Rozdział 19 – Dalsze rozmowy z Prakaśanandą

Transcendentalne, ekstatyczne przywiązanie do Kryszny, które jest wynikiem doskonałego zrozumienia, że osoba Kryszny i Jego imię są identyczne, jest nazywane bhava. Osoba, która osiągnęła bhava, z pewnością nie jest zanieczyszczona materialną naturą. Osoba taka czerpie prawdziwą transcendentalną przyjemność z bhavy, a kiedy ta bhava wzmaga się, jest nazywana miłością Boga. Pan Caitanya powiedział Prakaśanandzie Sarasvati, że święte imię Kryszny, zwane maha-mantrą (wielkim śpiewem), umożliwia intonującemu je osiągnięcie stanu miłości Boga, czyli intensywnej bhavy. Taka miłość Boga jest ostateczną ludzką potrzebą, gdyż jeśli porównać ją z innymi potrzebami (mianowicie religią, rozwojem ekonomicznym, zadowalaniem zmysłów i wyzwoleniem), te inne tak zwane potrzeby zdają się nie mieć prawie żadnego znaczenia. Jeśli ktoś jest zaabsorbowany tą tymczasową egzystencją pełną desygnatów, to pragnie przyjemności zmysłowych i wyzwolenia. Jednakże miłość Boga jest wieczną naturą duszy; jest ona niezmienna, bez początku i końca. Dlatego tymczasowe przyjemności zmysłowe albo pragnienie wyzwolenia nie może zostać porównane do transcendentalnej natury miłości Boga. Miłość Boga jest piątym wymiarem w wysiłku człowieka. W porównaniu z oceanem miłości transcendentalnej przyjemności, koncepcja bezosobowego Brahmana ma nie większe znaczenie niż kropla wody.

Pan Caitanya następnie wytłumaczył, że Jego mistrz duchowy potwierdził autentyczność Jego ekstazy, będącej rezultatem intonowania świętego imienia, i również stwierdził że esencją całej literatury wedyjskiej jest osiągnięcie miłości Boga. Mistrz duchowy Pana Caitanyi powiedział, iż miał On to szczęście, że osiągnął miłość Boga. Kiedy ktoś osiąga taką transcendentalną miłość, jego serce napełnia się pragnieniem bezpośredniego kontaktu z Panem. Pod wpływem tego transcendentalnego sentymentu, dana osoba czasami śmieje się, a czasami płacze, śpiewa i tańczy jak szaleniec, a czasami błąka się tu i tam. W ten sposób przejawia różne symptomy ekstazy, jak: płacz, zmiana koloru ciała, szaleństwo, żałość, cisza, duma, ekstaza i łagodność. Osoba pogrążona w miłości Boga często tańczy, i na skutek tego tańca pogrąża się w oceanie nektariańskiej miłości do Kryszny.

Pan Caitanya powiedział, że Jego mistrz duchowy poinformował Go: "To bardzo dobrze, że osiągnąłeś taki doskonały stan miłości Boga. Jestem Ci za to bardzo zobowiązany." Ojciec raduje się bardziej, kiedy widzi, iż jego syn uczynił większy postęp niż on sam. Podobnie, mistrz duchowy czerpie większą przyjemność z zaawansowania swojego ucznia, niż swego własnego. Następnie mistrz duchowy Pana Caitanyi pobłogosławił Go, mówiąc, "Tańcz, śpiewaj, propaguj ten ruch sankirtana, i nauczaj ludzi o Krysznie, starając się wyzwolić ich z ignorancji." Mistrz duchowy Pana Caitanyi również nauczył Go następującego wersetu ze Śrimad-Bhagavatam (11.2.40):

evamvratah svapriya-nama-kirtya
jatanurago druta-citta uccaih
hasaty atho roditi rauti gayaty
unmadavan nrtyati loka-bahyah

"Osoba, która jest bezustannie zaangażowana w służbę oddania dla Kryszny i która intonuje Jego święte imię, staje się tak transcendentalnie przywiązana do tego intonowania, że jej serce mięknie bez żadnego nadzwyczajnego wysiłku. Kiedy to ma miejsce, przejawia ona transcendentalne ekstazy i czasami śmieje się, czasami płacze, śpiewa i tańczy – nie bardzo w sposób artystyczny, ale po prostu jak szaleniec."

Następnie Pan Caitanya poinformował Prakaśanandę Sarasvati: "Ponieważ posiadam pełną wiarę w słowa swojego mistrza duchowego, zawsze intonuję Hare Kryszna, Hare Kryszna, Kryszna Kryszna, Hare Hare; Hare Rama, Hare Rama, Rama, Rama, Hare Hare. Dokładnie nie wiem, w jaki sposób stałem się podobny szaleńcowi, ale wierzę, że stało się to za przyczyną świętych imion. Zdaję sobie sprawę z tego, że transcendentalna przyjemność czerpana z intonowania Hare Kryszna, Hare Kryszna, Kryszna Kryszna, Hare Hare; Hare Rama, Hare Rama, Rama, Rama, Hare Hare jest niczym ocean. W porównaniu do niej, wszystkie inne przyjemności łącznie z przyjemnością realizacji bezosobowej, są niczym płytkie wody w kanałach."

Ze słów Pana Caitanyi wynika, że pożądanego sukcesu w intonowaniu Hare Kryszna nie może odnieść osoba, która nie może utrzymać wiary w słowa swojego mistrza duchowego, i która działa niezależnie. W literaturze wedyjskiej jest powiedziane, że całe znaczenie tej literatury jest objawiane temu, kto posiada niezachwianą wiarę w Najwyższego Pana i swojego mistrza duchowego. Pan Caitanya mocno wierzył słowom Swojego mistrza duchowego, nigdy nie lekceważył jego instrukcji i dlatego nigdy nie zatrzymał Swojego ruchu sankirtana. W ten sposób transcendentalna moc świętego imienia była dla Niego coraz większą zachętą do intonowania maha-mantry Hare Kryszna.

Zaraz po tym Pan Caitanya poinformował Prakaśanandę, że w tym współczesnym wieku ludzie na ogół są mniej lub bardziej pozbawieni wszelkiego duchowego intelektu. Kiedy tacy ludzie, jeszcze przed rozpoczęciem najbardziej poufnych Vedanta-sutr, dostaną się pod wpływ filozofii Mayavadi (impersonalistycznej) Śankary, wówczas zatrzymana zostaje ich naturalna tendencja do bycia posłusznym Najwyższemu. Każdy w naturalny sposób darzy szacunkiem najwyższe źródło wszystkiego, ale ta naturalna tendencja zostaje skrępowana, kiedy ktoś przyjmuje impersonalistyczne koncepcje Śankary. Dlatego mistrz duchowy Pana Caitanyi zasugerował, że lepiej nie studiować Śariraka-bhasya Śankaracaryi, gdyż jest ona bardzo szkodliwa dla ludzi w ogólności. W rzeczywistości zwykły człowiek nie ma nawet inteligencji, aby przeniknąć tę żonglerkę słowną. Dlatego lepiej będzie, jeśli będzie intonował maha-mantrę: Hare Kryszna, Hare Kryszna, Kryszna Kryszna, Hare Hare; Hare Rama, Hare Rama, Rama, Rama, Hare Hare. W tym wieku kłótni, Kali, nie ma innej drogi samorealizacji.

Wysłuchawszy mowy i argumentów Caitanyi Mahaprabhu, wszyscy sannyasini Mayavadi, którzy byli tam obecni, uspokoili się i odpowiedzieli słodkimi słowami: "Drogi Panie, wszystko co powiedziałeś, jest prawdą. Osiągnięcie miłości Boga jest niewątpliwie wielkim szczęściem, więc bez wątpienia jesteś szczęśliwy, że osiągnąłeś ten stan. Ale co jest złego w Vedancie? Czytanie i zrozumienie Vedanty jest obowiązkiem sannyasina. Dlaczego Ty jej nie studiujesz?"

Według filozofów Mayavada, Vedanta odnosi się do komentarza Śariraka Śankaracaryi. Kiedy na Upanisady albo Vedantę powołują się impersonalistyczni filozofowie, w rzeczywistości powołują się na komentarz Śankaracaryi, największego nauczyciela filozofii Mayavadi. Po Śankaracaryi nastąpił Sadananda-yogi, który twierdził, że Vedantę i Upanisady należy rozumieć poprzez komentarze Śankaracaryi. W rzeczywistości tak nie jest. Jest wiele komentarzy do Vedanty i Upanisadów, które napisali acaryowie Vaisnava, i te są stawiane ponad komentarzami Śankaracaryi. Jednakie filozofowie Mayavadi, będący pod wpływem Śankaracaryi, nie przydają żadnej wagi rozumowaniu Vaisnava.

Są cztery różne sekty acaryów Vaisnava – Śuddhadvaita, Viśistadvaita, Dvaitadvaita i Acintya-bhedabheda. Wszyscy acaryowie Vaisnava z tych szkół napisali komentarze do Vedanta-sutry, ale filozofowie Mayavadi nie uznają tych komentarzy. Mayavadi czynią różnicę pomiędzy Kryszną i ciałem Kryszny, i dlatego nie uznają kultu Kryszny, tak jak spełniają go filozofowie Vaisnava. Dlatego, kiedy sannyasini Mayavadi zapytali Pana Caitanyę dlaczego nie studiował Vedanta-sutry, Pan odpowiedział, "Drodzy panowie, pytacie dlaczego nie studiuję Vedanty. Odpowiem wam na to, ale obawiam się, że nie będzie wam przyjemnie tego słuchać."

"Z przyjemnością Cię posłuchamy," odpowiedzieli wszyscy sannyasini. "Masz wygląd Narayana, a Twoja mowa jest tak ujmująca, że słuchanie Ciebie sprawia nam wielką przyjemność. Jesteśmy bardzo wdzięczni, że możemy Cię słuchać i oglądać. Dlatego z zadowoleniem będziemy Cię słuchać i przyjmiemy cokolwiek powiesz."

Wówczas Pan zaczął mówić o filozofii Vedanty w ten sposób: Vedanta-sutra została wypowiedziana przez Samego Najwyższego Pana. Ten wielki filozoficzny traktat Najwyższy Pan skompilował w Swojej inkarnacji jako Vyasadeva. Ponieważ Vyasadeva jest inkarnacją Najwyższego Pana, nie może on zostać porównany do zwykłej osoby, która posiada cztery wady wynikające z kontaktu z tą materialną egzystencją. Te wady uwarunkowanej duszy są następujące: (1) nieuniknienie popełnia ona błędy; (2) z pewnością podlega iluzji; (3) posiada tendencję do oszukiwania innych; (4) wszystkie jej zmysły są niedoskonałe. Musimy zrozumieć, że inkarnacja Boga jest transcendentalna wobec wszystkich tych defektów. Zatem cokolwiek zostało powiedziane i napisane przez Vyasadevę, jest uważane za doskonałe. Upanisady i Vedanta-sutra mają ten sam cel: Najwyższą Absolutną Prawdę. Kiedy przyjmiemy znaczenie Upanisadów i Vedanta-sutry bezpośrednio, takimi jakimi są, wówczas będziemy chwalebni. Jednakże komentarze sporządzone przez Śankaracaryę są pośrednie i są bardzo niebezpieczne dla zwykłego człowieka, gdyż przez zrozumienie Upanisadów w taki pośredni i nieuporządkowany sposób, praktycznie odgradza się on od realizacji duchowej.

Według Skanda i Vayu Purany, słowo sutra odnosi się do zwięzłej pracy, która zawiera przekaz o niezwykłej sile i jest wolna od wad i błędów. Słowo vedanta oznacza "koniec wiedzy wedyjskiej." Innymi słowy, Vedantą jest nazywana każda książka, która traktuje o sprawach omawianych we wszystkich Vedach. Na przykład, Vedantą jest Bhagavad-gita, ponieważ w Bhagavad-gicie Pan mówi, że ostatecznym celem wszelkich poszukiwań wedyjskich jest Kryszna. Zatem Bhagavad-gita i Śrimad-Bhagavatam, których celem jest jedynie Kryszna, mają być przyjmowane za Vedantę. W realizacji transcendentalnej są trzy działy wiedzy, zwane prasthana-traya. Ten dział wiedzy, dla którego dowodami są instrukcje wedyjskie (takie jak Upanisady), jest zwany śruti-prasthana. Autorytatywne książki wskazujące na ostateczny cel i napisane przez wyzwolone dusze, takie jak Vyasadeva (na przykład Bhagavad-gita, Mahabharata i Purany, a szczególnie Śrimad-Bhagavatam, Mahapurana) są zwane smriti-prasthana. Z literatury wedyjskiej rozumiemy, że Vedy powstały z oddechu Narayana. Vedanta-sutrę (nyaya-prasthana) skompilował Vyasadeva, który jest inkarnacją siły Narayana, ale według komentarzy Śankary, za kompilatora kodów Vedanta-sutry jest również uważany Apantaratama Risi. Według Pana Caitanyi, kody Pancaratry i kody Vedanty są jednym i tym samym. Skoro Vedanta-sutra została skompilowana przez Vyasadevę, należy rozumieć, że została ona wypowiedziana przez Samego Narayana. Z całej literatury opisowej dotyczącej Vedanta-sutry wynika, że jest wielu innych rsich współczesnych Vyasadevie, którzy również dyskutowali Vedanta-sutrę. Tymi mędrcami byli Atreya, Aśmarathya, Audulomi, Karsnajini, Kaśakrtsna, Jaimini, Badari i inni mędrcy, tacy jak Paraśari i Karmandi.

W rzeczywistości, w dwóch pierwszych rozdziałach Vedanta-sutry został wytłumaczony związek pomiędzy żywymi istotami a Najwyższym Panem, a rozdział trzeci traktuje o pełnieniu służby oddania. Rozdział czwarty mówi o związku, który jest rezultatem służby oddania. Naturalnym komentarzem do Vedanta-sutry jest Śrimad-Bhagavatam. Wielcy acaryowie czterech społeczności (sampradaya) Vaisnava – mianowicie Ramanujacarya, Madhvacarya, Visnusvami i Nimbarka – również napisali komentarze do Vedanta-sutry, trzymając się zasad Śrimad-Bhagavatam. Obecnie zwolennicy wszystkich tych acaryów napisali wiele książek według zasad Śrimad-Bhagavatam, czyli komentarza do Vedanty. Komentarz Śankary do Vedanta-sutry, znany jako Śariraka-bhasya, jest bardzo podziwiany przez uczonych impersonalistów, ale komentarze do Vedanty napisane z materialistycznego punktu widzenia są całkowicie przeciwne transcendentalnej służbie dla Pana. W skutek tego Pan Caitanya powiedział, że bezpośrednie komentarze do Upanisadów i Vedanta-sutry są chwalebne, ale każdy, kto podąża pośrednią ścieżką Śariraka-bhasya Śankaracaryi, jest z pewnością stracony.

Pan Caitanya zauważył, że Śankaracarya był inkarnacją Pana Śivy, a wiadomo, że Pan Śiva jest jednym z największych bhaktów (maha-jana) szkoły Bhagavata. Jest dwanaście wielkich autorytetów w służbie oddania, i Pan Śiva jest jednym z nich. Dlaczego zatem przyjął on proces filozofii Mayavada? Odpowiedź na to jest dana w Padma Puranie, gdzie Pan Śiva oznajmia: -

mayavadam asac-chastram
pracchannam bauddham ucyate
mayaiva kalpitam devi
kalau brahmana-rupina

"Filozofia Mayavadi jest zamaskowanym buddyzmem." Innymi słowy, filozofia próżni Buddy jest mniej lub bardziej powtórzona w impersonalistycznej filozofii Mayavadi, chociaż filozofia Mayavadi utrzymuje, że kieruje się konkluzjami wedyjskimi. Pan Śiva jednakże przyznaje, że filozofia ta została wytworzona przez niego w wieku Kali, po to, aby zwieść ateistów. "W rzeczywistości Najwyższa Osoba Boga posiada transcendentalne ciało," oznajmia Pan Śiva. "Ale ja opisuję Najwyższego jako bezosobowego. Również tłumaczę Vedanta-sutrę odpowiednio do zasad filozofii Mayavadi."

W Śiva Puranie Najwyższy Pan mówi:

dvaparadau yuge bhutva
kalaya manusadisu
svagamaih kalpitais tvam ca
janan mad-vimukhan kuru

"Na początku Dvapara-yugi, z Mojego polecenia wielu mędrców zwiedzie ogół ludzi poprzez filozofię Mayavadi." W Padma Puranie Pan Śiva osobiście mówi Bhagavatidevi:

śrnu devi paraksyami
tamasani yatha-kramam
yesam śravana-matrena
patityam jnaninam api

apartham śruti-vakyanam
darśayal loka-garhitam
karma-svarupa-tyajyatvam
atra ca pratipadyate

sarva-karma-paribhramśan
naiskarmyam tatra cocyate
paratma-jivayor aikyam
mayatra pratipadyate

"Moja droga Devi, czasami nauczam filozofii Mayavadi tych, którzy są pogrążeni w gunie ignorancji. Ale jeśli tej filozofii przypadkiem słucha osoba w gunie dobroci, upada, gdyż, nauczając filozofii Mayavadi, mówię, że żywa istota i Najwyższy Pan są jednym i tym samym."

Sadananda-yogi, jeden z największych acaryów Mayavadi, napisał w swojej książce, Vedanta-sara: "Absolutna Prawda wieczności, wiedzy i szczęścia jest Brahmanem. Ignorancja i wszelkie produkty ignorancji są nie-Brahmanem. Ignorancją są przykryte wszystkie produkty trzech sił materialnej natury, i wszystkie są różne od najwyższej przyczyny i efektu. Ta ignorancja jest manifestowana w sensie zbiorowym i indywidualnym. Ignorancja zbiorowa jest zwana viśuddha-sattva-pradhana. Kiedy ta viśuddha-sattva-pradhana jest manifestowana wewnątrz ignorancji tej materialnej natury, jest ona zwana Panem, i Pan manifestuje różnego rodzaju ignorancję. Dlatego jest On znany jako sarvajna." Zatem, według filozofii Mayavada, Pan jest produktem tej materialnej natury, a żywe istoty są w najniższym stadium ignorancji. Na tym polega istota filozofii Mayavada.

Jeśli jednakże przyjmiemy znaczenie Upanisadów bezpośrednio, to jest to oczywiste, że Najwyższa Osoba Boga jest osobą o nieograniczonej mocy. Na przykład, w Śvetaśvatara Upanisad jest powiedziane, że Najwyższa Osoba Boga jest źródłem wszystkiego, i że ma On wielorakie moce. Najwyższa Osoba Boga jest transcendentalny do tej manifestacji kosmicznej. Jest On źródłem wszelkich religii, najwyższym wybawicielem i posiadaczem wszelkich bogactw. Najwyższa Osoba Boga, który jest niczym słońce, hojnie rozdziela Swoje energie, Sam będąc usytuowanym poza chmurą tej materialnej, kosmicznej manifestacji. Jest On panem panów, Najwyższym spośród najwyższych. Jest znany jako największy Pan, Osoba Boga. Jego energie i moce są wielorakie, i są rozprowadzane w różny sposób. Jest również powiedziane, że Visnu jest Najwyższym, i że święte osoby zawsze pragną oglądać Jego lotosowe stopy (Rig Veda 1.22.20). W Aitreya Upanisad jest również powiedziane, że ta kosmiczna manifestacja zaistniała wówczas, kiedy Pan spojrzał na materialną naturę (1.1.1-2). To również zostało zweryfikowane przez Praśna Upanisad (6.3).

W negatywnych opisach Pana, które pojawiły się w literaturze wedyjskiej (jak w apani-padah) są wskazówki, że Pan nie ma materialnego ciała ani materialnej formy. Jednakże, posiada On duchowe, transcendentalne ciało i Swoją transcendentalną formę. Ponieważ filozofowie Mayavadi błędnie rozumieją Jego transcendentalną naturę, tłumaczą Go jako bezosobowego. Imię Pana, Jego forma, cechy, otoczenie i siedziba, są wszystkie w świecie transcendentalnym. W jaki sposób może być On transformacją tej materialnej natury? Wszystko, co jest związane z Najwyższym Panem, jest wieczne, pełne szczęścia i pełne wiedzy.

W rzeczywistości Śankaracarya głosił filozofię Mayavadi po to, aby zwieść pewien typ ateistów. Tak naprawdę, to sam nigdy nie uważał Najwyższego Pana, Osoby Boga, za bezosobowego czy nie mającego ciała albo formy. Najlepiej, jeśli inteligentne osoby będą unikały wykładów o filozofii Mayavadi. Powinniśmy zrozumieć, że Najwyższa Osoba Boga, Visnu, nie jest bezosobowy. Jest On osobą transcendentalną i Jego energia jest podstawową zasadą kosmicznej manifestacji. Filozofia Mayavadi nie jest w stanie odnaleźć źródła energii Najwyższego Pana, ale cała literatura wedyjska podaje dowody o różnych energetycznych manifestacjach Najwyższego Pana. Visnu nie jest produktem materialnej natury, ale materialna natura jest produktem mocy Visnu. Filozofowie Mayavadi uważają, że Visnu jest produktem materialnej natury, ale jeśli tak jest, to może być On jedynie zaliczony do półbogów. Ten, kto uważa Visnu za półboga, z pewnością jest zwiedziony i jest w błędzie. Zostało to wyjaśnione w Bhagavad-gicie: "Cały świat – omamiony trzema siłami natury materialnej, dobrocią, pasją i ignorancją – nie zna Mnie, który jestem ponad tymi siłami i jestem nieograniczony. Niełatwo jest przezwycięży tę Moją boską, składającą się z trzech sił natury materialnej energię. Ale bez trudu mogą pokonać ją ci, którzy podporządkowali się Mnie." (Bg. 7.13-14)