest zasada nirvany,
czyli unicestwienia.
(7) Filozofia Buddhy jest jedyną ścieżką filozoficzną.
(8) Vedy zostały opracowane
przez istoty ludzkie.
(9) Doradza się pobożne uczynki, okazywanie innym miłosierdzia itd.
Nikt nie może osiągnąć Prawdy
Absolutnej przez dowodzenie. Ktoś może być bardzo biegły w logice, a ktoś inny
może być jeszcze większym znawcą sztuki dowodzenia. Ponieważ logika zawiera tak
dużo żonglerki słownej, więc przez dowodzenie nigdy nie można dojść do
prawdziwej konkluzji dotyczącej Prawdy Absolutnej. Zwolennicy zasad wedyjskich
rozumieją to. Jednakże tutaj widzimy, że Śri Caitanya Mahaprabhu pokonał
filozofię buddyjską przez dowodzenie. Ci, którzy nauczają z ramienia ISKCON-u,
z pewnością będą spotykać wiele osób, które wierzą w argumenty intelektualne.
Większość tych ludzi nie wierzy w autorytet Ved.
Niemniej jednak akceptują intelektualną spekulację i dowodzenie. Dlatego
ci, którzy głoszą świadomość Krsny, powinni być przygotowani do pokonania
innych przy pomocy dowodzenia, tak jak to zrobił Śri Caitanya Mahaprabhu. Ten
werset wyraźnie mówi: tarkei khandila
prabhu. Pan Śri Caitanya Mahaprabhu przedstawił tak silne argumenty, że
buddyści nie mogli Mu się sprzeciwić, by ustanowić swój kult.
Ich pierwszą zasadą jest, że
stworzenie istnieje wiecznie, lecz jeśli tak jest, to nie może istnieć teoria
unicestwienia. Buddyści twierdzą jednak, że unicestwienie jest najwyższą
prawdą. Skoro stworzenie istnieje wiecznie, to nie ma kwestii unicestwienia.
Argument ten nie jest zbyt mocny, ponieważ w praktycznym doświadczeniu widzimy,
że materialne rzeczy mają początek, środek i koniec. Ostatecznym celem
filozofii buddyjskiej jest położenie kresu ciału. Propozycję taką wysunięto
dlatego, że ciało ma początek. Podobnie, również cała kosmiczna manifestacja
jest olbrzymim ciałem, ale jeśli akceptujemy fakt, że istnieje ona wiecznie, to
nie ma kwestii unicestwienia. Dlatego próba unicestwienia wszystkiego w celu
osiągnięcia zera jest nonsensem. Na podstawie naszego praktycznego doświadczenia
musimy zaakceptować początek stworzenia, a gdy to uczynimy, musimy zaakceptować
też stwórcę. Jak zauważa Bhagavad-gita, taki
stwórca musi posiadać wszechprzenikające ciało.
sarvatah pani-padam tat sarvato 'ksi-śiro-mukham
sarvatah
śrutimal loke sarvam avrtya tisthati
"Wszędzie są Jego ręce, nogi, oczy, Jego głowy i twarze, wszędzie są
Jego uszy. W ten sposób istnieje Dusza Najwyższa." (Bg. 13.14) Najwyższa
Osoba musi być obecny wszędzie. Jego ciało istniało przed stworzeniem; w
przeciwnym razie nie mógłby On być stwórcą. Jeśli Najwyższa Osoba jest
stworzoną istotą, to nie ma żadnej kwestii stwórcy. Wniosek jest taki, że
kosmiczna manifestacja jest z pewnością stwarzana w pewnym czasie, a stwórca
istniał przed stworzeniem. Dlatego stwórca nie jest istotą stworzoną. Stwórcą
jest Param Brahman, czyli Najwyższy Duch. Materia nie tylko jest podrzędna
względem ducha, ale w rzeczywistości jest tworzona na bazie ducha. Gdy duchowa
iskra wchodzi do łona matki, wówczas dostarczone przez matkę składniki materialne
tworzą ciało. Wszystko w materialnym świecie jest stworzone, a zatem musi
istnieć stwórca, który jest Najwyższym Duchem i jest różny od materii. Bhagavad-gita potwierdza, że energia
materialna jest niższa i że energią duchową jest żywa istota. Zarówno energia
wyższa, jak i niższa należą do najwyższej osoby.
Buddyści utrzymują, że ten
świat jest fałszywy, ale nie jest to słuszne. Ten świat jest tymczasowy, ale
nie jest fałszywy. Dopóki mamy to ciało, musimy doświadczać jego radości i
bólów, mimo iż nie jesteśmy ciałem. Możemy nie traktować tych przyjemności zbyt
poważnie, niemniej jednak są one rzeczywiste. Tak naprawdę nie możemy
powiedzieć, że są one fałszywe. Jeśli przyjemności i bóle ciała są fałszywe, to
fałszywe byłoby także stworzenie i skutkiem tego nikt nie byłby nim zbytnio
zainteresowany. Wniosek jest taki, że to materialne stworzenie nie jest
fałszywe czy wyimaginowane, lecz jest tymczasowe.
Buddyści twierdzą, że zasada
"ja jestem" stanowi prawdę ostateczną, ale to wyklucza indywidualność
"ja" i "ty". Jeśli nie istnieje "ja" i
"ty", czyli indywidualność, wówczas nie ma możliwości dowodzenia.
Filozofia buddyjska polega na dowodzeniu, ale nie może być żadnego dowodzenia,
jeśli ktoś jest po prostu uzależniony od "ja jestem". Musi także być
"ty", czyli inna osoba. Musi być filozofia dwoistości - istnienia
duszy indywidualnej i Duszy Najwyższej. Potwierdza to Drugi Rozdział Bhagavad-gity, w którym Pan mówi:
na tv evaham jatu nasam na tvam neme janadhipah
na caiva na bhavisyamah sarve vayam atah param
"Nie było bowiem nigdy takiej chwili, w której nie istniałbym Ja,
ty, czy wszyscy ci królowie; ani też w przyszłości żaden z nas nie przestanie
istnieć." (Bg. 2.12)
W przeszłości istnieliśmy w
różnych ciałach i po unicestwieniu tego ciała będziemy istnieć w innym ciele.
Zasada duszy jest wieczna i istnieje ona w tym ciele czy w innym ciele. Nawet
podczas tego życia doświadczamy istnienia w ciele dziecka, w ciele młodzieńca,
w ciele mężczyzny i w ciele starca. Po unicestwieniu tego ciała otrzymujemy
inne ciało. Kult buddyjski także akceptuje filozofię transmigracji, ale
buddyści nie podają właściwego wyjaśnienia następnych narodzin. Istnieje
8 400 000 gatunków życia i w naszym następnym życiu możemy narodzić
się w którymkolwiek z nich. Zatem to ludzkie ciało nie jest zagwarantowane.
Zgodnie z piątą zasadą
buddyjską Pan Buddha jest jedynym źródłem wiedzy. Nie możemy się z tym zgodzić,
gdyż Pan Buddha odrzucił zasady wiedzy wedyjskiej. Trzeba przyjąć zasadę
standardowej wiedzy, gdyż Prawdy Absolutnej nie można osiągnąć po prostu przez
intelektualną spekulację. Jeśli każdy jest autorytetem, czyli jeśli każdy
uznaje swoją własną inteligencję za ostateczne kryterium - co obecnie jest w
modzie - to pisma objawione będą interpretowane na wiele różnych sposobów i
każdy będzie utrzymywał, że jego własna filozofia jest najwyższa. To stało się
wielkim problemem. Każdy interpretuje pisma święte na swój własny sposób i
ustanawia swoje własne zasady autorytetu. Yata
mata tata patha. Obecnie każdy bez wyjątku próbuje ustanowić swoją własną
teorię jako Prawdę Ostateczną. Buddyści wysuwają teorię, że ostatecznym celem
jest unicestwienie, czyli nirvana. Unicestwienie
odnosi się do ciała, ale dusza transmigruje z jednego ciała do drugiego. Gdyby
było inaczej, to jak mogłoby powstać tak wiele różnorodnych ciał? Jeśli
następne narodziny są faktem, to następna cielesna forma także jest faktem. Gdy
tylko zaakceptujemy materialne ciało, musimy zaakceptować fakt, że to ciało
ulegnie zniszczeniu i że będziemy musieli przyjąć kolejne ciało. Skoro
wszystkie materialne ciała skazane są na unicestwienie, to - jeśli chcemy, by
następne narodziny nie były fałszem - musimy osiągnąć ciało niematerialne,
czyli ciało duchowe. Bhagavad-gita wyjaśnia,
jak osiąga się ciało duchowe:
janma karma ca me divyam evam yo vetti tattvatah
tyaktva deham punar janma naiti mam eti so 'rjuna
"Kto zna transcendentalną naturę Mojego pojawiania się i Moich
czynów, ten, opuściwszy to ciało, nigdy nie rodzi się ponownie w tym materialnym
świecie, ale osiąga Moją wieczną siedzibę, o Arjuno." (Bg. 4.9)
To jest najwyższa doskonałość,
dzięki której można wznieść się ponad transmigrację materialnych ciał i wrócić
do domu, z powrotem do Boga. Nie jest faktem, że byt staje się pustką czy
zerem. Istnienie dalej ma miejsce, ale jeśli chcemy pozytywnie unicestwić
materialne ciało, musimy przyjąć ciało duchowe; w przeciwnym razie nie można
mówić o wieczności duszy.
Nie możemy przyjąć teorii, że
filozofia buddyjska jest jedyną drogą, ponieważ jest w niej tak wiele błędów.
Doskonałą filozofią jest ta, w której nie ma żadnych błędów, a taką jest
filozofia Vedanty. Nikt nie może wykazać żadnych błędów w filozofii Vedanty i
dlatego możemy wysnuć wniosek, że Vedanta jest najwyższą filozoficzną metodą
zrozumienia prawdy. Według kultu buddyjskiego Vedy zostały skompilowane przez zwykłe ludzkie istoty. Gdyby tak
było, nie byłyby autorytatywne. Z literatury wedyjskiej dowiadujemy się, że Pan
Brahma otrzymał wiedzę wedyjską wkrótce po stworzeniu. Vedy nie zostały stworzone przez Brahmę, chociaż Brahma jest
pierwotną osobą w tym wszechświecie. Skoro Brahma nie stworzył Ved - a jest on uznawany za pierwszą
stworzoną istotę - to skąd otrzymał on wiedzę wedyjską? Jest rzeczą oczywistą,
że Vedy nie pochodzą od żadnej
zwykłej osoby narodzonej w tym materialnym świecie. Zgodnie ze Śrimad-Bhagavatam, tene brahma hrda ya
adi-kavaye: po stworzeniu Najwyższa Osoba przekazała wiedzę wedyjską sercu
Brahmy. Na początku stworzenia nie było żadnej innej osoby, oprócz Brahmy, lecz
pomimo to nie on skompilował Vedy; zatem
wniosek jest taki, że Vedy nie
zostały opracowane przez żadną stworzoną istotę. Wiedza wedyjska została dana
przez Najwyższą Osobę Boga, który stworzył ten materialny świat. Zaakceptował
to również Śankaracarya, chociaż nie jest on Vaisnavą.
Mówi się, że jedną z cech
buddysty jest miłosierdzie, ale łaska jest rzeczą względną. My okazujemy nasze
miłosierdzie osobie podległej lub temu, kto cierpi bardziej, niż my sami. Jeśli
jednak obecna jest osoba nadrzędna, to ta nadrzędna osoba nie może być obiektem
naszego miłosierdzia. To raczej my jesteśmy obiektami miłosierdzia osoby
nadrzędnej. Dlatego okazywanie współczucia i miłosierdzia jest czynnością
względną. Nie jest to Prawdą Absolutną. Poza tym musimy też wiedzieć, co jest
prawdziwym miłosierdziem. Podanie choremu rzeczy, którą zakazano mu jeść, nie
jest miłosierdziem. Jest to raczej okrucieństwo. Dopóki nie wiemy, co naprawdę
jest miłosierdziem, możemy wywołać niepożądaną sytuację. Jeśli chcemy okazywać
prawdziwe miłosierdzie, to będziemy głosić świadomość Krsny, by ożywić utraconą
świadomość ludzkich istot, oryginalną świadomość żywej istoty. Ponieważ
filozofia buddyjska nie uznaje istnienia duszy, tzw. miłosierdzie buddystów
jest wadliwe.
Madhya 09.51
Znaczenie: Wszyscy ci filozofowie byli ateistami, gdyż nie
wierzyli w istnienie Boga. Ateiści mogą być bardzo biegli w umysłowej
spekulacji i mogą być tzw. wielkimi filozofami, lecz mogą zostać pokonani przez
Vaisnavę, który jest niewzruszony w swym przekonaniu i świadomości Boga.
Podążając śladami Śri Caitanyi Mahaprabhu, wszyscy nauczający zaangażowani w
służbę dla ISKCON-u powinni być wielkimi ekspertami w wysuwaniu bardzo mocnych
argumentów i pokonywaniu wszelkiego rodzaju ateistów.
Madhya 09.53
Znaczenie: Słowo apavitra
anna odnosi się do pożywienia, które dla Vaisnavy jest nie do przyjęcia.
Innymi słowy, Vaisnava nie może przyjąć żadnego pożywienia ofiarowanego przez avaisnavę w imię maha-prasada. Powinno być to zasadą wszystkich Vaisnavów. Zapytany:
"Jak zachowuje się Vaisnava?" Śri Caitanya Mahaprabhu odpowiedział:
"Vaisnava musi unikać towarzystwa avaisnavy
[asat]". Słowo asat odnosi
się do avaisnavy, czyli do kogoś, kto
nie jest Vaisnavą. Asat-sanga-tyaga, ---
ei vaisnava-acara (Cc. Madhya 22.87).
Vaisnava musi być pod tym względem bardzo ścisły i w ogóle nie powinien
współpracować z avaisnavą. Jeśli avaisnava zaoferuje pożywienie w imię maha-prasada, nie należy go przyjmować.
Takie pożywienie nie może być prasada, ponieważ
avaisnava nie może niczego ofiarować
Panu. Czasami nauczający w ruchu świadomości Krsny muszą przyjąć pokarm w domu,
w którym gospodarz jest avaisnavą; jeżeli
jednak pożywienie to zostało ofiarowane Bóstwu, można je zjeść. Vaisnava nie
powinien przyjmować zwykłego pożywienia ugotowanego przez avaisnavę. Nawet jeśli avaisnava
gotuje pożywienie bez błędu, nie może ofiarować go Panu Visnu i nie można
tego uznać za maha-prasada. Zgodnie z
Bhagavad-gitą:
patram puspam phalam toyam yo me bhaktya prayacchati
tad aham bhakty-upahrtam aśnami prayatatmanah
"Jeśli ktoś z miłością i oddaniem złoży Mi liść, kwiat, owoc, czy
trochę wody w ofierze - przyjmę to." (Bg. 9.26)
Krsna może przyjąć cokolwiek,
co z oddaniem ofiarował Jego bhakta. Avaisnava
może być wegetarianinem, bardzo czystym kucharzem, ale ponieważ nie może
ofiarować tego pożywienia Visnu, więc potrawy, które gotuje, nie mogą być
uznane za maha-prasada. Lepiej, żeby
Vaisnava zrezygnował z takiego pokarmu jako niedotykalnego.
Madhya 09.61
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura
komentuje, że w rzeczywistości Śri Caitanya Mahaprabhu inicjował wszystkich
buddyjskich uczniów w intonowaniu świętego imienia Krsny, a gdy zaczęli intonować,
stali się faktycznie innymi ludźmi. Nie byli wówczas buddystami czy ateistami,
lecz Vaisnavami. Dlatego też zaakceptowali polecenie Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Obudzona została ich oryginalna świadomość Krsny i byli w stanie intonować Hare
Krsna i rozpocząć wielbienie Najwyższego Pana Visnu.
To mistrz duchowy jest osobą,
która wybawia ucznia ze szponów mayi, inicjując
go w intonowaniu maha-mantry Hare
Krsna. W ten sposób śpiąca ludzka istota może obudzić swą świadomość przez
mantrowanie Hare Krsna, Hare Krsna, Krsna Krsna, Hare Hare / Hare
Rama, Hare Rama, Rama Rama, Hare Hare. Innymi słowy, mistrz duchowy
budzi śpiącą żywą istotę do jej oryginalnej świadomości, by mogła wielbić Pana
Visnu. Taki jest cel diksa, czyli
inicjacji. Inicjacja oznacza otrzymanie czystej wiedzy o duchowej świadomości.
Rzeczą, którą warto w związku
z tym zauważyć, jest fakt, że mistrz duchowy buddystów nie inicjował swych
uczniów. Jego uczniowie zostali inicjowani przez Śri Krsnę Caitanyę Mahaprabhu
i oni z kolei byli zdolni inicjować swojego tzw. mistrza duchowego. Jest to
system parampara. W rzeczywistości
tzw. mistrz duchowy buddystów był na pozycji ucznia i gdy Śri Caitanya
Mahaprabhu inicjował jego uczniów, działali oni jako jego mistrzowie duchowi.
Było to możliwe tylko dzięki temu, że uczniowie buddyjskiego acaryi otrzymali łaskę Pana Śri Caitanyi
Mahaprabhu. Dopóki nie uzyska się łaski Śri Caitanyi Mahaprabhu w sukcesji
uczniów, nie można działać jako mistrz duchowy. Aby zrozumieć, jak ktoś staje
się mistrzem duchowym i uczniem, powinniśmy przyjąć instrukcje Śri Caitanyi
Mahaprabhu, mistrza duchowego całego wszechświata.
Madhya 09.64
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura opisał
rzeczywisty porządek chronologiczny odwiedzin Pana Caitanyi Mahaprabhu.
Świątynię Tirupati nazywa się czasami Tirupatura. Położona jest ona w północnej
części Arkaty w okręgu Candragiri. Jest ona słynnym miejscem pielgrzymek.
Zgodnie ze Swoim imieniem na wzgórzu Vyenkata, około ośmiu mil od Tirupati,
zainstalowany jest Vyenkateśvara, czteroręki Pan Visnu, wraz ze Swymi mocami o
imionach Śri i Bhu. Vyenkateśvara jest Bóstwem Balaji. Bóstwo Vyenkateśvara ma
formę Pana Visnu, a miejsce, w którym jest umieszczone, znane jest jako
Vyenkata-ksetra. W Południowej Indii znajduje się wiele świątyń, ale świątynia
Balaji jest szczególnie bogata. We wrześniu i październiku odbywa się tam
wielki targ. Na trasie kolei południowej znajduje się stacja o nazwie Tirupati.
W dolinie wzgórza Vyenkata leży Nimna-tirupati. Tam również znajduje się kilka
świątyń, pośród których są Govindaraja i Bóstwo Pana Ramacandry.
Madhya 09.66
Znaczenie: Ten Pana-nrsimha, czy też Panakal-narasimha,
znajduje się w okręgu Krsna na wzgórzach zwanych Mangalagiri, około siedmiu mil
od miasta o nazwie Vejaoyada. By dotrzeć do świątyni, trzeba wspiąć się około
sześciuset stóp. Mówi się, że gdy ofiarowuje się tu Panu pożywienie z syropem,
nie je On więcej niż połowę. W świątyni znajduje się koncha podarowana przez
byłego króla Tanjoru i mówi się, że muszli tej używał Sam Pan Krsna. W marcu w
świątyni odbywa się wielki jarmark.
Madhya 09.68
Znaczenie: To Śiva-kanci znane jest także jako Kanjibhiram lub
Benares Południowych Indii. W Śiva-kanci są setki symbolicznych reprezentacji
Pana Śivy, jak również świątynia, która przypuszczalnie jest bardzo, bardzo
stara.
Madhya 09.69
Znaczenie: Visnu-kanci położone jest w odległości około
pięciu mil od Kanjibhiram. To tutaj rezyduje Pan Varadaraja, inna forma Pana
Visnu. Znajduje się tam również wielkie jezioro znane jako Ananta-sarovara.
Madhya 09.71
Znaczenie: Trikala-hasti położone jest około dwudziestu
dwóch mil na północny wschód od Tirupati. W jego północnej stronie płynie rzeka
znana pod nazwą Suvarna-mukhi. Świątynia Trikala-hasti leży na południowym
brzegu rzeki. Miejsce to jest ogólnie znane jako Śri Kalahasti lub Kalahasti i
słynie ze świątyni Pana Śivy. Nazywa się go tam Vayulinga-śivą.
Madhya 09.72
Znaczenie: To Paksi-tirtha zwane jest także Tirukadi-kundam
i znajduje się dziewięć mil na południowy wschód od Cimlipat. Leży ono na
wysokości pięciuset stóp nad poziomem morza w łańcuchu wzgórz znanym jako
Vedagiri lub Vedacalam. Znajduje się tam świątynia Pana Śivy, której bóstwo
nazywa się Vedagiriśvara. Mówi się, że codziennie przylatują tam dwa ptaki, by
otrzymać pożywienie od kapłana świątynnego i utrzymuje się, że ptaki te
przylatują tam od niepamiętnych czasów.
Madhya 09.73
Znaczenie: Świątynia inkarnacji białego dzika znajduje się
we Vrddhakoli. Świątynia ta zbudowana jest z kamienia i położona jest około jedną
milę na południe od oazy zwanej Bali-pitham. Znajduje się tam Bóstwo inkarnacji
białego dzika, nad którego głową jest Śesa Naga, służący za parasol. Bóstwo
Pana Śivy nosi imię Pitambara i znane jest także jako Cidambaram. Ta świątynia
położona jest dwadzieścia sześć mil na południe od Kudalory, a przebywające w
niej bóstwo znane jest także jako Akaśalinga. Bóstwo to ma formę Pana Śivy.
Świątynia ta usytuowana jest na obszarze około trzydziestu jeden akrów i cały
ten teren otoczony jest murem mającym wysokość sześciu stóp.
Madhya 09.74
Znaczenie: Śiyali-bhairavi usytuowane jest w okręgu Tanjor,
około czterdziestu ośmiu mil na wschód od miasta Tanjor. Znajduje się tam
bardzo słynna świątynia Pana Śivy, a także wielkie jezioro. Jest powiedziane,
że do świątyni tej przyszedł pewien mały chłopiec, bhakta Pana Śivy, i bogini
Durga, znana jako Bhairavi, dała mu do ssania swą pierś. Śri Caitanya
Mahaprabhu odwiedził tę świątynię, a następnie udał się przez okręg
Tricinapalli nad brzeg rzeki Kaveri. Kaveri wspomniana jest w Śrimad-Bhagavatam (11.5.40) jako rzeka
bardzo pobożna.
Madhya 09.75
Znaczenie: Go-samaja jest miejscem pielgrzymek dla bhaktów
Pana Śivy. Jest to bardzo ważne miejsce, a położone jest niedaleko Vedavany.
Madhya 09.78
Znaczenie: Kumbhakarna jest imieniem brata Rwany. Obecnie
dwadzieścia mil na północny wschód od miasta Tanjor usytuowane jest miasto
Kumbhakonam. W Kumbhakonam znajduje się dwanaście świątyń Pana Śivy, jak
również cztery świątynie Visnu i jedna świątynia poświęcona Panu Brahmie.
Śiva-ksetra leżąca w mieście Tanjor usytuowana jest w pobliżu wielkiego jeziora
znanego jako Śiva-ganga. Znajduje się tam wielka świątynia Pana Śivy słynąca
jako Brhatiśvara-śiva-mandira.
Madhya 09.79
Znaczenie: Według niektórych miejsce znane jako Papanaśana
położone było osiem mil na południowy zachód od Kumbhakonam. Inni mówią, że w
okręgu Tinebheli znajduje się miasto nazywane Palamakota, a dwadzieścia mil na
zachód, niedaleko rzeki zwanej Tamraparni, jest święte miejsce znane jako
Papanaśana. Śri Ranga-ksetra jest bardzo słynnym miejscem. W pobliżu
Tricinapalli płynie rzeka zwana Kaveri, czy Kolirana. Miasto znane jako Śri
Rangam leży nad tą rzeką w okręgu Tanjor, około dziesięciu mil na zachód od
Kumbhakonam. Świątynia Śri Ranga jest największą świątynią w Indii. Otacza ją
siedem murów. Do Śri Rangi wiedzie też siedem dróg. Starożytne nazwy tych dróg
brzmią:
droga Dharmy,
droga Rajamahendry,
droga Kulaśekhary,
droga Alinadany,
droga Tiruvikramy, Tirubidi
droga Madamadi-gaisy,
droga Ada-iyavala-indany.
Świątynię założono przed okresem panowania Dharmavarmy, który sprawował
rządy przed Rajamahendrą. W świątyni Śri Rangam rezydowało wielu sławnych królów,
jak Kulaśekhara, i inni, jak Alabandaru. Nadzór nad tą świątynią sprawowali
także Yamunacarya, Śri Ramanuja, Sudarśanacarya i inni.
Bóstwu, Panu Śri Ranganacie,
poślubiona została inkarnacja bogini szczęścia znana jako Godadevi, która była
jedną z dwunastu wyzwolonych osób zwanych divya-suri.
Później weszła ona w ciało Pana. Inkarnacja Karmuki, Tirumanga (jeden z
Alovarów), zdobył dzięki kradzieży trochę pieniędzy i wybudował czwarty
graniczny mur Śri Rangam. Jest powiedziane, że w 289 roku wieku Kali narodził
się Alovara o imieniu Tondaradippadi. Gdy pełnił służbę oddania, uległ
prostytutce i Śri Ranganatha, widząc Swego bhaktę tak zdegradowanego, wysłał do
tej prostytutki jednego ze Swych sług ze złotym talerzem. Gdy odkryto, że w
świątyni brakuje złotego talerza, zaczęły się poszukiwania i odnaleziono go w
domu prostytutki. Gdy bhakta ten ujrzał, jaką łaską Ranganatha obdarzył
prostytutkę, naprawił swój błąd. Potem wybudował trzeci mur graniczny świątyni
Ranganathy i uprawiał tam ogród tulasi.
Był też sławny uczeń
Ramanujacaryi znany jako Kureśa. Synem Kureśy był Ramapillai, a jego synem był
Vagvijaya Bhatta, który miał syna Vedavyasę Bhattę, czyli Śri Sudarśanacaryę.
Gdy Sudarśanacarya był starcem, muzułmanie zaatakowali świątynię Ranganathy i zabili
około tysiąca dwustu Śri Vaisnavów. Bóstwo Ranganatha zostało wówczas
przeniesione do świątyni Tirupati w królestwie Vijayanagara. Gubernator Gingi,
Goppanarya, przeniósł Śri Ranganathę ze świątyni Tirupati do miejsca znanego
jako Simha-brahma, gdzie Pan przebywał przez trzy lata. W roku 1293 Śaka Bóstwo
zostało ponownie zainstalowane w świątyni Ranganatha. Na wschodniej ścianie
świątyni Ranganatha znajduje się napis sporządzony przez Vedanta-deśikę,
opowiadający o tym, jak Ranganatha został zwrócony świątyni.
Madhya 09.82
Znaczenie: Śri Vyenkata Bhatta był Vaisnavą i mieszkańcem
Śri Ranga-ksetry. Należał do sukcesji uczniów Śri Ramanujacaryi. Śri Ranga jest
jednym z miejsc pielgrzymek w prowincji Tamila-deśa. Wśród mieszkańców tej
prowincji nie zachowało się imię Vyenkata, dlatego przypuszcza się, że Vyenkata
Bhatta nie należał do tej prowincji, chociaż przez długi czas mógł tam
mieszkać. Vyenkata Bhatta należał do gałęzi Ramanuja-sampradayi znanej jako
Badagala-i. W Ramanuja-sampradayi miał brata znanego jako Śripada Prabodhananda
Sarasvati. Później syn Vyenkaty Bhatty był znany w Gaudiya-sampradayi jako
Gopala Bhatta Gosvami i założył we Vrndavanie świątynię Radharamana. Więcej
informacji na jego temat można znaleźć w książce Narahari Cakravartiego pod
tytułem Bhakti-ratnakara (1.100).
Madhya 09.96
Znaczenie: Chociaż z powodu braku wykształcenia bramin nie
mógł zbyt dobrze wymawiać słów, mimo to czytając Bhagavad-gitę doświadczał transcendentalnych symptomów. Obserwując
te symptomy Śri Caitanya Mahaprabhu był bardzo zadowolony, co świadczy o tym,
że Najwyższą Osobę Boga zadowala oddanie, a nie wielka uczoność. Chociaż bramin
nie wymawiał słów doskonale, Śri Caitanya Mahaprabhu, Sam Pan Krsna, nie uważał
tego za rzecz zbyt poważną. Zadowoliła Go bhava
(oddanie). Potwierdza to Śrimad-Bhagavatam
(1.5.11):
tad-vag-visargo
janatagha-viplavo
yasmin
prati-ślokam abaddhavaty api
namany
anantasya yaśo 'nkitani yat
śrnvanti
gayanti grnanti sadhavah
"Z drugiej zaś strony ta literatura, która pełna jest opisów
transcendentalnych chwał imienia, sławy, form i rozrywek nieograniczonego
Najwyższego Pana, jest zupełnie innym dziełem, pełnym transcendentalnych słów
mających wywołać rewolucję w bezbożnym życiu błędnie nakierowanej cywilizacji.
Takiej transcendentalnej literatury, chociażby niedoskonale skomponowanej,
słuchają, śpiewają ją i przyjmują oczyszczeni ludzie, którzy są z gruntu
uczciwi."
Po dalsze informacje na ten
temat można zajrzeć do znaczenia do tego wersetu.
Madhya 09.98
Znaczenie: Jest to dobry przykład kogoś, komu tak się
powiodło, że - mimo niepoprawnego czytania Bhagavad-gity
- był w stanie zwrócić uwagę Śri Caitanyi Mahaprabhu. Jego duchowe
czynności nie były uzależnione od czynników materialnych, takich jak poprawna
wymowa. Sukces zawdzięczał dokładnemu wypełnianiu instrukcji swego mistrza
duchowego.
yasya
deve para bhaktir yatha deve tatha
gurau
tasyaite
kathitą hy arthah prakaśante
mahatmanah
"Tylko tym wielkim duszom, które mają niezachwianą wiarę zarówno w
Pana, jak i w mistrza duchowego, zostaje automatycznie wyjawione znaczenie
całej literatury wedyjskiej." (Śvet.
Up. 6.23)
W rzeczywistości znaczenie
słów Bhagavad-gity czy Śrimad-Bhagavatam wyjawiane jest temu,
kto ściśle wypełnia polecenia mistrza duchowego. Jest ono również objawiane
temu, kto posiada taką samą wiarę w Najwyższą Osobę Boga. Innymi słowy,
tajemnicą sukcesu w życiu duchowym jest posiadanie wiary zarówno w Krsnę, jak i
mistrza duchowego.
Madhya 09.102
Znaczenie: Zgodnie z śastrami:
bhaktya bhagavatam grahyam na buddhya na ca tikaya. Bhagavad-gitę i Śrimad-Bhagavatam należy poznawać
słuchając ich z ust prawdziwego bhakty. Nie można ich zrozumieć po prostu
dzięki uczoności czy bystrej inteligencji. Jest też powiedziane:
gitadhita ca yenapi bhakti-bhavena cetasa
veda-śastra-puranani tenadhitani sarvaśah
Temu, kto czyta Bhagavad-gitę z
wiarą i oddaniem, objawiana jest istota wiedzy wedyjskiej. Jak oznajmia Śvetaśvatara Upanisad (6.23):
yasya
deve para bhaktir yatha deve tatha
gurau
tasyaite
kathita hy arthah prakaśante
mahatmanah
Całą literaturę wedyjską należy poznawać z wiarą i oddaniem, a nie przez
światową uczoność. Dlatego prezentujemy Bhagavad-gitę
Taką Jaką Jest. Jest tak wielu tzw. uczonych i filozofów, którzy czytają Bhagavad-gitę z naukowym podejściem,
lecz marnują po prostu swój czas i zwodzą tych, którzy czytają ich komentarze.
Madhya 09.114
Znaczenie: Jest to cytat ze Śrimad-Bhagavatam (10.16.36), a wypowiedziały go żony węża Kaliyi.
Madhya 09.116
Znaczenie: Jest to odpowiedź na pytanie Pana Śri Caitanyi
Mahaprabhu i możemy się po niej zorientować, że Vyenkata Bhatta znał prawdę.
Powiedział Śri Caitanyi, że Narayana jest formą Krsny, której towarzyszy
transcendentalne bogactwo. Chociaż Krsna jest dwuręki, a Narayana czteroręki,
Ich osoby nie różnią się. Są Oni tożsami. Narayana jest tak piękny jak Krsna,
ale rozrywki Krsny są bardziej figlarne. Nie znaczy to jednak, że figlarne
rozrywki Krsny czynią Go kimś innym, niż Narayana. Pragnienie Laksmi, by
obcować z Krsną, było zupełnie naturalne. Innymi słowy, jest rzeczą zrozumiałą,
że wierna kobieta pragnie przebywać ze swym mężem bez względu na jego wygląd.
Dlatego też nie należy krytykować Laksmi za jej pragnienie obcowania z Krsną.
Madhya 09.117
Znaczenie: Werset ten przytoczony przez Vyenkatę Bhattę
znajduje się również w Bhakti-rasamrta-sindhu
(1.2.59).
Madhya 09.121
Znaczenie: Jest to werset ze Śrimad-Bhagavatam (10.47.60).
Madhya 09.123
Znaczenie: Werset ten pochodzi ze Śrimad-Bhagavatam (10.87.23).
Madhya 09.126
Znaczenie: Najwyższej Osoby Boga, Krsny, i Jego rozrywek nie
można zrozumieć tępymi zmysłami materialnymi. Należy oczyścić zmysły, pełniąc
transcendentalną miłosną służbę dla Pana. Gdy Pan jest zadowolony i objawia
się, wówczas można zrozumieć transcendentalną formę, imię, cechy i rozrywki
Pana. Potwierdza to Katha Upanisad (2.23) i Mundaka
Upanisad (3.2.3): yam evaisa vrnute
tena labhyas tasyaisa atma vivrnute tanum svam. "Każdy, kto cieszy się
względami Najwyższej Osoby Boga, może zrozumieć Jego transcendentalne imię,
cechy, formę i rozrywki."
Madhya 09.131
Znaczenie: Mieszkańcy Vrajabhumi, czyli Goloki Vrndavany,
znają Krsnę jako syna Maharajy Nandy. Nie przyjmują Go za Najwyższą Osobę Boga.
Pan jest najwyższym obrońcą i żywicielem wszystkich i główną osobą między
wszystkimi osobami. We Vrajabhumi Krsna jest z pewnością głównym obiektem
miłości, ale nikt nie zna Go tam jako Najwyższej Osoby Boga. Raczej ktoś może
Go znać jako przyjaciela, syna, kochanka lub Pana. W każdym razie, centrum jest
Krsna. Mieszkańcy Vrndavany związani są z Panem w służeniu, przyjaźni, miłości
rodzicielskiej i miłości małżeńskiej. Osoba zaangażowana w służbę oddania może
zaakceptować jeden z tych transcendentalnych związków, które znane są jako
smaki. Ten, kto jest na etapie doskonałości, może powrócić do domu, do Boga i
osiągnąć swą czystą duchową tożsamość.
Madhya 09.132
Znaczenie: Ten werset, podany również w Madhya-lili 8.227, jest cytatem ze Śrimad-Bhagavatam (10.9.21).
Madhya 09.133
Znaczenie: Osoby będące autorytetami w literaturze
wedyjskiej, znane jako śruti-gana, pragnęły
wziąć udział w tańcu rasa Pana Śri
Krsny i dlatego też zaczęły wielbić Pana w ekstazie gopi. Na początku jednak nie powiodło im się. Nie mogąc przyłączyć
się do tańca przez samo myślenie o Krsnie w ekstazie gopi, rzeczywiście przyjęły one ciała podobne ciałom gopi. Narodziły się we Vrajabhumi, tak
jak gopi, i wskutek tego pogrążyły
się w ekstazie miłości gopi. W ten
sposób otrzymały zezwolenie na wzięcie udziału w tańcu rasa-lila Pana.
Madhya 09.137
Znaczenie: Werset ten potwierdza werset z Bhagavad-gity (9.25):
yanti deva-vrata devan pitrn yanti pitr-vratah
bhutani yanti bhutejya yanti mad-yajino pi mam
"Kto czci półbogów, narodzi się pomiędzy półbogami; kto czci upiory
i duchy, narodzi się pomiędzy takimi istotami; kto oddaje cześć przodkom,
pójdzie do przodków; a ci, którzy Mnie wielbią, będą żyć ze Mną."
Do duchowego królestwa można
wejść tylko wtedy, gdy odzyska się swoje oryginalne ciało duchowe. Jeśli zaś
chodzi o rozrywki Pana zwane rasa-lila, to
próbowanie imitowania tańców Pana w tym materialnym świecie jest bezużyteczne.
Aby wziąć udział w rozrywkach rasa-lila, trzeba
osiągnąć ciało duchowe, takie jak ciała gopi.
W wersecie nayam sukhapo bhaktowie
określani są jako bhaktimat, to znaczy,
że są oni w pełni zaangażowani w służbę oddania i wolni od materialnego
zanieczyszczenia. Nie można uczestniczyć w tańcu Krsny zwanym rasa-lila po prostu sztucznie imitując
ten taniec czy też sztucznie myśląc, że jest się Krsną i ubierając się jak sakhi. Rasa-lila, taniec Krsny, jest
całkowicie duchowy. Nie ma on nic wspólnego z materialnym zanieczyszczeniem;
dlatego nikt nie może wziąć udziału w tych rozrywkach przy pomocy sztucznych
materialnych środków. Taka nauka płynie z tego wersetu.
Madhya 09.143
Znaczenie: Jest to werset ze Śrimad-Bhagavatam (1.3.28).
Madhya 09.144
Znaczenie: Pan Narayana posiada sześćdziesiąt
transcendentalnych cech. Oprócz nich, Krsna ma cztery niezwykłe
transcendentalne cechy, które są nieobecne w Narayanie. Tymi czterema cechami
są:
(1) wspaniałe rozrywki, które porównuje się do oceanu;
(2) obcowanie w kręgu doskonałych bhaktów w miłości małżeńskiej (gopi);
(3) gra Pana Krsny na flecie, której wibracje zauraczają trzy światy;
(4) nadzwyczajne piękno Pana Krsny, przewyższające piękno trzech światów.
Piękno Pana Krsny jest niezrównane i nieprześcignione.
Madhya 09.146
Znaczenie: Jest to werset z Bhakti-rasamrta-sindhu (1.2.59).
Madhya 09.150
Znaczenie: Jest to werset, który wypowiada Narada Muni w Lalita-madhava-natace (6.14), sztuce
napisanej przez Śrila Rupę Gosvamiego. Werset ten stanowi wyjaśnienie do
wersetu siddhantatas tv abhede 'pi, który
Kaviraja Gosvami przytacza z Bhakti-rasamrta-sindhu.
Pan Caitanya Mahaprabhu osobiście wypowiedział go do Vyenkaty Bhatty. Pan
Caitanya cytował ten werset na długo przed skomponowaniem Bhakti-rasamrta-sindhu. W związku z tym Śrila Bhaktivinoda Thakura
zauważa, że wszystkie te wersety były w tym czasie powszechnie używane i
bhaktowie cytowali je na długo przed powstaniem Bhakti-rasamrta-sindhu.
Madhya 09.155
Znaczenie: W
Brahma-samhicie (5.33) jest powiedziane:
advaitam acyutam anadim
ananta-rupam
adyam purana-purusam nava-yauvanam
ca
Pan jest advaita, bez
zróżnicowania. Nie ma różnicy między formami Krsny, Ramy, Narayana i Visnu.
Wszystkie one są jednym. Czasami niemądrzy ludzie pytają, czy śpiewając
"Rama" w mantrze Hare Krsna
odnosimy to do Pana Ramacandry czy do Pana Balaramy. Jeśli bhakta powie, że
imię Rama w maha-mantrze Hare Krsna
odnosi się do Balaramy, niemądra osoba może się rozgniewać, gdyż według niej
imię Rama odnosi się do Pana Ramacandry. W rzeczywistości nie ma różnicy między
Balaramą a Panem Ramą. Nie ma znaczenia, czy intonując Hare Rama ktoś zwraca
się do Balaramy czy do Pana Ramacandry, gdyż nie ma między Nimi różnicy.
Natomiast obrazą jest myślenie, że Balarama przewyższa Pana Ramacandrę i vice
versa. Bhaktowie neofici nie rozumieją tej konkluzji śastr i skutkiem tego niepotrzebnie wywołują przykre sytuacje.
Caitanya Mahaprabhu wyjaśnia to w bardzo klarowny sposób: iśvaratve bheda manile haya aparadha. Obrazą jest różnicowanie
między formami Pana. Z drugiej zaś strony nie należy sądzić, że formy Pana są
tym samym, co formy półbogów. Jest to z pewnością obrazą. Jak potwierdza Vaisnava-tantra:
yas tu narayanam devam brahma-rudradi-daivataih
samatvenaiva vikseta sa pasandi bhaved dhruvam
"Pasandi jest to osoba, która uważa, że wielcy
półbogowie, tacy jak Pan Brahma i Pan Śiva, są równi Najwyższej Osobie Boga,
Narayanowi." (Hari-bhakti-vilasa 1.117)
Wniosek jest taki, że nie powinniśmy czynić rozróżnień między formami Pana. Nie
powinniśmy jednak zrównywać form Pana z formami półbogów czy istot ludzkich. Na
przykład głupi sannyasini zrównują
czasami daridra-narayana z Narayanem,
a to z pewnością jest obrazą. Obrazą jest też uważanie ciała Pana za
materialne. Dopóki nie otrzyma się instrukcji od bona fide mistrza duchowego,
dopóty nie można doskonale zrozumieć tych różnych form. Brahma-samhita potwierdza vedesu
durlabham adurlabham atma-bhaktau. Różnic między formami Pana nie można
zrozumieć po prostu przez akademickie studia, czy czytanie literatury
wedyjskiej. Trzeba uczyć się od zrealizowanego bhakty. Tylko wtedy można się
nauczyć, jak odróżniać jedną formę Pana od drugiej. Konkluzja jest taka, że nie
ma różnicy między formami Pana, ale istnieje różnica między Jego formami a
formami półbogów.
Madhya 09.156
Znaczenie: Werset ten został przytoczony ze Śri Narada-pancaratry.
Madhya 09.158
Znaczenie: To jest sposób zrozumienia prawdy o Najwyższej
Osobie Boga. Po wysłuchaniu Bhagavad-gity,
Arjuna powiedział coś bardzo podobnego:
sarvam etad rtam manye yan mam vadasi keśava
na hi
te bhagavan vyaktim vidur deva na
danavah
"O Krsno, całkowicie przyjmuję za prawdę wszystko to, co usłyszałem
od Ciebie. Ani półbogowie, ani demony, o Panie, nie znają Twojej osoby."
(Bg. 10.14)
Vyenkata Bhatta powiedział
bardzo podobną rzecz Śri Caitanyi Mahaprabhu. Niemożliwe jest zrozumienie
prawdy o rozrywkach Pana po prostu przy użyciu własnej logiki, argumentu i
uniwersyteckiego wykształcenia. Musimy otrzymać bona fide informacje od
Najwyższej Osoby Boga, tak jak otrzymał je Arjuna, gdy Krsna wypowiadał Bhagavad-gitę. Bhagavad-gitę czy
jakąkolwiek literaturę wedyjską musimy akceptować w dobrej wierze. Te pisma
wedyjskie są jedynym źródłem wiedzy. Musimy zrozumieć, że nie możemy pojąć
Prawdy Absolutnej przez proces spekulatywny.
Madhya 09.166
Znaczenie: Wzgórze Rsabhy leży w południowym Karnata w
okręgu Madura. Dwanaście mil na północ od miasta Madura jest miejsce zwane
Anagada-malaya-parvata, położone w lesie Kutakacala. W tym to lesie spalił się
na popiół Pan Rsabhadeva. Obecnie miejsce to znane jest jako wzgórze Palni.
Madhya 09.174
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura zauważa:
"Dokładnie nie wiadomo, o którym Śri Śaila mówi Krsnadasa Kaviraja
Gosvami. Na obszarze tym nie ma żadnej świątyni Mallikarjuny, gdyż nie jest
możliwe, by tam znajdowało się Śri Śaila położone w okręgu Dharavada. To Śri
Śaila leży z południowej strony Belagramy i tam też znajduje się świątynia Śivy
Mallikarjuny. (Zajrzyj do piętnastego wersetu tego rozdziału.) Jest
powiedziane, że tam, na tym wzgórzu, żył Pan Śiva z Devi. Przebywał tam również
Pan Brahma ze wszystkimi półbogami."
Madhya 09.178
Znaczenie: Ta Południowa Mathura, znana obecnie jako Madura,
leży nad brzegami rzeki Bhagai. To miejsce pielgrzymek przeznaczone jest
szczególnie dla bhaktów Pana Śivy; dlatego zwie się ono Śaivaksetrą, czyli
miejscem, w którym wielbi się Pana Śivę. Obszar ten pokrywają góry i lasy. Są
tam również dwie świątynie Śivy, jedna znana jako Rameśvara, a druga jako
Sundareśvara. Znajduje się tam też świątynia poświęcona Devi, zwanej
Minaksi-Devi, będąca wielkim osiągnięciem architektonicznym. Wybudowano ją pod
nadzorem królów z dynastii Pandya. Atakując tę świątynię, jak również świątynię
Sundareśvary, muzułmanie wyrządzili wielkie szkody. W roku 1372 n.e. na tronie
Madury zasiadł król zwany Kampanna Udaiyarą. Dawno temu obszarem tym władał
cesarz Kulaśekhara i podczas swych rządów założył kolonię braminów. Sławny król
o imieniu Anantaguna Pandya należy do jedenastego pokolenia potomków cesarza
Kulaśekhary.
Madhya 09.194
Znaczenie: Jak oznajmia Katha
Upanisad (2.3.9, 12):
na samdrśe tisthati rupam asya
na caksusa paśyati kaścanainam
hrda
manisa manasabhiklpto
ya
etad vidur amrtas te bhavanti
naiva vaca na manasa
praptum śakyo na caksusa
"Duch nie znajduje się pod nadzorem materialnych oczu, słów czy
umysłu."
Podobnie mówi Śrimad-Bhagavatam (10.84.13):
yasyatma-buddhih kunape tri-dhatuke
sva-dhih kalatradisu
bhauma-ijya-dhih
yat-tirtha-buddhih salile na
karhicij
janesv abhijnesu sa eva go-kharah
Nieinteligentni nie mogą ujrzeć duchowej substancji, gdyż nie mają oczu
czy też nastawienia pozwalającego zobaczyć duszę. Dlatego też myślą, że nie
istnieje coś takiego, jak duch. Jednakże zwolennicy nakazów wedyjskich czerpią
swoje wiadomości z oznajmień Ved, takich,
jak te znajdujące się w Śrimad-Bhagavatam
i Katha Upanisadzie.
Madhya 09.195
Znaczenie: To jest proces duchowego zrozumienia. Acintya khalu ye bhava na tams tarkena
yojayet. Rzeczy, które wykraczają poza nasze materialne wyobrażenie, nie
powinniśmy starać się zrozumieć przez wysuwanie argumentów za i przeciw. Mahajano yena gatah sa panthah: musimy
podążać śladami wielkich autorytetów pochodzących z systemu parampara. Jeśli zbliżymy się do bona
fide acaryi i zawierzymy jego słowom,
realizacja duchowa będzie łatwa.
Madhya 09.197
Znaczenie: Obecnie rzeka Krtamala znana jest jako rzeka
Bhagai. Ma ona trzy dopływy: Suruli, Varahanadi i Battilla-gundu. O rzece
Krtamali wspomina także w Śrimad-Bhagavatam
(11.5.39) mędrzec Karabhajana.
Madhya 09.198
Znaczenie: W Durvaśanie lub Darbhaśayanie znajduje się
świątynia Pana Ramacandry, położona siedem mil na wschód od Ramanady. Ze
świątyni tej rozciąga się widok na ocean. Wzgórze o nazwie Mahendra-śaila
znajduje się w pobliżu Tinebheli, a po jego drugiej stronie jest miasto zwane
Tricinagudi. Na zachód od Mahendra-śaili leży terytorium Tribankura. Wzmianka o
Mahendra-śaili znajduje się w Ramayanie.
Madhya 09.199
Znaczenie: Droga wiodąca przez ocean na wyspy zwane Mandapam
i Pambam składa się częściowo z piasku, a częściowo z wody. Wyspa Pambam ma
około jedenastu mil długości i sześć mil szerokości. Cztery mile na północ od
portu Pambam znajduje się świątynia znana jako Rameśvara. Jest powiedziane: devi-pattanam arabhya gaccheyuh
setu-bandhanam: "Po odwiedzeniu świątyni Durgi należy udać się do
świątyni Rameśvara." Na terenie tym są dwadzieścia cztery różne święte
miejsca, z których jednym jest Dhanustirtha, położona około dwunastu mil na
południowy-wschód od Rameśvary. Miejsce to znajduje się w pobliżu końcowej
stacji Kolei Południowo-indyjskiej o nazwie Ramanada. Jest powiedziane, że
tutaj - na prośbę Vibhisany, młodszego brata Ravany - Pan Ramacandra, po
powrocie do Swojej stolicy, zniszczył Swym łukiem mały mostek. Jeśli ktoś
odwiedza Dhanustirthę, uwalnia się z cyklu narodzin i śmierci. Jest też
powiedziane, że jeżeli ktoś wykąpie się w Dhanustirtha, otrzymuje wszystkie
rezultaty spełnienia yajni znanej
jako agnistoma.
Setubandha leży na wyspie
Pambam. Znajduje się tam świątynia Pana Śivy zwana Rameśvara. Oznacza to, że
Pan Śiva jest wielką osobistością, której uwielbionym Bóstwem jest Pan Rama.
Tak więc Pan Śiva znajdujący się w świątyni Rameśvara jest wielkim bhaktą Pana
Ramacandry.
Madhya 09.200
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura zauważa,
że w Kurma Puranie są tylko dwie khandy, mianowicie Purva-khanda i Uttara-khanda.
Czasami mówi się, że Kurma Purana zawiera
sześć tysięcy wersetów, ale oryginalnie Kurma
Purana obejmuje siedemnaście tysięcy wersetów. Według Śrimad-Bhagavatam w Kurma
Puranie, będącej jedną z osiemnastu Maha-puran,
jest siedemnaście tysięcy wersetów. Kurma
Puranę uważa się za piętnastą z tych Maha-puran.
Madhya 09.211-212
Znaczenie: Te dwa wersety pochodzą z Kurma Purany.
Madhya 09.218
Znaczenie: Pandya-deśa leży w południowej części Indii
znanej jako Kerala. Na całym tym obszarze jest wielu królów z tytułem Pandya,
którzy władali miejscami znanymi jako Madura i Rameśvara. Nazwa Tamraparni
wymieniona jest w Ramayanie. Tamraparni
znane jest także jako Purunai i leży na brzegu rzeki Tinebheli. Rzeka ta
uchodzi do Zatoki Bengalskiej. O Tamraparni wspomina także Śrimad-Bhagavatam (11.5.39).
Madhya 09.219
Znaczenie: To Naya-tripati nosi również nazwę Alovara
Tirunagari. Jest to miasteczko położone około siedemnastu mil na południowy
wschód od Tinebheli. Znajduje się tam dziewięć świątyń Śripati, czyli Visnu.
Wszystkie Bóstwa z tych świątyń zbierają się razem podczas festiwalu, który
corocznie odbywa się w tym miasteczku.
Madhya 09.220
Znaczenie: Ciyadatala zwana jest czasami Cheratalą. Leży ona
w pobliżu miasta Kaila. Znajduje się tam świątynia poświęcona Panu Śri
Ramacandrze i Jego bratu Laksmanowi. Tilakanci leży około trzydziestu mil na
północny wschód od miasta Tinebheli.
Madhya 09.221
Znaczenie: Czasami świątynię Gajendra-moksana mylnie uważa
się za świątynię Pana Śivy. Leży ona około dwóch mil na południe od miasta
Kaivera. W rzeczywistości, znajdujące się tam Bóstwo nie jest Panem Śivą, lecz
Visnu. Panagadi położone jest około trzydziestu mil na południe od Tinebheli.
Niegdyś w tamtejszej świątyni było Bóstwo Pana Ramacandry, lecz później
wielbiciele Pana Śivy zastąpili Pana Ramacandrę bóstwem Pana Śivy zwanym
Rameśvara lub Ramalinga Śiva.
Madhya 09.222
Znaczenie: Ta Camtapura zwana jest czasami Cenganurą i
znajduje się w stanie Tribankura. Znajduje się tam świątynia Pana Ramacandry i
Laksmana. Śri Vaikuntha - położona około czterech mil na północ od Aloyara
Tirunagari i szesnaście mil na południowy wschód od Tinebheli - leży na brzegu
rzeki Tamraparni.
Madhya 09.223
Znaczenie: Leżące w Południowej Indii pasmo gór zaczynające
się od Kerali i ciągnące się do Przylądka Komorin nosi nazwę Malaya-parvata. Co
zaś się tyczy Agastyi, w istnieją cztery opinie: (1) Świątynia Agastyi Muniego
znajduje się w wiosce Agastyam-palli w okręgu Tanjor. (2) Na wzgórzu znanym
jako Śivagiri jest świątynia Pana Skandy i przypuszcza się, że założył ją
Agastya Muni. (3) Niektórzy mówią, że w pobliżu Przylądka Komorin znajduje się
wzgórze o nazwie Pathiya, które prawdopodobnie było rezydencją Agastyi Muniego.
(4) Jest też inne miejsce, znane jako Agastya-malaya, będące pasmem wzgórz
leżących po obu stronach rzeki Tamraparni. Nazwa Kanyakumari odnosi się do
samego Przylądka Komorin.
Madhya 09.224
Znaczenie: Na północ od Mallara-deśy leży Południowa Kanada,
na wschód położona jest Kurga i Mahiśura, na południe Kocina, na zachód zaś
Morze Arabskie. Jeśli natomiast chodzi o Bhattathari, tworzą oni pewną
wspólnotę koczowniczą. Obozują gdziekolwiek chcą i nie mają stałego miejsca
zamieszkania. Ubierają się w stroje sannyasinów,
ale ich prawdziwym zajęciem są kradzieże i oszustwa. Czarują innych, by
dostarczali kobiet do ich obozowiska, i sami również zwodzą wiele kobiet i
trzymają je w swojej wspólnocie. W ten sposób zwiększają swoją populację.
Podobna wspólnota znajduje się też w Bengalu. W rzeczywistości, na całym
świecie istnieją koczownicze wspólnoty, które zajęte są po prostu wabieniem,
oszukiwaniem i porywaniem niewinnych kobiet.
Madhya 09.225
Znaczenie: Tamala-kartika znajduje się czterdzieści cztery
mile na południe od Tinebheli i dwie mile na południe od góry Aramavalli. Leży
na obszarze podlegającym władzy Tobala. Jest tam świątynia Subrahmanyi, czyli
Pana Kartiki, syna Pana Śivy. Vetapani, lub Vatapani, położone jest na północ
od Kaila w stanie Tribankura. Nosi ono też nazwę Bhutapandi i podlega władzom
okręgu Tobala. Przyjmuje się, że niegdyś było tam Bóstwo Pana Ramacandry.
Później Bóstwo to zastąpiono bóstwem Pana Śivy znanym jako Rameśvara lub
Bhutanatha.
Madhya 09.239-240
Znaczenie: Brahma-samhita jest bardzo
ważnym pismem objawionym. Śri Caitanya Mahaprabhu zdobył Piąty Rozdział w
świątyni Adi-keśavy. Rozdział ten prezentuje filozoficzną konkluzję acintya-bhedabheda-tattvy (równoczesnej
jedności i odmienności). Przedstawia on także sposoby pełnienia służby oddania,
osiemnastosylabowy hymn wedyjski, rozprawy o duszy, Duszy Najwyższej i działaniu
mającym na celu przyjemność, wyjaśnia kama-gayatri,
kama-bija i pierwotnego Maha-Visnu, oraz daje wyraźny opis świata
duchowego, zwłaszcza Goloki Vrndavany. Brahma-samhita
udziela też wyjaśnień na temat półboga Ganeśy, Garbhodakaśayi Visnu, źródła
mantry Gayatri, formy Govindy oraz
jego transcendentalnej pozycji i siedziby, żywych istot, najwyższego celu,
bogini Durgi, a także wyjaśnia znaczenie wyrzeczenia, pięć elementów
fizycznych, miłość do Boga, bezosobowego Brahmana, inicjację Pana Brahmy i
wizję transcendentalnej miłości, która umożliwia ujrzenie Pana. Wytłumaczone są
też etapy służby oddania. Omówione są również: umysł, yoga-nidra, bogini szczęścia, służba oddania w spontanicznej
ekstazie, inkarnacje (poczynając od Pana Ramacandry), Bóstwa, dusza uwarunkowana
i jej obowiązki, prawda o Panu Visnu, modlitwy, hymny wedyjskie, Pan Śiva,
literatura wedyjska, personalizm i impersonalizm, właściwe zachowanie i wiele
innych tematów. Jest też opis słońca i kosmicznych form Pana. Brahma-samhita zwięźle i rozstrzygająco
wyjaśnia wszystkie te tematy.
Madhya 09.241
Znaczenie: Jeśli chodzi o Ananta Padmanabha, należy zajrzeć
do wersetu 115 Pierwszego Rozdziału Madhya-lili.
Madhya 09.242
Znaczenie: Świątynia Śri Janardany leży dwadzieścia sześć
mil na północ od Trivandramy, w pobliżu stacji kolejowej Varkala.
Madhya 09.244
Znaczenie: Klasztor znany jako Śrngeri-matha znajduje się w
prowincji Mysore (Mahiśura) w okręgu Śimoga. Klasztor ten leży na lewym brzegu
rzeki Tungabhadra, siedem mil na południe od Hariharapury. Prawdziwa nazwa tego
miejsca brzmi Śrnga-giri lub Śrngavera-puri i jest ono główną kwaterą
Śankaracaryi. Śankaracarya miał czterech głównych uczniów i założył cztery
ośrodki, którymi zarządzali.
W Północnych Indiach, w
Badarikaśramie, założony został klasztor zwany Jyotir-mathą. W Purusottamie
otwarto klasztor Bhogavardhana czy też Govardhana. W Dvarace ustanowiony został
klasztor Sarada, a czwarty klasztor, założony w Południowych Indiach, znany
jest jako Śrngeri-matha. W Śrngeri-matha sannyasini
przyjmują tytuły Sarasvati, Bharati i Puri. Wszyscy oni są ekadandi-sannyasinami, w odróżnieniu od sannyasinów Vaisnava, którzy słyną jako tridandi-sannyasini. Śrngeri-matha leży
w Południowych Indiach, w części kraju znanej jako Andhra, Dravida, Karnaty i
Kerala. Wspólnota nosi miano Bhuvibara, a dynastia nazywa się Bhur-bhuvah.
Miejsce to zwane jest Rameśvarą, a hasło brzmi "Aham brahmasmi". Bóstwem jest Pan Varaha, a mocą energetyczną
- Kamaksi. Acaryą jest Hastamalaka, a
brahmacarini będący pomocnikami sannyasinów nazywają się Caitanya.
Miejsce pielgrzymek zwie się Tungabhadra, a przedmiotem studiów wedyjskich jest
Yajur Veda.
Dostępna jest lista sukcesji
uczniów od Śankaracaryi; oto imiona acaryów
i daty ich narodzin według ery Śaka (lub Śakabda):
Śankaracarya, 622 Śaka;
Sureśvaracarya, 630;
Bhodanacarya, 680;
Jnanadhanacarya, 768;
Jnanottama-śivacarya, 827;
Jnanagiri Acarya, 871;
Simhagiri Acarya, 958;
Iśvara Tirtha, 1019;
Narasimha Tirtha, 1067;
Vidyatirtha Vidyaśankara,
1150;
Bharati-Krsna Tirtha,
1250;
Vidyaranya Bharati, 1253;
Candraśekhara Bharati,
1290;
Narasimha Bharati, 1309:
Purusottama Bharati 1328;
Śankarananda, 1350;
Candraśekhara Bharati, 1371;
Narasimha Bharata 1386;
Purusottama Bharati, 1394;
Ramacandra Bharati, 1430;
Narasimha Bharati, 1479;
Narasimha Bharati, 1485;
Dhanamadi-narasimha Bharati, 1498;
Abhinava-narasimha Bharati, 1521;
Saccidananda Bharati, 1544;
Narasimha Bharata, 1585;
Saccidananda Bharati, 1627;
Abhinava-saccidananda
Bharati, 1663;
NrsimhaBharati, 1689;
Saccidananda Bharati,
1692;
Abhinava-saccidananda
Bharati, 1730;
Narasimha Bharati, 1739;
Saccidananda Śivabhinava
Vidya-narasimha Bharati, 1788.
Co
do Śankaracaryi, to wiadomo, że urodził się w trzecim dniu przybywającego
księżyca w miesiącu Vaiśakha, w 608 roku ery Śakabda, w Południowych Indiach, w
miejscu zwanym Kaladi. Imię jego ojca, którego utracił w bardzo młodym wieku,
brzmiało Śivaguru. Mając zaledwie osiem lat, Śankaracarya zakończył studia nad
wszystkimi pismami objawionymi i przyjął sannyasę
od Govindy, który rezydował nad brzegiem rzeki Narmada. Po przyjęciu sannyasy Śankaracarya przez pewien czas
został ze swym mistrzem duchowym. Następnie uzyskał jego zezwolenie na pójście
do Varanasi, a stamtąd udał się do Badarikaśramu, gdzie pozostał do dwunastego
roku życia. Tam napisał komentarz do Brahma-sutry,
jak również do dziesięciu Upanisadów i Bhagavad-gity. Napisał też Sanat-sujatiya i Nrsimha-tapini. Czterej główni spośród jego wielu uczniów to:
Padmapada, Sureśvara, Hastamalaka i Trotaka. Opuściwszy Varanasi Śankaracarya
udał się do Prayag, gdzie spotkał wielkiego uczonego zwanego Kumarila Bhatta.
Śankaracarya chciał podyskutować o autorytecie pism objawionych, lecz Kumarila
Bhatta, będąc na łożu śmierci, odesłał go do swojego ucznia Mandany, który
przebywał w mieście Mahismati. To tam właśnie Śankaracarya pokonał Mandana
Miśrę w rozmowie o śastrach. Mandana
miał żonę o imieniu Sarasvati, czy też Ubhaya-bharati, która służyła za
pośrednika między Śankaracaryą a swym mężem. Mówi się, że chciała ona
przedyskutować z Śankaracaryą zasady erotyczne i sprawy miłosne, ale
Śankaracarya od narodzin był brahmacarinem
i dlatego nie miał doświadczenia w tych sprawach. Na miesiąc opuścił on
Ubhaya-bharati i, dzięki swej mocy mistycznej, wszedł do ciała niedawno
zmarłego króla. W ten sposób poznał zasady erotyczne. Zdobywszy tego rodzaju
doświadczenie chciał omówić te zasady z Ubhaya-bharati lecz ona, nie słuchając
jego wywodów, udzieliła mu błogosławieństwa i zapewniła Śrngeri-matha ciągłe
istnienie. Następnie rozstała się z materialnym życiem. Później Mandana Miśra
przyjął od Śankaracaryi sannyasę i
zasłynął jako Sureśvara. Śankaracarya pokonał w całych Indiach wielu filozofów
i nawrócił ich na swoją filozofię Mayavada. Opuścił materialne ciało mając
trzydzieści trzy lata.
Jeśli chodzi o Matsya-tirthę,
przypuszczalnie leżała ona nad oceanem w okręgu Malabara.
Madhya 09.245 Znaczenie: Śripada Madhvacarya urodził się w Udupi, które
leży w Południowych Indiach, w prowincji Południowa Kanada, tuż na zachód od
Sahyadri. Jest to główne miasto tej prowincji i znajduje się ono w pobliżu
miasta Mangalore, które usytuowane jest na południe od Udupi. W Udupi jest
miejsce zwane Pajaka-ksetra, gdzie w 1040 roku Śakabda w dynastii śivalli-brahmana narodził się
Madhvacarya jako syn Madhyagehy Bhatty. W opinii niektórych urodził się on w
1160 roku Śakabda.
W dzieciństwie Madhvacarya nosił
imię Vasudeva i z jego osobą wiązało się wiele cudownych opowieści. Mówi się
też, że gdy jego ojciec zaciągnął wiele długów, to aby je spłacić, Madhvacarya
przemienił nasiona tamaryndy w prawdziwe monety. Gdy miał pięć lat, ofiarowano
mu świętą nić. W pobliżu jego siedziby żył w formie węża pewien demon o imieniu
Maniman i Madhvacarya, mając pięć lat, zabił go palcem lewej stopy. Gdy jego
matka była bardzo zdenerwowana, pojawił się przed nią jednym skokiem. Już w
dzieciństwie był wielkim uczonym i chociaż jego ojciec nie wyraził zgody - w
wieku lat dwunastu przyjął sannyasę. Po
przyjęciu sannyasy od Acyuty Preksy
otrzymał imię Purnaprajna Tirtha. Po wędrówce przez całe Indie przeprowadził w
końcu dyskusję o pismach świętych z Vidyaśankarą, wzniosłym przywódcą
Śrngeri-mathy. Nawet Vidyaśankara zmalał w obliczu Madhvacaryi. W towarzystwie
Satya Tirthy, Madhvacarya udał się do Badarikaśramu. To tam spotkał Vyasadevę i
wyjaśnił swój komentarz do Bhagavad-gity.
W ten sposób, studiując w obecności Vyasadevy, stał się wielkim uczonym.
Do czasu przybycia z
Badarikaśramu do Ananda-mathy, Madhvacarya ukończył swój komentarz do Bhagavad-gity. Jego towarzysz, Satya
Tirtha, zapisał cały ten komentarz. Po powrocie z Badarikaśramu Madhvacarya
udał się do Ganjamy, położonej na brzegu rzeki Godavari. Tam spotkał się z
dwoma uczonymi o imionach Śobhana Bhatta i Svami Śastri. Później uczeni ci
zasłynęli w sukcesji uczniów Madhvacaryi jako Padmanabha Tirtha i Narahari
Tirtha. Po powrocie do Udupi Madhvacarya czasami kąpał się w oceanie. Przy
jednej takiej okazji skomponował pewną modlitwę w pięciu rozdziałach. Pewnego
razu, gdy siedział nad morzem pogrążony w medytacji o Panu Śri Krsnie,
zobaczył, że wielki statek, który miał na pokładzie towary przeznaczone dla
Dvaraki, znalazł się w niebezpieczeństwie. Dał on pewne znaki, dzięki którym
statek mógł zbliżyć się do brzegu i został uratowany. Właściciele statku
chcieli wręczyć mu jakiś prezent i wówczas Madhvacarya zgodził się przyjąć
nieco gopi-candana. Otrzymał wielką
bryłę gopi-candana a gdy mu ją
niesiono, rozpadła się i odsłoniła ogromne Bóstwo Pana Krsny. Bóstwo w jednym
ręku miało kijek, a w drugim trochę pożywienia. Otrzymawszy w taki sposób
Bóstwo Krsny, Madhvacarya od razu ułożył modlitwę. Było Ono tak ciężkie, że
nawet trzydziestu ludzi nie mogło Go podnieść. Madhvacarya osobiście zaniósł Je
do Udupi. Madhvacarya miał ośmiu uczniów. Wszyscy przyjęli od niego sannyasę i zostali zarządcami jego ośmiu
klasztorów. W Udupi nadal wielbi się Bóstwo Pana Krsny zgodnie z systemem
ustanowionym przez Madhvacaryę.
Następnie Madhvacarya po raz
drugi złożył wizytę w Badarikaśramie. Gdy przechodził przez Maharastrę,
miejscowy król kopał dla dobra ogółu wielkie jezioro. Przechodząc przez ten
teren ze swymi uczniami, Madhvacarya także był zobowiązany pomóc przy kopaniu.
Po pewnym czasie, składając wizytę królowi, Madhvacarya zaangażował króla w tę
pracę, a sam odszedł ze swymi uczniami.
W prowincji Ganga Pradesz
często dochodziło do walk między hindusami a mahometanami. Hindusi byli na
jednym brzegu rzeki, a mahometanie na drugim. Z powodu tego napięcia
społecznego nie było żadnej łodzi, którą można by przepłynąć rzekę. Żołnierze
mahometańscy po drugiej stronie zawsze zatrzymywali pasażerów, ale Madhvacarya
nie przejmował się nimi. I tak przeprawił się przez rzekę, a gdy po drugiej
stronie natknął się na żołnierzy, zaprowadzono go przed króla. Mahometański
król był z niego tak zadowolony, że chciał mu dać królestwo i trochę pieniędzy,
lecz Madhvacarya odmówił. Gdy szedł drogą, zaatakowali go rozbójnicy, lecz on
wykorzystując siłę swego ciała, zabił ich wszystkich. A kiedy jego towarzysza,
Satya Tirthę, napadł tygrys, Madhvacarya użył swej wielkiej siły do
rozdzielenia ich. Gdy spotkał Vyasadevę, otrzymał od niego śalagrama-śila znane jako Astamurti. Potem zaś streścił Mahabharatę.
Oddanie Madhvacaryi dla Pana i
jego wielka uczoność słyną w całych Indiach. Zaniepokoiło to nieco właścicieli
założonej przez Śankaracaryę Śrngeri-mathy. W owym czasie zwolennicy
Śankaracaryi obawiali się wzrastającego wpływu Madhvacaryi i różnymi sposobami
zaczęli dokuczać jego uczniom. Podjęto nawet próbę udowodnienia, że sukcesja
uczniów Madhvacaryi nie była zgodna z zasadami wedyjskimi. Pewien człowiek o
imieniu Pundarika Puri, zwolennik filozofii Mayavada Śankaracaryi, pojawił się
przed Madhvacaryą, by podyskutować na temat śastr.
Jest powiedziane, że wszystkie książki Madhvacaryi zostały zabrane, lecz
później odnaleziono je dzięki pomocy króla Jayasimhy, władcy Kumli. W trakcie
dyskusji Madhvacarya pokonał Pundarikę Puri. W Visnumangali mieszkał
Trivikramacarya, który był wielką osobistością. Został on uczniem Madhvacaryi,
a jego syn został później Narayanacaryą, twórcą Śri Madhva-vijayi. Po śmierci Trivikramacaryi, młodszy brat
Narayanacaryi przyjął sannyasę i
zasłynął później jako Visnu Tirtha.
W tym czasie uważano, że siła
fizyczna Purnaprajni Madhvacaryi nie zna granic. Był człowiek o imieniu
Kadanjari, słynący z tego, że posiadał siłę trzydziestu mężczyzn. Madhvacarya
postawił na ziemi duży palec swojej stopy i poprosił tego człowieka, by oderwał
go od ziemi, ale ten wielki silny mężczyzna nie był w stanie tego zrobić, mimo
iż włożył w to wiele wysiłku. Śrila Madhvacarya odszedł z tego materialnego
świata w wieku lat osiemdziesięciu, kiedy pisał komentarz do Aitareya Upanisadu. By uzyskać dalsze
informacje na temat Madhvacaryi, trzeba przeczytać Madhva-vijayę napisaną przez Narayana Acaryę. Acaryowie z Madhva-sampradayi uznali Udupi za główny ośrodek i
tamtejszy klasztor zasłynął jako Uttararadhi-matha. Lista różnych ośrodków
Madhvacarya-sampradayi znajduje się w Udupi, a komendantami ich matha są:
(1) Visnu Tirtha (Śoda-matha),
(2) Janardana Tirtha (Krsnapura-matha),
(3) Vamana Tirtha (Kanura-matha),
(4) Narasimha Tirtha (Adamara-matha),
(5) Upendra Tirtha (Puttugi-matha),
(6) Rama Tirtha (Śirura-matha),
(7) Hrsikeśa Tirtha (Palimara-matha), i
(8) Aksobhya Tirtha (Pejavara-matha).
Sukcesja uczniów Madhvacarya-sampradayi przedstawia się następująco:
(1) Hamsa Paramatma;
(2) Caturmukha Brahma;
(3) Sanakadi;
(4) Durvasa;
(5) Jnananidhi;
(6) Garuda-vahana;
(7) Kaivalya Tirtha;
(8) Jnaneśa Tirtha;
(9) Para Tirtha;
(10) Satyaprajna Tirtha;
(11) Prajna Tirtha;
(12) Acyuta Preksacarya
Tirtha;
(13) Śri Madhvacarya,
1040 Śaka;
(14) Padmanabha, 1120;
Narahari, 1127;
Madhava, 1136 i
Aksobhya, 1159;
(15) Jaya Tirtha, 1167;
(16) Vidyadhiraja, 1190;
(17) Kavindra, 1255;
(18) Vagiśa, 1261;
(19) Ramacandra, 1269;
(20) Vidyanidhi, 1298;
(21) Śri Raghunatha,
1366;
(22) Rayuvarya (który rozmawiał ze Śri Caitanyą Mahaprabhu), 1424;
(23) Raghuttama, 1471;
(24) Vedavyasa, 1517;
(25) Vidyadhiśa, 1541;
(26) Vedanidhi, 1553;
(27) Satyavrata, 1557;
(28) Satyanidhi, 1560;
(29) Satyanatha, 1582;
(30) Satyabhinava, 1595;
(31) Satyapurna, 1628;
(32) Satyavijaya, 1648;
(33) Satyapriya, 1659;
(34) Satyabodha, 1666;
(35) Satyasandha, 1705;
(36) Satyavara, 1716;
(37) Satyadharma, 1719;
(38) Satyasankalpa, 1752;
(39) Satyasantusta, 1763;
(40) Satyaparayana, 1763;
(41) Satyakama, 1785;
(42) Satyesta, 1793;
(43) Satyaparakrama, 17.94;
(44) Satyadhira, 1801;
(45) Satyadhira Tirtha,
1808.
Po
szesnastym acaryi (Vidyadhirajy
Tirtha) była też inna sukcesja uczniów, obejmująca
Rajendrę Tirthę, 1254;
Vijayadhvaję;
Purusottamę;
Subrahmanyę;
Vyasa Rayę, 1470-1520.
Dziewiętnasty acarya, Ramacandra
Tirtha, miał inną sukcesję uczniów, obejmującą
Vibudhendrę, 1218;
Jitamitrę, 1348;
Raghunandanę;
Surendrę;
Vijendrę;
Sudhindrę;
Raghavendrę Tirthę, 1545.
Po dzień dzisiejszy w
klasztorze w Udupi jest czternastu innych Madhva-tirtha sannyasinów. Jak powiedzieliśmy, Udupi znajduje się w Południowej
Kanada, około trzydziestu sześciu mil na północ od Mangalore. Leży ono nad
morzem. Informacje te są dostępne w South
Kanada Manual i w Bombay Gazette.
Madhya 09.258
Znaczenie: Według Tattvavadi najlepszym procesem jest
wykonywanie obowiązków czterech varn i aśramów. W tym materialnym świecie,
jeśli nie jest się usytuowanym w jednej z varn
(brahmana, ksatriya, vaiśya i śudra),
nie można we właściwy sposób tak pokierować sprawami społecznymi, aby
osiągnąć ostateczny cel. Trzeba także przestrzegać zasad aśramów (brahmacarya, grhastha, vanaprastha i sannyasa), które uważa się za konieczne do osiągnięcia najwyższego
celu. W ten sposób Tattvavadi dowodzą, że najlepszym sposobem osiągnięcia
najwyższego celu jest przestrzeganie zasad varny
i aśramu. Tak więc Tattvavadi
ustalili swoje zasady dla społeczeństwa ludzkiego. Jednak Śri Caitanya
Mahaprabhu był odmiennego zdania, kiedy powiedział, że najlepszym procesem jest
słuchanie i intonowanie o Panu Visnu. Według Tattvavadi najwyższym celem jest
powrót do domu, do Boga, lecz zgodnie z opinią Śri Caitanyi Mahaprabhu
najwyższym celem życia jest osiągnięcie miłości do Boga, albo w świecie
materialnym, albo w duchowym. W świecie materialnym praktykujemy ją zgodnie z
nakazami śastr, a w świecie duchowym
już rzeczywiście ją osiągnęliśmy.
Madhya 09.259-260
Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu przytoczył te wersety ze Śrimad-Bhagavatam (7.5.23-24).
Madhya 09.261
Znaczenie: Wszyscy dążą do osiągnięcia sukcesu w religii,
rozwoju ekonomicznym, zadowalaniu zmysłów i ostatecznie wtopieniu się w
egzystencję Brahmana. Są to powszechne praktyki zwykłego człowieka, lecz
zgodnie ze ścisłymi zasadami Ved, najwyższym
osiągnięciem jest wzniesienie się na platformę śravanam, kirtanam - intonowania i słuchania o Najwyższej Osobie
Boga. Potwierdza to Śrimad-Bhagavatam (1.1.2):
dharmah projjhita-kaitavo 'tra
paramo nirmatsaranam satam
vedyam vastavam atra vastu śivadam
tapa-trayonmulanam
śrimad-bhagavate mahamuni-krte kim
va parair iśvarah
sadyo hrdy avarudhyate 'tra
krtibhih śuśrusubhis tat-ksanat
"Ta Bhagavata Purana, całkowicie
odrzucając wszystkie materialnie motywowane czynności religijne, przedstawia
najwyższą prawdę, którą zrozumieć mogą jedynie osoby o czystych sercach. Tą
najwyższą prawdą jest rzeczywistość odróżniana, dla dobra ogółu, od złudzenia.
Prawda ta kładzie kres trojakim niedolom materialnej egzystencji. To wspaniałe Bhagavatam, zapisane przez wielkiego
mędrca Vyasadevę, samo w sobie wystarcza do realizacji Boga. I gdy tylko
pokornie i z uwagą słuchamy przekazu Bhagavatam,
rozwijamy przywiązanie do Najwyższego Pana."
Według Śridhary Svamiego,
materialnej koncepcji sukcesu (moksy, czyli
wyzwolenia) pragną ci, którzy są w egzystencji materialnej. Bhaktowie nie
pragną wyzwolenia, gdyż nie są usytuowani w materialnej egzystencji.
Bhakta jest zawsze wyzwolony,
na wszystkich etapach życia, ponieważ ciągle angażuje się w dziewięć elementów
służby oddania (śravanam, kirtanam itd.).
Filozofia Śri Caitanyi Mahaprabhu utrzymuje, że służba oddania dla Krsny zawsze
istnieje w sercu każdego. Musi jedynie zostać rozbudzona przez proces śravanam kirtanam visnoh. Śravanadi
śuddha-citte karaye udaya (Cc. Madhya
22.107). Gdy ktoś rzeczywiście pełni służbę oddania, wówczas budzi się jego
wieczny związek z Panem - związek sługi i Pana.
Madhya 09.262
Znaczenie: Werset ten jest cytatem ze Śrimad Bhagavatam (11.2.40).
Madhya 09.263
Znaczenie: Vedy zawierają trzy kandy, czyli działy: karma-kandę, jnana-kandę i upasana-kandę. Część karma-kanda kładzie nacisk na
wykonywanie działań mających na celu przyjemność, choć ostatecznie radzi się
porzucić zarówno karma-kandę, jak też
jnana-kandę (wiedzę spekulatywną) i
przyjąć tylko upasana-kandę, czyli bhakti-kandę. Miłości do Boga nie można
osiągnąć przez spełnianie karma-kandy czy
jnana-kandy. Jednakże poświęcając
Najwyższemu Panu swoją karmę, czyli
działania dla przyjemności, można uwolnić się od zanieczyszczonego umysłu.
Kiedy jednak ktoś rzeczywiście uwolnił się od takiego umysłu, musi wznieść się
na platformę duchową. I wtedy właśnie potrzebne jest towarzystwo czystego
bhakty, gdyż jedynie dzięki takiemu towarzystwu można zostać czystym bhaktą
Najwyższej Osoby Boga, Krsny. Gdy ktoś dochodzi do etapu czystej służby
oddania, wówczas bardzo istotny jest proces śravanam
kirtanam. Dzięki wykonywaniu dziewięciu elementów służby oddania,
całkowicie się oczyszczamy. Anyabhilasita-śunyam
jnana-karmady-anavrtam (B.r.s. 1.1.12). Dopiero wtedy jesteśmy w stanie
wypełnić polecenie Krsny.
man-mana bhava mad-bhakto mad-yaji mam namaskuru
mam evaisyasi satyam te pratijane priyo 'si me
"Zawsze myśl o Mnie i zostań Moim wielbicielem. Czcij Mnie i składaj
Mi hołd, a bez wątpienia przyjdziesz do Mnie. Obiecuję ci to, ponieważ jesteś
Mi bardzo drogim przyjacielem." (Bg. 18.65)
sarva-dharman parityajya mam ekam śaranam vraja
aham tvam sarva-papebhyo moksayisyami ma śucah
"Porzuć wszelkie rodzaje religii i po prostu podporządkuj się Mnie.
Ja wyzwolę cię od wszelkich następstw grzechów. Nie lękaj się więc." (Bg.
18.66)
W ten sposób rozwijamy swoją
oryginalną konstytucjonalną pozycję, dzięki której można pełnić miłosną służbę
dla Pana. Nie można wznieść się na najwyższą platformę służby oddania przy
pomocy karma-kandy czy jnana-kandy. Czystą służbę oddania można
zrozumieć i osiągnąć tylko dzięki towarzystwu czystych bhaktów. W związku z tym
Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura oznajmia, że są dwa rodzaje czynności karma-kanda - pobożne i bezbożne. Czyny
pobożne z pewnością przedkłada się nad czyny bezbożne, ale nawet czynności
pobożne nie mogą zapewnić ekstatycznej miłości do Boga, Krsny. Czynności
pobożne i bezbożne mogą przynieść materialne szczęście lub nieszczęście, ale
nie można zostać czystym bhaktą przez samo pobożne czy bezbożne działanie. Bhakti, służba oddania, oznacza
zadowolenie Krsny. Każde pismo objawione - kładące nacisk na jnana-kandę czy też karma-kandę - zawsze chwali zasadę wyrzeczenia. Dojrzały owoc
wiedzy wedyjskiej, Śrimad-Bhagavatam, stanowi
najwyższy dowód wedyjski. Śrimad-Bhagavatam
mówi:
naiskarmyam apy
acyuta-bhava-varjitam
na śobhate jnanam alam niranjanam
kutah punah śaśvad abhadram iśvare
na carpitam karma yad apy akaranam
"Wiedza o samorealizacji, chociaż wolna od materialnych skażeń, nie
jest niczym dobrym, jeśli pozbawiona jest koncepcji o Nieomylnym [Bogu]. Cóż
zatem za pożytek płynie z działań dla przyjemności, które z natury są bolesne
od samego początku i krótkotrwałe, jeśli nie wykorzystuje się ich w służbie
oddania dla Pana?" (Bhag. 1.5.12)
To oznacza, że nawet wiedza przewyższająca działania dla przyjemności nie jest
pomyślna, jeśli nie ma w niej służby oddania. Wszystkie pisma objawione, na
początku, w środku i na końcu - potępiają karma-kandę
i jnana-kandę. Śrimad-Bhagavatam mówi:
dharmah projjhita-kaitavo 'tra.
Wyjaśniają to kolejne wersety, pochodzące ze Śrimad-Bhagavatam (11.11.32) i Bhagavad-gity
(18.66).
Madhya 09.266
Znaczenie: Jest to cytat ze Śrimad-Bhagavatam (11.20.9).
Madhya 09.268
Znaczenie: Jest to werset ze Śrimad-Bhagavatam (3.29.13).
Madhya 09.269
Znaczenie: Werset ten, pochodzący ze Śrimad-Bhagavatam (5.14.44), mówi o chwałach króla Bharaty, którego
Śukadeva Gosvami opisywał królowi Pariksitowi.
Madhya 09.270
Znaczenie: Jest to werset ze Śrimad-Bhagavatam (6.17.28) dotyczący osoby Citraketu. Pewnego
razu, gdy Citraketu ujrzał boginię Parvati siedzącą na kolanach Pana Śambhu
(Śivy), poczuł się nieco zawstydzony i skrytykował Pana Śivę, który siedział
jak zwykły człowiek trzymając swą żoną na kolanach. Z tej to przyczyny Parvati
rzuciła klątwę na Citraketu. Później stał się on demonem o imieniu Vrtrasura.
Citraketu był bardzo potężnym królem i bhaktą i z pewnością mógł zemścić się
nawet na Panu Śivie, ale gdy Parvati go przeklęła, przyjął klątwę ze schyloną
głową. Gdy zgodził się zaakceptować tę klątwę, Pan Śiva pochwalił go i
powiedział, że bhakta Pana Narayana nigdy nie obawia się przyjęcia
jakiejkolwiek pozycji pod warunkiem, że ma szansę służenia Najwyższej Osobie
Boga. Takie jest znaczenie narayana-parah
sarve na kutaścana bibhyati.
Madhya 09.277
Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu chciał zwrócić uwagę
Tattvavadi acaryi - należącemu do
Madhvacarya-sampradayi - że ich ogólne postępowanie nie sprzyja czystej służbie
oddania, która nie może nosić śladów działania dla przyjemności i wiedzy
spekulatywnej. Jeśli chodzi o działanie dla przyjemności, zanieczyszczeniem
jest wzniesienie się do wyższego standardu życia, natomiast w wiedzy
spekulatywnej zanieczyszczeniem jest wtopienie się w egzystencję Prawdy
Absolutnej. Tattvavada sampradaya ze
szkoły Madhvacaryi trzyma się zasady varnaśrama-dharmy,
która związana jest z działaniem dla przyjemności. Ich ostateczny cel (mukti) jest po prostu pewną formą
pragnienia. Czysty bhakta powinien być wolny od wszelkiego rodzaju pragnień.
Pełni on po prostu służbę dla Pana. Niemniej jednak Caitanya Mahaprabhu był
zadowolony, że Madhvacarya-sampradaya, czyli Tattvavada sampradaya, akceptowała transcendentalną formę Pana. Jest to wielką
kwalifikacją tych Vaisnava sampradayi.
Transcendentalnej formy Pana
nie akceptuje Mayavada sampradaya. Jeśli
jakaś Vaisnava sampradaya również da
się porwać temu impersonalnemu nastawieniu, wówczas nie ma ona w ogóle żadnej
pozycji. To fakt, że istnieje wielu tzw. Vaisnavów, których ostatecznym celem
jest wtopienie się w egzystencję Pana. Filozofią Vaisnava sahajiyów jest stanie się jednym z Najwyższym. Śri Caitanya
Mahaprabhu zauważa, że Śri Madhavendra Puri zaakceptował Madhvacaryę tylko
dlatego, że jego sampradaya uznawała
transcendentalną formę Pana.
Madhya 09.279
Znaczenie: Apsary, mieszkanki planet niebiańskich, słyną na
ogół jako tancerki. Dziewczęta na planetach niebiańskich są niezwykle piękne i
gdy na Ziemi jakąś kobietę uzna się za piękną, porównuje się ją do Apsar. Było
pięć Apsar o imionach Lata, Budbuda, Samici, Saurabheyi i Varna. Jest
powiedziane, że Indra wysłał tych pięć pięknych tancerek, by przerwać surowe
pokuty pewnej świętej osoby o imieniu Acyuta Rsi. Był to czyn typowy dla Indry,
króla niebios. Kiedy tylko Indra spostrzegał, że ktoś oddaje się surowym
wyrzeczeniom, zaczynał bać się o swoją pozycję. Indra zawsze niepokoi się o
swoją pozycję, ponieważ obawia się, że ją straci, jeśli ktoś stanie się
potężniejszy od niego. Gdy tylko widział, że jakiś święty oddaje się surowym
pokutom, wysyłał tancerki, by rozproszyły jego uwagę. Nawet wielki mędrzec
Viśvamitra Muni padł ofiarą jego planu.
Gdy pięć Apsar poszło przerwać
medytację Acyuty Rsiego, mędrzec ukarał je wszystkie i rzucił na nie klątwę. W
rezultacie dziewczęta te stały się krokodylami w jeziorze, które zasłynęło jako
Pancapsara. Miejsce to odwiedził też Pan Ramacandra. Z opowiadania Śri Narady
Muniego wiadomo, że o potępieniu pięciu Apsar dowiedział się Arjuna, kiedy
wyruszył do świętych miejsc. Wybawił je z tego ohydnego położenia i od tego
właśnie dnia jezioro to słynie jako Pancapsara i jest miejscem pielgrzymek.
Madhya 09.280
Znaczenie: Gokarna leży w Północnej Kanada, w prowincji
Maharastra, około dwudziestu mil na południowy wschód od Karaoyara. Miejsce to
jest bardzo sławne dzięki świątyni Pana Śivy zwanej Maha-baleśvara. Setki i
tysiące pielgrzymów przychodzi zobaczyć tę świątynię. Surparaka znajduje się
około dwudziestu sześciu mil na północ od Bombaju. W prowincji Maharastra, w
pobliżu Bombaju, jest okręg znany jako Thana i miejsce o nazwie Sopara.
Surparaka wspomniana jest w Mahabharacie
(Śanti-parva, Rozdział 41, wersety 66-67).
Madhya 09.281
Znaczenie: Kolapura jest miasteczkiem w prowincji
Maharastra, znanej niegdyś jako Bombaj Pradesz. Dawniej było to państewko
rządzone przez tubylczych książąt Na północy sąsiaduje ono z okręgiem Santara,
na wschodzie i południu z okręgiem Belagama i na zachodzie z okręgiem
Ratnagiri. W miejscu tym płynie rzeka znana jako Urna. Z Bombay Gazette wiadomo, że było tam około dwustu pięćdziesięciu
świątyń, z których szeroko słynie sześć. Są to
(1) Ambabai, lub też Mahalaksmi Mandira,
(2) Vithoba Mandira,
(3) Temblai Mandira,
(4) Mahakali Mandira,
(5) Phiranga-i, lub Pratyangira Mandira i
(6) Yyallamma Mandira.
Madhya 09.282
Znaczenie: Miasto Pandarapura leży nad rzeką Bhima. Jest
powiedziane, że gdy Śri Caitanya Mahaprabhu odwiedził Pandarapurę, inicjował
Tukaramę. Ów Tukarama Acarya zasłynął w prowincji Maharastra, gdzie
rozprzestrzenił ruch sankirtanu. Grupa
sankirtanu należąca do Tukaramy nadal
cieszy się dużą popularnością w Bombaju, w prowincji Maharastra. Tukarama był
uczniem Śri Caitanyi Mahaprabhu. Książka, którą napisał, nosi tytuł Abhanga. Jego grupa sankirtanu dokładnie przypomina grupy sankirtanu Gaudiya-Vaisnava, gdyż śpiewają oni święte imiona Pana
przy dźwiękach mrdang i karatali.
Wspomniany w tym wersecie Pan
Viththaladeva jest czteroręką formą Pana Visnu. Jest On Narayanem.
Madhya 09.289
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura zauważył,
że w sukcesji uczniów Madhvacaryi - aż do ukazania się Jego Świątobliwości
Śripada Laksmipati Tirthy - wielbiono tylko Krsnę. Wielbienie Radhy i Krsny
ustanowiono po Śrila Madhavendrze Puri. Z tego powodu Śri Madhavendra Puri
uznawany jest za źródło wielbienia w ekstatycznej miłości. Dopóki nie ma się
związku z sukcesją uczniów Madhavendry Puri, dopóty nie można rozbudzić
symptomów ekstatycznej miłości. Istotne jest w związku z tym słowo gosani. Mistrz duchowy, w pełni
podporządkowany Najwyższej Osobie Boga i nie mający innego interesu poza
służeniem Panu, nazywany jest najlepszym z paramahamsów.
Paramahamsa nie ma żadnego planu zadowalania zmysłów; interesuje go tylko
usatysfakcjonowanie zmysłów Pana. Kto w ten sposób kontroluje zmysły, nazywany
jest gosanim lub gosvamim, czyli panem zmysłów. Kontrolowanie zmysłów nie jest
możliwe, jeśli nie pełni się służby dla Pana; zatem bona fide mistrz duchowy,
który całkowicie kontroluje swoje zmysły, przez dwadzieścia cztery godziny na
dobę pełni służbę dla Pana. Dlatego można się do niego zwracać używając tytułu gosani lub gosvami. Tytułu gosvamiego
nie można odziedziczyć, można go nadać tylko bona fide mistrzowi duchowemu.
Było sześciu wielkich
Gosvamich Vrndavany - Śrila Rupa, Sanatana, Bhatta Raghunatha, Śri Jiva, Gopala
Bhatta i Dasa Raghunatha - i żaden z nich nie dostał tytułu gosvamiego w spadku. Wszyscy Gosvami
Vrndavany byli bona fide mistrzami duchowymi znajdującymi się na najwyższej
platformie służby oddania i dlatego nazywano ich gosvamimi. Tych sześciu Gosvamich z pewnością dało początek
wszystkim świątyniom Vrndavany. Później wielbienie w tych świątyniach
powierzono pewnym uczniom Gosvamich, którzy mieli rodziny i od tego czasu używa
się dziedzicznego tytułu gosvami. Jednakże
gosvamim może zostać nazwany tylko
ten, kto jest bona fide mistrzem duchowym szerzącym kult Śri Caitanyi
Mahaprabhu, ruch świadomości Krsny, i kto posiada całkowitą kontrolę nad swymi
zmysłami. Niestety, nadal ma miejsce proces dziedziczenia; dlatego w chwili
obecnej, z powodu nieznajomości etymologii tego słowa, w większości przypadków
tytułu tego używa się niewłaściwie.
Madhya 09.300
Znaczenie: Starszy brat Śri Caitanyi Mahaprabhu miał na imię
Viśvarupa. Opuścił dom jeszcze przed Śri Caitanyą Mahaprabhu i przyjął sannyasę pod imieniem Śankararanya
Svami. Podróżował po całym kraju i w końcu udał się do Pandarapury, gdzie
odszedł osiągnąwszy doskonałość. Innymi słowy, porzuciwszy w Pandarapurze swoje
śmiertelne ciało, wszedł do świata duchowego.
Madhya 09.304
Znaczenie: Rzeka ta jest inną odnogą rzeki Krsna. Mówi się,
że nad jej brzegami zamieszkał Bilvamangala Thakura. Rzekę tę nazywa się czasem
Viną, Veni, Siną i Bhimą.
Madhya 09.305
Znaczenie: Bilvamangala Thakura zawarł tę książkę w 112
wersetach. Istnieją dwie czy trzy książki noszące ten sam tytuł oraz dwa
komentarze do książki Bilvamangali. Jeden komentarz napisał Krsnadasa Kaviraja
Gosvami, a drugi Caitanya dasa Gosvami.
Madhya 09.310
Znaczenie: Rzeka Tapi znana jest obecnie pod nazwą Tapti.
Wypływa z góry zwanej Multai, płynie przez stan Saurastsa i wpada do zachodniej
części Morza Arabskiego. O Mahismati-purze wspomina Mahabharata przy okazji zwycięstwa Sahadevy. Sahadeva, najmłodszy z
braci Pandavów, podbił tę część kraju. Jak mówi Mahabharata:
"Po zdobyciu klejnotów Sahadeva udał się do miasta Mahismati, gdzie
walczył z królem o imieniu Nila."
Madhya 09.311
Znaczenie: Według pewnych opinii Rsyamuka jest łańcuchem gór
mających swój początek w wiosce Hampi-grama w okręgu Belari. Miejsce to leży
niedaleko rzeki Tungabhadra, która stopniowo dociera do stanu Hyderabad.
Natomiast według innych wzgórze to znajduje się w Madhya Pradesz i nosi obecnie
nazwę Rampa. Dandakaranya jest to obszerna połać ziemi zaczynająca się na
północ od Khandeśy i rozciągająca się przez Nasikę i Aurangabadę do południowej
Ahammadanagary. Przez teren ten przepływa rzeka Godavari i znajduje się tam
wielki las, w którym żył Pan Ramacandra.
Madhya 09.312
Znaczenie: Nazwa Saptatala wymieniona jest w Ramayanie, w Rozdziale Kiskindhya-kanda. Opis tego miejsca
znajdziemy w jedenastej i dwunastej części tego rozdziału.
Madhya 09.316
Znaczenie: Według niektórych rzeka Tungabhadra nazywała się
Pamba. Według innych Vijaya-nagara, stolica stanu, znana była jako
Pampa-tirtha. Według jeszcze innych, w pobliżu Anagundi, w kierunku Hyderabad
istnieje jakieś jezioro. Płynie tam również rzeka Tungabhadra. Na temat jeziora
Pampa-sarovara istnieje wiele opinii.
Madhya 09.317
Znaczenie: Kuśavarta leży w zachodnim ghata, w Sahyadri. Znajduje się ona w pobliżu świętego miejsca
Nasika, lecz według niektórych położona była w dolinie Vindhyi.
Madhya 09.318
Znaczenie: W ten sposób Śri Caitanya Mahaprabhu wędrował od
źródeł Godavari i w końcu odwiedził północną część stanu Hyderabad. Ostatecznie
dotarł do stanu Kalinga.
Madhya 09.347
Znaczenie: Ci, którzy służą Panu Jagannathowi jako kapłani,
nazywani są panda lub pandita i są braminami. Służący, którzy
troszczą się o zewnętrzne sprawy świątyni, nazywani są pala. Kapłani i służący razem poszli zobaczyć Śri Caitanyę
Mahaprabhu.
Madhya 09.357
Znaczenie: W ósmej części Śri Caitanya-candrodayi Caitanya Mahaprabhu powiedział:
"Sarvabhaumo, zwiedziłem wiele świętych miejsc, lecz nigdzie nie mogłem
znaleźć Vaisnavy takiego jak ty. Muszę jednak przyznać, że Ramananda Raya jest
wspaniały."
Sarvabhauma Bhattacarya
odpowiedział: "Dlatego, mój Panie, prosiłem, byś się z nim zobaczył."
Na to Śri Caitanya Mahaprabhu
powiedział: "Oczywiście jest wielu Vaisnavów w tych świętych miejscach i
większość z nich wielbi Pana Narayana. Inni, nazywani Tattvavadi, także są
wielbicielami Laksmi-Narayana, lecz nie należą do czystego kultu Vaisnava. Jest
wielu czcicieli Pana Śivy i jest wielu ateistów. Bez względu na wszystko, mój
drogi Bhattacaryo, bardzo podoba mi się Ramananda Raya i jego opinie."
Madhya 09.358
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura zauważył,
że 74 werset tego rozdziału mówi, iż Śri Caitanya Mahaprabhu odwiedził
świątynię Śiyali-bhairavi, lecz w rzeczywistości Śri Caitanya Mahaprabhu
odwiedził w Śiyali świątynię Śri Bhu-varahy. W pobliżu Śiyali i Cidambaram
znajduje się świątynia znana jako Śri Musnam. W świątyni tej jest Bóstwo Śri
Bhu-varahy. Pod nadzorem Cidambaram znajduje się okręg znany jako Południowa
Arkata. Miasto Śiyali leży w tym okręgu, a w pobliżu znajduje się świątynia Śri
Bhu-varahadevy, a nie Bhairavi-devi. Taka jest konkluzja Śrila Bhaktisiddhanty
Sarasvati Thakury.
Madhya 09.360
Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura zauważa:
"Impersonaliści wyobrażają sobie jakieś formy Absolutnej Prawdy przy
pomocy bezpośredniej percepcji zmysłów i wielbią takie wyimaginowane formy.
Lecz ani Śrimad-Bhagavatam, ani Śri
Caitanya Mahaprabhu nie uważają, by ten sprawiający przyjemność zmysłom kult
miał jakiekolwiek duchowe znaczenie." Mayavadi wyobrażają sobie, że są
Najwyższym. Wyobrażają sobie, że Najwyższy nie ma osobowej formy, i że
wszystkie Jego formy są zmyślone, tak jak błędny ognik czy kwiat na niebie.
Zarówno Mayavadi, jak i ci, którzy wyobrażają sobie formy Boga, są w błędzie.
Według nich wielbienie Bóstwa czy jakiejkolwiek formy Pana jest wynikiem
złudzenia uwarunkowanej duszy. Jednakże Śri Caitanya Mahaprabhu potwierdza
konkluzje Śrimad-Bhagavatam opierając
się na Swojej filozofii acintya-bhedabheda-tattva.
Filozofia ta utrzymuje, że Najwyższy Pan jest jednocześnie jednym ze Swym
stworzeniem i różnym od niego. Znaczy to, że istnieje jedność w różnorodności.
W ten sposób Śri Caitanya Mahaprabhu udowodnił niemoc osób działających z myślą
o przyjemności, spekulatywnych empirycznych filozofów i yoginów mistyków. Realizacja takich ludzi jest po prostu stratą
czasu i energii. Aby dać przykład, Śri Caitanya Mahaprabhu osobiście odwiedzał
świątynie w różnych świętych miejscach. Gdziekolwiek złożył wizytę, natychmiast
okazywał ekstatyczną miłość do Najwyższej Osoby Boga. Kiedy Vaisnava odwiedza
świątynię jakiegoś półboga, patrzy na niego inaczej, niż impersonaliści czy
Mayavadi. Potwierdza to Brahma-samhita. Wizyta,
którą Vaisnava składa w świątyni Pana Śivy, różni się od wizyty niewielbiciela.
Niewielbiciel uważa Bóstwo Pana Śivy za formę urojoną, ponieważ ostatecznie
myśli, że najwyższa Prawda Absolutna jest pustką. Jednak Vaisnava widzi Pana
Śivę jako jednocześnie tożsamego z Najwyższym Panem i różnego od Niego. W
odniesieniu do tego podaje się przykład mleka i jogurtu. Jogurt w istocie nie
jest niczym innym, jak mlekiem, ale zarazem nim nie jest. Jest tożsamy z
mlekiem, a mimo to różni się od niego. To jest filozofia Śri Caitanyi
Mahaprabhu i potwierdza ją Bhagavad-gita:
maya tatam idam sarvam jagad avyakta-murtina
mat-sthani sarva-bhutani na caham tesv avasthitah
"W Swojej niezamanifestowanej formie przenikam cały wszechświat.
Wszystkie istoty są we Mnie, lecz Ja nie jestem w nich." (Bg. 9.4)
Prawda Absolutna, Bóg, jest
wszystkim, ale to nie znaczy, że wszystko jest Bogiem. Z tego to powodu Śri
Caitanya Mahaprabhu i Jego zwolennicy odwiedzali świątynie wszystkich półbogów,
lecz nie widzieli ich w taki sam sposób, jak impersonalista. Każdy powinien
podążać śladami Śri Caitanyi Mahaprabhu i odwiedzać wszystkie świątynie.
Czasami zwykli sahajiya sądzą, że gopi odwiedzały świątynię Katyayani tak
samo, jak zwykli ludzie odwiedzają świątynię Devi. Jednakże gopi modliły się do Katyayani o to, by
dała im Krsnę za męża. Zwykli ludzie odwiedzają świątynię Katyayani, by uzyskać
jakąś materialną korzyść. Na tym polega różnica pomiędzy odwiedzinami Vaisnavy
a odwiedzinami niewielbiciela. Nie rozumiejąc procesu sukcesji uczniów, ci tzw.
logicy wysuwają teorię henoteizmu (panco-pasana);
znaczy to, że wierzą, iż wielbienie jednego boga nie zaprzecza istnieniu
innych bogów. Takiej filozoficznej spekulacji nie uznaje Śri Caitanya
Mahaprabhu czy Vaisnavowie. Impersonaliści mogą akceptować jakąkolwiek ilość
bóstw, lecz Vaisnavowie za Najwyższego uznają tylko Krsnę, a wszystkich innych
odrzucają. Kiedy Mayavadi wielbią bóstwo, jest to z pewnością bałwochwalstwo, a
ostatnio ich urojone wielbienie bóstw przekształciło się w impersonalizm
Mayavada. Z powodu braku świadomości Krsny ludzie padają ofiarą filozofii
Mayavada i wskutek tego zostają czasem zagorzałymi ateistami. Jednakże Śri
Caitanya Mahaprabhu własnym zachowaniem ustanowił proces samorealizacji. Jak
mówi Caitanya-caritamrta:
sthavara-jangama dekhe, na dekhe
tara murti
sarvatra haya nija
ista-deva-sphurti
"Maha-bhagavata, zaawansowany bhakta, z pewnością dostrzega
wszystko co ruchome i nieruchome, ale nie widzi form tych rzeczy. Właściwie
wszędzie, gdzie spojrzy, manifestuje mu się forma Najwyższego Pana. Widząc
energię Najwyższej Osoby Boga, Vaisnava od razu przypomina sobie
transcendentalną formę Pana." (Cc. Madhya
8.274).
Madhya 09.362
Znaczenie: Trzeba mocno wierzyć w proces służby oddania i
pisma święte, które go popierają. Ten, kto z wiarą słucha o czynach Śri
Caitanyi Mahaprabhu, może uwolnić się od zazdrości. Śrimad-Bhagavatam przeznaczone jest właśnie dla takich wolnych od
zazdrości osób (nirmatsaranam satam). W
tym wieku nie należy żywić zazdrości wobec ruchu Śri Caitanyi Mahaprabhu, lecz
trzeba intonować święte imiona Hari i Krsny, maha-mantrę. To jest istotą wiecznej religii znanej jako sanatana-dharma. Prawdziwy Vaisnava jest
czystym bhaktą i duszą w pełni zrealizowaną, a Vaisnava śastra odnosi się do śruti, czyli
Ved, które określa się jako śabda-pramana, dowód transcendentalnego
dźwięku. Jeśli ktoś ściśle stosuje się do tego, co zawiera literatura wedyjska
i intonuje święte imię Najwyższej Osoby Boga, to istotnie będzie usytuowany w
transcendentalnej sukcesji uczniów. Ci, którzy chcą osiągnąć ostateczny cel
życia, muszą przestrzegać tej zasady. W Śrimad-Bhagavatam
(11.19.17) jest powiedziane:
śrutih pratyaksam aitihyam anumanam catustayam
pramanesv anavasthanad vikalpat sa virajyate
"Literatura wedyjska, bezpośrednia percepcja, historia i hipotezy
stanowią cztery rodzaje dowodu. Wszyscy powinni trzymać się tych zasad w celu
zrealizowania Absolutnej Prawdy."
Madhya 09.365
Znaczenie: Tak, jak zwykle, autor kończy rozdział recytując
imiona Śri Rupy i Śri Raghunathy, a siebie ponownie umieszcza u ich lotosowych
stóp.
W ten sposób Bhaktivedanta kończy objaśnienia do Dziewiątego Rozdziału Madhya-lili Śri Caitanya-caritamrty, opisującego podróże Śri Caitanyi Mahaprabhu do wielu świętych miejsc Południowych Indii.