POSŁOWIE

 

 

Sześciu Goswamich oprócz tego, iż są świętymi osobami i najlepszymi w swoim rodzaju teologami, są również manjari. Według Davida Habermana słowo manjari jest samo w sobie pewną tajemnicą[1]. Monier-Williams, autor Słownika sanskrycko-angielskiego, definiuje je jako „kwiat, pąk lub kiełek”[2]. Jednakże dosłownie manjari oznacza pręcik—część kwiatu, która jest najbliżej jego środka. Ta definicja doskonale pasuje do ontologicznej pozycji sześciu Goswamich. Jeśli przyrównamy Vrindavanę do kwiatu lotosu, Radhę i Krysznę umieścimy w centrum, wtedy sahki możemy przyrównać do płatków, a manjari do pręcików. 

 

Manjari jest terminem, który vaisznawowie w linii Śri Caitanyi używają do opisania najbardziej poufnych związków, jakie można mieć z Kryszną. Manjari jest szczególnego rodzaju gopi, tą, która może uczestniczyć w najbardziej intymnych rozrywkach Kryszny. Dokładniej manjari jest szczególnego rodzaju powiernicą (sakhi) Radhy. Taka gopi służy najwznioślejszym pragnieniom Radhy i Kryszny troszcząc się o zaspokojenie ich potrzeb podczas najbardziej intymnych chwil.

 

Są dwa rodzaje gopi, które zalicza się do kategorii manjari: przyjaciółki, które są uznane za tak bliskie jak samo życie (prana-sakhi) oraz wieczne przyjaciółki (nitya-sakhi). Czasami mówi się, że gopi tych dwóch kategorii mają szczególny związek z Radharani i w wyjątkowy sposób dbają o zaspokojenie Jej potrzeb. Oczywiście troszcząc się o Radhę w ten sposób osiągają szczególną łaskę Kryszny.

 

Manjari jest piękną małą gopi, która ma oszałamiająco czarujące cechy. Zawsze pozostaje młodziutką, osiąga wiek najwyżej trzynastu lat. Jest tak, ponieważ zgodnie z zasadami vaisznawów, jest to wiek najintensywniejszych uczuć. Manjari jest stale uczennicą podstawowych sakhi takich jak Lalita czy Visakha.

 

 

W pewnym sensie manjari są uważane za lepsze niż zwykłe sakhi. Na przykład kiedy Radha i Kryszna pragną zaangażować się w swoje najbardziej intymne transcendentalne rozrywki, sakhi zazwyczaj nie są dopuszczane. Muszą opuścić to miejsce. Manjari zaś mogą pozostać z powodu niewinności i czystości kojarzonej z ich wiekiem. W czasie tych prywatnych chwil manjari służą Boskiej Parze. Wykonują takie służby jak przynoszenie wody, podawanie orzecha betel, wachlowanie, czesanie i zaplatanie włosów, dekorowanie ciała, masowanie kończyn i zabawianie muzyką oraz tańcem[3]. Zatem jedynie manjari są świadkami i jedynie one czerpią radość z najbardziej intymnych lila Pana.

 

W ciągu wieków wielcy vaisznawowie pragnęli naśladować czynności sześciu Goswamich w ich manjari-bhavie. Samorealizacja w rzeczywistości polega na odkrywaniu naszego siddha-deha („duchowego ciała”), a w ten sposób na troszczeniu się o zadowolenie  Pana i Jego towarzyszy. Takie dążenie jest we wzruszający sposób wyrażone w poezji Narottama Dasa Thakury, siedemnastowiecznego świętego, który studiował pod kierownictwem Jivy Goswamiego. Narottam modli się:

 

(1)   Boska Para—Śri Radha i Kryszna—są moim życiem i duszą. Żyjąc czy umierając nie mam innego schronienia niż Oni.

(2)   W lesie małych drzew kadamba na brzegu Yamuny umieszczę Boską Parę na tronie z mieniących się klejnotów.

(3)   Namaszczę Ich ciemne i jasne postacie papką sandałową skropioną chuya i będę wachlował Ich chamarą. Ach, kiedy ujrzę Ich twarze podobne do księżyca?

(4)   Kiedy połączę ze sobą girlandy z kwiatów malati, umieszczę je wokół Ich szyj, a do Ich lotosowych ust podam tambulę skropioną kamforą.

(5)   Mając zgodę wszystkich sakhi na czele z Lalitą i Visakhą, będę służył lotosowym stopom Radhy i Kryszny.

(6)   Narottam Das, sługa sługi Śri Kryszny Caitanyi Prabhu, tęskni za usługiwaniem Boskiej Parze[4].

 

Będąc studentem i spadkobiercą Goswamich Narottama Das jasno rozumie ezoteryczne znaczenie tej modlitwy. W innym poemacie modli się bezpośrednio o to, by móc podążać w ślady Śri Rupy Manjari. Jest to doskonałością świadomości Kryszny. Jak wytłumaczył to Jego Boska Miłość Śrila Prabhupada:

 

Tak jak nikt nie jest w stanie zrozumieć Najwyższego Pana bez Jego bezprzyczynowej łaski, tak nikt nie może zrozumieć transcendentalnego życia seksualnego Radhy i Kryszny bez podążania śladami dziewcząt Vrajy [gopi]. Osobiste towarzyszki Radharani są nazywane sakhi, a Jej bliskie służki są zwane manjari. Bardzo trudno jest wyrazić ich stosunek do Kryszny, ponieważ nie mają one pragnienia przebywania w towarzystwie Kryszny czy cieszenia się Nim osobiście. Raczej zawsze są gotowe pomagać Radharani, by Ona mogła obcować z Kryszną. Ich uczucie do Kryszny i Radharani jest tak czyste, że są zadowolone jedynie wtedy, kiedy Radha i Kryszna są razem. W rzeczywistości, ich transcendentalna przyjemność polega na oglądaniu Radhy i Kryszny razem. Postać Radharani jest niczym pnącze obejmujące drzewo Kryszny, a dziewczęta Vrajy, towarzyszki Radharani, są niczym liście i kwiaty tego pnącza. Kiedy pnącze obejmuje drzewo, to liście i kwiaty tego pnącza również automatycznie je obejmują. Govinda-lilamrta (10.16) potwierdza, że Radharani jest ekspansją energii przyjemności Kryszny i jest porównywana do pnącza, a Jej towarzyszki, dziewczęta Vrajy, są niczym kwiaty i liście tego pnącza. Kiedy Radharani i Kryszna cieszą się Sobą wzajemnie, dziewczęta Vrajy rozkoszują się tą przyjemnością bardziej niż Sama Radharani.

 

Chociaż towarzyszki Radharani nie oczekują, iż przyciągną uwagę Kryszny, Radharani jest tak bardzo z nich zadowolona, że Sama przygotowuje indywidualne spotkania pomiędzy Kryszną a dziewczętami Vrajy. W istocie Radharani usiłuje połączyć czy zjednoczyć Swoje przyjaciółki z Kryszną, stosując wiele transcendentalnych podstępów, i czerpie więcej przyjemności z ich spotkań, niż ze Swoich własnych spotkań z Kryszną. Kiedy Kryszna widzi, że zarówno Radharani, jak i Jej przyjaciółki, są zadowolone z Jego towarzystwa, osiąga On jeszcze większe zadowolenie. Takie towarzystwo i wymiana miłości nie mają nic wspólnego z materialnym pożądaniem, mimo iż przypominają materialny związek pomiędzy mężczyzną i kobietą. To jedynie z powodu tego podobieństwa, taka wymiana miłości jest czasami zwana, w języku transcendentalnym, transcendentalnym pożądaniem. Jak zostało to wytłumaczone w Gautamiya-tantra (B.r.s. 1.2.285): „Pożądanie oznacza przywiązanie do osobistego zadawalania zmysłów. Ale jeśli chodzi o Radharani i Jej towarzyszki, one nie pragną osobistego zadowalania zmysłów. Pragną jedynie zadowolić Krysznę”[5]

 

Sześciu Goswamich również znajdowało się na tym wzniosłym poziomie. Można więc zrozumieć fakt, że nie byli zwykłymi duszami, lecz najbardziej poufnymi sługami Pana, którzy przybyli do tego świata narodzin i śmierci, aby głosić najwznioślejsze tajemnice miłości do Boga.

 

Rupa Goswami = Rupa Manjari

Sanatan Goswami = Rati lub Labanga Manjari

Gopal Bhatta = Ananga lub Guna Manjari

Raghunath Bhatta = Raga Manjari

Raghunath Das = Rasa lub Rati Manjari

Jiva Goswami = Vilas Manjari

 

Do tej listy często dodaje się Lokanathę Goswamiego, którego uważa się za inkarnację Manjulali Manjari (lub Ananda Manjari) oraz Krsnadasę Kaviraję, którego uważa się za inkarnację Kasturi Manjari. Tworzą oni osiem pręcików symbolizujących osiem głównych gopi czyli osiem płatków boskiego kwiatu lotosu.

 

Przeznaczeniem wszystkich dusz jest udział w poufnych rozrywkach tych powiernic, bezpośrednio lub pośrednio. Konwencjonalna religia nie jest w tej kwestii wystarczająca. Taka religia może pomóc wznieść się stopniowo z niższych sił ignorancji i pasji i w najlepszym wypadku może pomóc usytuować się we wszechpomyślnej sile dobroci. Jednakże jedynie proces służby oddania (bhakti-yoga), tak jak jest on nauczany przez reprezentantów-uczniów sześciu Goswamich z Vrindavan, jest w stanie obudzić naszą uśpioną rasę i na nowo ustanowić nasz wieczny związek z Radhą i Kryszną.



[1] David L. Haberman, op. cit., str. 189.

[2] Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (Oxford, 1899), str. 589.

[3] Poszczególne służby pełnione przez manjari są opisane przez Narottama Dasa Thakurę. Zobacz Niradprasad Nath (bengalski), Narottama Dasa O Tahar Racanavali (Kalkuta, University of Calcutta, 1975), str. 307-53.

[4] Jego Boska Miłość A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada (tłum.), Narottam Das Thakur, „Sakhi-brinde Vigyapati”, w Pieśniach acaryów vaisnavów (Los Angeles, Bhaktivedanta Book Trust, 1976), str. 48.

[5] Jego Boska Miłość A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada, Złoty Avatara (Teachings of Lord Caitanya, Los Angeles, Bhaktivedanta Book Trust, wznowienie, 1974), str. 331-2.