Bhaktivinoda Thakura streszcza
Rozdział Jedenasty w swojej Amrta-pravaha-bhasyi.
Gdy Sarvabhauma Bhattacarya starał się zrobić wszystko, co w jego mocy, by przygotować spotkanie Śri Caitanyi Mahaprabhu z królem Prataparudrą, Pan kategorycznie odmówił jego prośbie. W owym czasie wrócił ze swego stanowiska w rządzie Śri Ramananda Raya i bardzo wychwalał króla Prataparudrę w obecności Pana Caitanyi. To spowodowało, że Pan nieco złagodniał. Król obiecał coś także Sarvabhaumie Bhattacaryi, który dał do zrozumienia, w jaki sposób król może spotkać Pana. Podczas Anavasary, gdy Pan Jagannatha udawał się na piętnastodniowy odpoczynek, Śri Caitanya Mahaprabhu, nie będąc w stanie ujrzeć Pana Jagannatha, udał się do Alalanathy. Później, kiedy bhaktowie z Bengalu przybyli, by Go zobaczyć, powrócił do Jagannatha Puri. Gdy Advaita Acarya i inni bhaktowie zbliżali się do Jagannatha Puri, Svarupa Damodara i Govinda (dwaj osobiści pomocnicy Śri Caitanyi Mahaprabhu) poszli przywitać wszystkich bhaktów girlandami. Z dachu swego pałacu król Prataparudra widział wszystkich przybywających bhaktów. Gopinatha Acarya stał z królem na dachu i - zgodnie z instrukcjami Sarvabhaumy Bhattacaryi - rozpoznawał każdego bhaktę. Król dyskutował o bhaktach z Gopinathem Acaryą i nadmienił, że bhaktowie jedli prasada nie przestrzegając regulujących zasad, które obowiązują pielgrzymów. Jedli prasada nie ogoliwszy się i zlekceważyli post w świętym miejscu. Niemniej jednak król przygotował kwatery mieszkalne dla wszystkich bhaktów i zadbał o prasada dla nich. Śri Caitanya Mahaprabhu, bardzo szczęśliwy, rozmawiał z Vasudevą Dattą i innymi bhaktami. Przybył też Haridasa Thakura i z powodu jego bardzo pokornej postawy Śri Caitanya Mahaprabhu dał mu przyjemne odosobnione miejsce w pobliżu świątyni. Potem Pan, dzieląc bhaktów na cztery grupy, zaczął robić sankirtan. Po sankirtanie wszyscy bhaktowie udali się do swoich siedzib.
Madhya 11.08
Znaczenie: Jest to cytat ze Śri Caitanya-candrodaya-nataki (8.23). W ten sposób Śri Caitanya
Mahaprabhu przedstawia zasady obowiązujące sannyasina,
który dla uczynienia duchowego postępu wyrzeka się materialnego świata.
Celem duchowego postępu nie są pokazy magii i żonglerka, lecz przeprawienie się
przez świat materialny i przeniesienie do świata duchowego. Param param jigamisoh oznacza
pragnienie udania się na drugą stronę materialnego świata. Istnieje rzeka o
nazwie Vaitarani i po jednej jej stronie leży świat materialny, a po drugiej
świat duchowy. Ponieważ rzekę Vaitarani porównuje się do wielkiego oceanu, zwie
się ją bhava-sagara, oceanem
powtarzających się narodzin i śmierci. Życie duchowe ma na celu zatrzymanie
tego powtarzania się narodzin i śmierci i wejście do świata duchowego, w którym
można żyć będąc wiecznie świadomym i szczęśliwym.
Niestety, ogół ludzi nic nie
wie o życiu duchowym czy duchowym świecie. O świecie duchowym wspomina Bhagavad-gita (8.20):
paras tasmat tu bhavo 'nyo 'vyakto 'vyaktat sanatanah
yah sa sarvesu bhutesu naśyatsu na vinaśyati
"Jednak istnieje jeszcze inna niezamanifestowana natura - wieczna i
transcendentalna w stosunku do tej zamanifestowanej i niezamanifestowanej
materii. Jest ona najwyższą i nigdy nie ulega unicestwieniu. Kiedy wszystko w
tym świecie ulega zagładzie, ta część pozostaje niezmienną."
Tak więc poza tym światem
materialnym jest natura duchowa, która istnieje wiecznie. Duchowy postęp oznacza
zaniechanie czynności materialnych i rozpoczęcie działań duchowych. Na tym
polega proces bhakti-yogi. W świecie
materialnym środkiem do zadowalania zmysłów jest głównie kobieta. Kto jest
poważnie zainteresowany życiem duchowym, powinien unikać kobiet jak ognia. Sannyasin nigdy nie powinien spotykać
się z mężczyzną czy kobietą, by odnieść materialną korzyść. Ponadto rozmowy z
materialistycznymi mężczyznami i kobietami także są niebezpieczne i porównuje
się je do picia trucizny. Śri Caitanya Mahaprabhu bardzo ściśle się tego
trzymał. Dlatego nie chciał spotkać się z królem Prataparudrą, który w
naturalny sposób był ciągle zaangażowany w sprawy polityczne i ekonomiczne. Pan
nie chciał nawet zobaczyć króla, mimo że prosiła o to taka osobistość jak
Sarvabhauma Bhattacarya, który był bliskim przyjacielem i bhaktą Pana.
Madhya 11.10
Znaczenie: W swych moralnych naukach Śri Canakya Pandita
powiedział: tyaja durjana-samsargam bhaja
sadhu-samagamam. Co oznacza, że trzeba zrezygnować z towarzystwa
materialistycznych osób i obcować z tymi, którzy są duchowo zaawansowani.
Materialista nie jest lepszy od jadowitego węża, bez względu na swe
kwalifikacje. Każdy wie, że wąż jest niebezpieczny i jadowity. I wcale nie jest
mniej jadowity czy niebezpieczny, gdy jego kaptur zdobią klejnoty. Bez względu
na swe kwalifikacje materialista nie jest lepszy od ozdobionego klejnotami
węża. Dlatego też w postępowaniu z nim należy zachować ostrożność, tak jak
zachowałoby się ją w przypadku ozdobionego klejnotami węża.
Nawet jeśli kobieta zrobiona
jest z drewna lub kamienia, jest atrakcyjna, gdy ma na sobie ozdoby. Samo
dotknięcie tej formy wywołuje seksualne pobudzenie. Dlatego nie należy ufać
swojemu umysłowi, który jest tak zmienny, że w każdej chwili może ustąpić pod
naciskiem wrogów. Umysłowi zawsze towarzyszy sześciu wrogów, mianowicie: kama, krodha, mada, moha, matsarya i bhaya, czyli pożądanie, gniew,
intoksykacja, złudzenie, zazdrość i strach. Mimo iż umysł może być pogrążony w
duchowej świadomości, zawsze trzeba z nim bardzo uważnie postępować, tak jak
ostrożnie postępuje się z wężem. Nigdy nie powinniśmy myśleć, że nasz umysł
jest wytrenowany i możemy robić, co tylko chcemy. Osoba zainteresowana życiem
duchowym powinna stale angażować swój umysł w służbę dla Pana, tak by pokonać
zawsze mu towarzyszących wrogów. Jeśli umysł w każdej chwili nie jest zajęty
świadomością Krsny, wtedy możliwe jest, że ustąpi wrogom. W ten sposób padamy
ofiarami umysłu.
Intonowanie mantry Hare Krsna bezustannie angażuje
umysł u lotosowych stóp Krsny, tak więc wrogowie umysłu nie mają okazji
uderzyć. Naśladując przykład Śri Caitanyi Mahaprabhu podany w tych wersetach,
powinniśmy być bardzo ostrożni w postępowaniu z umysłem, któremu w żadnych
okolicznościach nie należy ulegać. Jeśli raz mu pofolgujemy, może on wywołać
spustoszenie w tym życiu, nawet jeśli jesteśmy duchowo zaawansowani. Umysł
zostaje pobudzony szczególnie w towarzystwie materialistycznych mężczyzn i
kobiet. Dlatego Śri Caitanya Mahaprabhu Swoim własnym zachowaniem ostrzega
wszystkich, by unikali spotkań z materialistyczną osobą czy kobietą.
Madhya 11.11
Znaczenie: Jest to cytat ze Śri Caitanya-candrodaya-nataki (8.24).
Madhya 11.14
Znaczenie: Okazuje się, że Maharaja Prataparudra żył w swej
stolicy, Katace. Później przeniósł ją do Khurdy, kilka mil od Jagannatha Puri.
Obecnie znajduje się tam stacja kolejowa o nazwie Khurda Road.
Madhya 11.15
Znaczenie: Wszyscy indyjscy królowie otrzymują tytuły.
Czasami nazywani są Chatrapati, czasami Narapati, a czasami Aśvapati. Król
Orissy nazywany jest Gajapati.
Madhya 11.18
Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu poprosił Ramanandę Rayę,
by zrezygnował ze swojego stanowiska gubernatora i zgodnie z pragnieniem Pana
Ramananda Raya wniósł prośbę do króla. Król bardzo chętnie go odciążył, tak
więc Ramananda Raya wycofał się ze służby i otrzymał od rządu rentę.
Madhya 11.27
Znaczenie: Król Prataparudra poprosił o spotkanie ze Śri
Caitanyą Mahaprabhu za pośrednictwem Bhattacaryi, który odpowiednio przedstawił
tę prośbę. Jednak Pan nie wyraził zgody na to spotkanie. Teraz, kiedy Ramananda
Raya poinformował Pana, jak gorąco król pragnął Go ujrzeć, Pan ucieszył się.
Śri Caitanya Mahaprabhu poprosił Ramanandę Rayę, by zrezygnował ze swojego
stanowiska w rządzie, przybył do Śri Purusottama-ksetry (Jagannatha Puri) i
zamieszkał z Nim. Kiedy projekt ten przedstawiono królowi Prataparudrze, ten od
razu go zaakceptował, a także udzielił Ramanandzie Rayi poparcia przyznając mu
pełną rentę. Pan bardzo to docenił, co potwierdza fakt, że jest On bardziej
zadowolony, gdy służymy słudze Pana. W języku potocznym mówi się: "Jeśli
mnie kochasz, pokochaj także mego psa." By zbliżyć się do Najwyższej Osoby
Boga, trzeba zostać przyjętym przez Jego zaufanego sługę. Taka jest metoda. Śri
Caitanya Mahaprabhu wyraźnie mówi: "Król jest bardzo szczęśliwy, ponieważ
kocha ciebie, Ramanando Rayo. Krsna z pewnością przyjmie go przez wzgląd na
jego miłość do ciebie."
Madhya 11.28
Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu przytoczył ten werset z Adi Purany. Werset ten zawarty jest
także w Laghu-bhagavatamrcie (2.6).
Madhya 11.29-30
Znaczenie: Te dwa wersety stanowią cytat ze Śrimad-Bhagavatam (11.19.21-22).
Wypowiedział je Najwyższa Osoba Boga, Pan Krsna, który odpowiadał na pytania
Uddhavy dotyczące służby oddania.
Madhya 11.31
Znaczenie: Vedy są podzielone na trzy
części - karma-kandę, jnana-kandę i upasana-kandę. Są to: działania
związane z pracą mającą na celu przyjemność, empiryczna spekulacja filozoficzna
i czczenie. Vedy polecają wielbienie
różnych półbogów, a także Pana Visnu. Ten cytat z Padma Purany stanowi odpowiedź Pana Śivy na pytanie Durgi. Werset
ten występuje również w Laghu-bhagavatamrcie
(2.4) autorstwa Śrila Rupy Gosvamiego. Słowa visnor aradhanam odnoszą się do wielbienia Pana Visnu, czyli Krsny.
Tak więc najwyższą formą wielbienia jest zadowolenie Najwyższej Osoby Boga, Śri
Krsny. Dalej wywnioskowano, że wielbiciel Pana Visnu pełni wyższej jakości
służbę czcząc bhaktę Pana Krsny. Istnieją różnego rodzaju bhaktowie - ci,
którzy są w śanta-rasie, dasya-rasie,
sakhya-rasie, vatsalya-rasie i
madhurya-rasie. Chociaż wszystkie rasy
są na platformie transcendentalnej, madhurya-rasa
jest najwyższym transcendentalnym smakiem. Zatem wnioskuje się, że
najwyższym duchowym działaniem jest czczenie bhaktów zaangażowanych w służbę
dla Pana w madhurya-rasie. Śri
Caitanya Mahaprabhu i Jego zwolennicy wielbią Pana Śri Krsnę głównie w madhurya-rasie. Inni Vaisnava acaryowie zalecali czczenie do platformy
vatsalya-rasy. Dlatego w swojej Vidagdha-madhavie (1.2) Śrila Rupa Gosvami opisuje kult Śri
Caitanyi Mahaprabhu jako najwyższy:
anarpita-carim cirat
karunayavatirnah kalau
samarpayitum unnatojjvala-rasam
sva-bhakti-śriyam
Śri Caitanya Mahaprabhu pojawił się w tym wieku Kali, by dowieść
wyższości madhurya-rasy, daru, którym
nigdy wcześniej nie obdarzał żaden acarya
czy inkarnacja. Zatem Śri Caitanya Mahaprabhu uważany jest za najbardziej
wspaniałomyślną inkarnację. Tylko On rozdawał miłość do Boga, ukazując
nadzwyczajną doskonałość miłości do Krsny w związku małżeńskim.
Madhya 11.32
Znaczenie: Jest to cytat ze Śrimad-Bhagavatam (3.7.20). Słowa te wypowiedział Vidura w rozmowie
z Maitreyą Rsim, wielkim bhaktą Pana.
Madhya 11.34
Znaczenie: Czterema mistrzami duchowymi, o których mówi ten
werset, są: Paramananda Puri, Brahmananda Bharati, Svarupa Damodara i Pan
Nityananda.
Madhya 11.37
Znaczenie: W
Bhagavad-gicie (18.61) Pan Krsna wyjaśnia:
iśvarah sarva bhutanam hrd-deśe 'rjuna tisthati
bhramayan sarva-bhutani yantrarudhani mayaya
"Najwyższy Pan przebywa w każdym sercu, o Arjuno, i On kieruje
wędrówkami żywych istot, które usadowione są jak gdyby na maszynie zrobionej z
energii materialnej."
Tak więc żywa istota wędruje
wewnątrz tego wszechświata, jeżdżąc w powozie (ciele), którym została obdarzona
przez materialną naturę. Podobne wyjaśnienie podane jest w Katha Upanisad (1.3.3, 4):
atmanam rathinam viddhi śariram ratham eva tu
buddhim tu sarathim viddhi manah pragraham eva ca
indriyani
hayan ahur visayams tesu gocaran
atmendriya-mano-yuktam bhoktety ahur manisinah
"Indywidualna istota jest pasażerem w powozie materialnego ciała, a
inteligencja jest woźnicą. Umysł to lejce, a zmysły są końmi. Tak oto jaźń jest
odbiorcą przyjemności lub cierpienia w kontakcie z umysłem i zmysłami. W ten
sposób pojmują to wielcy myśliciele."
Tak więc żywa istota jest
woźnicą, a ciało powozem ofiarowanym przez materialną naturę. Umysł jest
lejcami kontrolującymi konie, a zmysły są końmi. W ten sposób żywa istota jest
fałszywym odbiorcą przyjemności materialnego świata. Osoba zaawansowana w
świadomości Krsny może kontrolować umysł i inteligencję. Innymi słowy, potrafi
kontrolować lejce i konie (zmysły), mimo że są one bardzo potężne. Osoba, która
umie kontrolować zmysły przy pomocy swego umysłu i inteligencji, z łatwością
może zbliżyć się do Najwyższej Osoby Boga, czyli Visnu, który jest ostatecznym
celem życia. Tad visnoh paramam padam
sada paśyanti surayah. Kto jest naprawdę zaawansowany, ten zbliża się do
Pana Visnu, swego ostatecznego celu. Takie osoby nigdy nie są urzeczone
zewnętrzną energią Pana Visnu, czyli tym materialnym światem.
Madhya 11.46
Znaczenie: Narottama dasa Thakura opisuje misję Śri Caitanyi
Mahaprabhu w taki oto sposób: patita-pavana-hetu
tava avatara / mosama patita prabhu na paibe ara. Skoro Śri Caitanya
Mahaprabhu zstąpił, by nawrócić grzeszników, to osoba najbardziej grzeszna i
nisko urodzona jest kandydatem do tego, by Pan wziął ją pod uwagę w pierwszej
kolejności. Maharaja Prataparudra uważał, że jest duszą najbardziej upadłą,
ponieważ stale musiał mieć do czynienia z materialnymi rzeczami i korzystać z
materialnych zysków. Zadaniem Śri Caitanyi Mahaprabhu było wyzwolenie
najbardziej upadłych. Jak więc mógł odrzucić króla? Im bardziej ktoś jest
upadły, tym większe ma prawo do tego, by zostać wyzwolonym przez Pana -
oczywiście pod warunkiem, że podporządkuje się Panu. Maharaja Prataparudra był
duszą w pełni podporządkowaną, dlatego też Pan nie mógł mu odmówić powołując
się na to, że był światowym człowiekiem interesu.
Madhya 11.47
Znaczenie: Werset ten znajduje się w Śri Caitanya-candrodaya-natace (8.28).
Madhya 11.48
Znaczenie: Bhakta, który ma determinację Maharajy
Prataparudry, z pewnością odniesie zwycięstwo w czynieniu postępu w świadomości
Krsny. Śri Krsna potwierdza to w Bhagavad-gicie
(9.14):
satatam kirtayanto mam yatantaś ca drdha-vratah
namasyantaś ca mam bhaktya nitya-yukta upasate
"Zawsze intonując o Moich chwałach, czyniąc zdecydowany wysiłek,
składając Mi pokłony, wielkie dusze nieprzerwanie czczą Mnie z oddaniem."
Takie są symptomy mahatmy służącego Panu w pełnej
świadomości Krsny. Tak więc determinacja Maharajy Prataparudry jest bardzo
wzniosła i nazywa się ją drdha-vrata. Dzięki
tej stanowczości zdołał w końcu uzyskać bezpośrednią łaskę Pana Caitanyi.
Madhya 11.49
Znaczenie: Jest to doskonały przykład drdha-vrata, determinacji. Jeśli ktoś nie uzyska łaski Najwyższej
Osoby Boga, jego życie jest klęską. Śrimad-Bhagavatam
(5.5.5) mówi: parabhavas tavad
abodha-jato yavan na jijnasata atma-tattvam. Wszystko jest bezużyteczne,
dopóki ktoś nie wnika w życie duchowe. Bez duchowych dociekań nasza praca i jej
przedmiot są tylko stratą czasu.
Madhya 11.50
Znaczenie: Sarvabhauma Bhattacarya był zdumiony, gdyż taka
stanowczość nie jest możliwa u człowieka światowego przywiązanego do
materialnej przyjemności. Król z pewnością miał szerokie możliwości do
czerpania przyjemności materialnej, lecz myślał, że jego królestwo i wszystko
inne było bezużyteczne, jeśli nie mógł ujrzeć Śri Caitanyi Mahaprabhu. Było to
z pewnością dostatecznym powodem do zdumienia. Śrimad-Bhagavatam mówi, że bhakti,
służba oddania, musi być nieuwarunkowana. W rzeczywistości żadne materialne
przeszkody nie mogą zahamować jej postępu, czy to pełni ją zwykły człowiek, czy
też król. W każdym przypadku służba oddania pełniona dla Pana jest zawsze
doskonała, mimo iż bhakta jest na materialnej pozycji. Służba oddania jest tak
wzniosła, że może ją pełnić każdy, w każdej sytuacji. Trzeba jedynie być drdha-vrata, bardzo zdeterminowanym.
Madhya 11.51
Znaczenie: Na podstawie niezłomnej determinacji króla
Prataparudry, Bhattacarya przepowiedział, że z pewnością otrzyma on łaskę Śri
Caitanyi Mahaprabhu. Jak potwierdza w innym miejscu Caitanya-caritamrta (Madhya 19.151), guru-krsna-prasade paya bhakti-lata-bija: "Dzięki łasce
mistrza duchowego i Krsny otrzymujemy nasionko służby oddania."
Bhattacarya, którego przyjmowano za mistrza duchowego króla Prataparudry,
pobłogosławił króla, że Pan okaże mu Swą łaskę. Łaska mistrza duchowego i Krsny
łączą się, by obdarzyć pomyślnością bhaktę zaangażowanego w świadomość Krsny.
Potwierdzają to Vedy:
yasya
deve para bhaktir yatha deva tatha
gurau
tasyaite
kathita hy arthah prakaśante
mahatmanah
"Tylko tym wielkim duszom, które mają niezachwianą wiarę zarówno w
Pana, jak i mistrza duchowego, automatycznie objawiane jest wszelkie znaczenie
wiedzy wedyjskiej." (Śvetaśvatara
Upanisad 6.23)
Maharaja Prataparudra mocno
wierzył w Bhattacaryę, który oznajmił, że Śri Caitanya Mahaprabhu jest
Najwyższą Osobą Boga. Mocno wierząc w Bhattacaryę jako swego mistrza duchowego,
król Prataparudra natychmiast przyjął Śri Caitanyę Mahaprabhu za Najwyższego
Pana. Tak oto zaczął wielbić Śri Caitanyę Mahaprabhu w umyśle. To jest proces
służby oddania. Jak oznajmia Bhagavad-gita
(9.34):
man-mana bhava mad-bhakto mad-yaji mam namaskuru
mam evaisyasi yuktvaivam atmanam mat-parayanah
"Zawsze myśl o Mnie, zostań Moim wielbicielem, składaj Mi pokłony i
oddawaj cześć. Jeśli będziesz całkowicie pogrążony we Mnie, z pewnością
przyjdziesz do Mnie."
Proces ten jest bardzo prosty.
Trzeba tylko uzyskać mocne przekonanie od mistrza duchowego, że Krsna jest
Najwyższą Osobą Boga. Jeśli ktoś podejmuje tę decyzję, może robić dalszy postęp
myśląc o Krsnie, intonując o Nim i wychwalając Go. Wtedy nie ma wątpliwości, że
taki w pełni podporządkowany bhakta otrzyma błogosławieństwo Pana Krsny. Śrila
Sarvabhauma Bhattacarya wyjaśni to szerzej.
Madhya 11.52
Znaczenie: Taka determinacja jest główną kwalifikacją. Jak
potwierdza Rupa Gosvami (Upadeśamrta 3):
utsahan niścayad dhairyat. Najpierw
trzeba mieć niezachwianą determinację, niezachwianą wiarę. Kiedy ktoś pełni
służbę oddania, musi utrzymać tę niezachwianą determinację. Wówczas Krsna
będzie zadowolony z jego służby. Mistrz duchowy może wskazać ścieżkę służby
oddania. Jeżeli uczeń ściśle i niezawodnie przestrzega zasad, to z pewnością
otrzyma łaskę Krsny. Potwierdzają to śastry.
Madhya 11.57
Znaczenie: Vaisnava zawsze skłonny jest pomóc innemu
Vaisnavie w czynieniu postępu ku realizacji Prawdy Absolutnej. Sarvabhauma
Bhattacarya mógł zrozumieć pozycję króla jako czystego Vaisnavy. Król zawsze
myślał o Śri Caitanyi Mahaprabhu i Bhattacarya chciał mu pomóc zbliżyć się do
Pana. Vaisnava zawsze jest pełen współczucia, zwłaszcza gdy widzi, że kandydat
na bhaktę jest bardzo zdeterminowany (drdha-vrata).
Tak więc Bhattacarya gotów był pomóc królowi.
Madhya 11.58
Znaczenie: Na początku Pan nie chciał widzieć króla, lecz
pod wpływem szczerych wysiłków Bhattacaryi i Ramanandy Rayi zmienił zdanie. Pan
oznajmił już, że Krsna okaże królowi łaskę z powodu jego służby dla bhaktów. To
jest proces, dzięki któremu można czynić postęp w świadomości Krsny. Najpierw
należy otrzymać łaskę bhakty; wtedy zstąpi łaska Krsny. Yasya prasadad bhagavat-prasado / yasyaprasadan na gatih kuto 'pi. Zatem
naszym pierwszym obowiązkiem jest zadowolenie mistrza duchowego, który może
postarać się o łaskę Pana. Zwykły człowiek musi najpierw zacząć służyć
mistrzowi duchowemu, czyli bhakcie. Wówczas, dzięki łasce bhakty, Pan będzie
zadowolony. Dopóki nie posypie się swej głowy pyłem z lotosowych stóp bhakty,
dopóty nie można uczynić postępu. Potwierdza to również wypowiedź Prahlady
Maharajy ze Śrimad-Bhagavatam (7.5.32):
naisam matis tavad urukramanghrim
sprśaty anarthapagamo yad-arthah
mahiyasam pada-rajo 'bhisekam
niskincananam na vrnita yavat
Dopóki nie zbliżymy się do czystego bhakty, nie możemy zrozumieć
Najwyższej Osoby Boga. Maharaja Prataparudra czcił zarówno Ramanandę Rayę, jak
i Sarvabhaumę Bhattacaryę. Tak więc dotknął on lotosowych stóp czystych bhaktów
i w ten sposób był w stanie zbliżyć się do Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 11.62
Znaczenie: Po ceremonii kąpieli Śri Jagannatha, która odbywa
się na dwa tygodnie przed obchodami Ratha-yatry, ciało Bóstwa Pana Jagannatha
jest przemalowywane i dokończenie tego zajmuje około dwóch tygodni. Okres ten
nazywany jest Anavasarą. Jest wiele osób, które systematycznie każdego dnia
przychodzą do świątyni, by zobaczyć Pana Jagannatha i dla nich odosobnienie po
ceremonii kąpieli jest nie do zniesienia. Śri Caitanya Mahaprabhu bardzo odczuł
nieobecność Pana Jagannatha w świątyni.
Madhya 11.68
Znaczenie: Narendra jest to małe jeziorko nadal istniejące w
Jagannatha Puri, w miejscu, w którym odbywa się festiwal Candana-yatra. Do dnia
dzisiejszego wszyscy bengalscy bhaktowie odwiedzający świątynię Jagannatha
kąpią się najpierw w jeziorze. Tam myją swe ręce i stopy przed wejściem do
świątyni.
Madhya 11.88
Znaczenie: Govinda Ghosh należał do dynastii kayastha z sekcji Uttara-radhiya i był
znany jako Ghosh Thakura. Nawet do dnia dzisiejszego istnieje w pobliżu Katwy
miejsce o nazwie Agradvipa, gdzie odbywa się jarmark, którego nazwa wywodzi się
od imienia Ghosha Thakury. Jeśli chodzi o Vasudevę Ghosha, skomponował on wiele
pięknych pieśni o Panu Śri Caitanyi Mahaprabhu. Wszystkie one są autoryzowanymi
pieśniami Vaisnava, tak jak utwory Narottamy dasa Thakury, Bhaktivinody
Thakury, Locana dasa Thakury, Govindy dasa Thakury i innych wielkich Vaisnavów.
Madhya 11.89
Znaczenie: Narottama dasa Thakura, czcząc osobistych
towarzyszy Pana Śri Caitanyi Mahaprabhu, tak oto śpiewał (Prarthana 13):
gaurangera sangi-gane nitya-siddha kari' mane
se yaya vrajendra-suta paśa
Kto jest inteligentny, rozumie, że wszyscy osobiści towarzysze i
bhaktowie Pana Śri Caitanyi Mahaprabhu są zawsze wyzwoleni. To znaczy, że nie
należą do tego materialnego świata, ponieważ stale pełnią służbę oddania dla
Pana. Osoba, która dwadzieścia cztery godziny na dobę zajęta jest służbą dla
Pana i nigdy o Nim nie zapomina, nazywana jest nitya-siddha. Oznajmienie to potwierdza także Śrila Rupa Gosvami:
iha yasya harer dasye karmana manasa gira
nikhilasv apy avasthasu jivan-muktah sa ucyate
"Osoba, która swym ciałem, umysłem, inteligencją i słowami działa w
służbie dla Krsny, jest wyzwolona nawet w tym materialnym świecie, chociaż może
wykonywać wiele tzw. materialnych działań." (Bhakti-rasamrta-sindhu,
1.2.187)
Bhakta zawsze myśli o tym, jak lepiej służyć Panu
Krsnie, Najwyższej Osobie Boga, i jak głosić Jego imię, sławę i cechy na całym
świecie. Ten, kto jest nitya-siddha, nie
ma innych zajęć poza głoszeniem chwał Pana na całym świecie, zgodnie ze swymi
możliwościami. Takie osoby już są towarzyszami Pana Caitanyi Mahaprabhu.
Dlatego Narottama dasa Thakura mówi: nitya-siddha
kari 'mane. Nie należy myśleć, że skoro Śri Caitanya Mahaprabhu był obecny
pięćset lat temu, to tylko Jego towarzysze byli wyzwoleni. Śrila Narottama dasa
Thakura mówi raczej, że każdy jest nitya-siddha,
jeśli działa z ramienia Śri Caitanyi Mahaprabhu szerząc chwały świętego
imienia Pana. Bhaktów głoszących chwały Pana powinniśmy szanować jako nitya-siddha i nie powinniśmy uważać ich
za uwarunkowanych.
mam ca yo 'vyabhicarena bhakti-yogena sevate
sa
gunan samatityaitan brahma-bhuyaya
kalpate
(Bg. 14.26)
Przyjmuje się, że ten, kto wzniósł się ponad materialne cechy natury,
znajduje się na platformie Brahmana. To także jest platforma nitya-siddha. Nitya-siddha nie tylko
znajduje się na platformie Brahmana, lecz także na niej działa. Uznając
towarzyszy Pana Caitanyi Mahaprabhu za nitya-siddha
można z łatwością wrócić do domu, do Boga.
Madhya 11.95
Znaczenie: Takie symptomy okazują czyści bhaktowie podczas
intonowania. Wszyscy czyści bhaktowie błyszczą jak słońce, a blask ich ciał
jest bardzo promienny. Ponadto sankirtan w
ich wykonaniu jest niezrównany. Istnieje wielu zawodowych śpiewaków, którzy w
artystyczny i muzykalny sposób potrafią zespołowo intonować przy dźwiękach
rozmaitych instrumentów muzycznych, ale ich śpiew nie może być tak atrakcyjny
jak zbiorowe intonowanie czystych bhaktów. Jeśli bhakta ściśle trzyma się zasad
kierujących zachowaniem Vaisnavy, blask jego ciała będzie w naturalny sposób
przyciągający, a jego śpiewanie i intonowanie świętych imion Pana będzie
skuteczne. Ludzie bez wahania docenią taki kirtan.
Bhaktowie powinni nawet wystawiać sztuki o rozrywkach Pana Caitanyi czy Śri
Krsny. Takie sztuki wywołają zainteresowanie publiczności i będą pełne mocy.
Studenci Międzynarodowego Towarzystwa Świadomości Krsny powinni wziąć to pod
uwagę i starać się wprowadzać te zasady, gdy głoszą chwały Pana.
Madhya 11.96
Znaczenie: Ponieważ w Jagannatha Puri znajduje się świątynia
Pana Jagannatha, przybywało tam wielu bhaktów ze wszystkich stron świata, aby
przeprowadzać sankirtan wychwalający
Pana. Maharaja Prataparudra z pewnością widział i słyszał wszystkich tych
bhaktów, ale tutaj przyznaje on, że kirtan
w wykonaniu towarzyszy Pana był unikalny. Nigdy wcześniej nie słyszał
takiego sankirtanu ani nie widział,
by bhaktowie manifestowali tak atrakcyjne cechy. Członkowie Międzynarodowego
Towarzystwa Świadomości Krsny powinni jeździć do Indii na obchody urodzin Pana
Caitanyi Mahaprabhu w Mayapur i tam zbiorowo spełniać sankirtan. To przyciągnie uwagę wszystkich ważnych osobistości w
Indii, tak jak piękno, blask cielesny i sankirtan
wykonywany przez towarzyszy Śri Caitanyi Mahaprabhu przyciągnął uwagę
Maharajy Prataparudry. Gdy Pan był obecny na tej planecie, liczba Jego
towarzyszy była nieograniczona, ale każdego, kto prowadzi czyste życie i oddany
jest misji Śri Caitanyi Mahaprabhu, należy uważać za nitya-siddha towarzysza Pana.
Madhya 11.99
Znaczenie: Dranie wysuwają wniosek, że każdy może wymyślić swój
własny proces religijny, ale tutaj potępiono tego rodzaju zamiar. Jeśli ktoś
naprawdę chce zostać osobą religijną, musi podjąć intonowanie maha-mantry Hare Krsna. Prawdziwe
znaczenie religii przedstawia Śrimad
Bhagavatam (6.3.19-22).
dharmam tu saksad-bhagavat-pranitam
na vai vidur rsayo napi devah
na siddha-mukhya asura manusyah
kutaś ca vidyadhara-caranadayah
svayambhur naradah śambhuh kumarah kapilo manuh
prahlado janako bhismo balir vaiyasakir vayam
dvadaśaite vijanimo dharmam bhagavatam bhatah
guhyam viśuddham durbodham yam jnatvamrtam aśnute
etavan eva loke 'smin pumsam dharmah parah smrtah
bhakti-yogo bhagavati tan-nama-grahanadibhih
Znaczenie tych wersetów jest takie, że istota ludzka nie może wytworzyć dharmy, czyli religii. Religia jest
prawem, czyli kodeksem Pana. Tak więc religii nie mogą wytworzyć nawet wielkie
święte osoby, półbogowie czy siddha-mukhya,
a co dopiero mówić o asurach, istotach
ludzkich, Vidyadharach, Caranach itd. Zasady dharmy, religii, przekazywane są w systemie parampara zapoczątkowanym przez dwanaście osobistości - Pana
Brahmę; wielkiego świętego Naradę; Pana Śivę; czterech Kumarów; Kapilę, syna
Devahuti; Svayambhuvę Manu; Prahladę Maharaję; króla Janakę; dziadka Bhismę;
Bali Maharaję; Śukadevę Gosvamiego i Yamaraja. Tych dwanaście osób znało zasady
religii. Dharma odnosi się do zasad
religijnych, dzięki którym można zrozumieć Najwyższą Osobę Boga. Dharma jest rzeczą bardzo poufną, wolną
od skażenia wszelkimi materialnymi wpływami i bardzo trudną do zrozumienia dla
zwykłych ludzi. Jednakże, jeśli ktoś naprawdę rozumie dharmę, zostaje wyzwolony i przeniesiony do królestwa Boga. Bhagavata-dharma, czyli zasada religii
głoszona przez system parampara, jest
najwyższą zasadą religii. Innymi słowy, dharma
odnosi się do nauki bhakti-yogi, która
rozpoczyna się od intonowania przez nowicjusza świętego imienia Pana (tan-nama-grahanadibhih).
W tym wieku Kali Caitanya-caritamrta poleca: kali-kale dharma --- krsna-nama-sankirtana. W
tym wieku Kali intonowanie świętego imienia Pana jest metodą religii
zatwierdzoną przez wszystkie pisma wedyjskie. Bardziej uwydatnia to kolejny
werset tej Caitanya-caritamrty, pochodzący
ze Śrimad-Bhagavatam (11.5.32).
Madhya 11.100
Znaczenie: Po wyjaśnienie tego wersetu sięgnij do Trzeciego
Rozdziału Adi-lili, werset 52.
Madhya 11.102
Znaczenie: Ruch sankirtanu
może szerzyć osoba, która cieszy się szczególną życzliwością Pana Krsny (krsna-śakti vina nahe tara pravartana). Nie
można głosić świętego imienia Pana, nie uzyskawszy najpierw łaski Pana. Tego,
kto głosi święte imię Pana, nazywa się - używając słów Bhaktisiddhanty
Sarasvati - labdha-caitanyą.
Labdha-caitanya to osoba, która rzeczywiście rozbudziła swą oryginalną
świadomość, świadomość Krsny. Czyści bhaktowie w świadomości Krsny wywierają
wpływ, który może obudzić innych do stania się świadomymi Krsny i zaangażowania
w transcendentalną miłosną służbę dla Krsny. W ten sposób powiększa się grono
potomków czystych bhaktów, a Pan Caitanya Mahaprabhu z przyjemnością patrzy,
jak wzrasta liczba Jego bhaktów. Słowo su-medhasah
znaczy "o bystrej inteligencji". Gdy ktoś ma bystrą inteligencję,
może zwiększyć u zwykłych ludzi zainteresowanie miłością do Caitanyi
Mahaprabhu, a przez Niego miłością do Radha-Krsny. Próby zawodowego śpiewania i
tańczenia dla pieniędzy podejmowane przez osoby niezainteresowane zrozumieniem
Śri Caitanyi Mahaprabhu są po prostu materialne, pomimo rzekomego mistrzostwa
wykonawców. Jeśli ktoś nie ma całkowitej wiary w Śri Caitanyę Mahaprabhu, nie
może we właściwy sposób śpiewać i tańczyć w ruchu sankirtanu. Sztuczne śpiewanie i tańczenie może być wywołane
sentymentami czy sentymentalnym wzruszeniem, ale to nie pomaga czynić postępu w
świadomości Krsny.
Madhya 11.103
Znaczenie: Te same zasady można zastosować w odniesieniu do
osób demonicznych, nawet jeśli są w sampradayi
Pana Śri Caitanyi Mahaprabhu. Nie otrzymawszy specjalnej mocy Pana, nie
można głosić Jego chwał na całym świecie. Chociaż ktoś może wysławiać siebie
jako uczonego zwolennika Śri Caitanyi Mahaprabhu i choć może próbować głosić
święte imię Pana na całym świecie, to jeśli nie zyskał przychylności Śri
Caitanyi Mahaprabhu, znajdzie wady u czystego bhakty i nie będzie w stanie
zrozumieć, w jaki sposób Pan Caitanya upełnomocnia nauczającego. Jeśli ktoś
krytykuje ruch świadomości Krsny, który szerzy się teraz na całym świecie, lub
gani ten ruch czy też jego przywódcę, należy go uważać za pozbawionego łaski
Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 11.104
Znaczenie: Werset ten został przytoczony ze Śrimad-Bhagavatam (10.14.29). Objaśniony
jest w Szóstym Rozdziale Madhya-lili, werset
84.
Madhya 11.112
Znaczenie: Według wedyjskich zasad regulujących przed
wkroczeniem do świętego miejsca pielgrzymek należy zachować celibat. Na ogół
ludzie są bardzo oddani zadowalaniu zmysłów i dopóki nie zaangażują się w nocy
w seks, nie mogą zasnąć. Dlatego zasady regulujące nakazują, by zwykły człowiek
przed udaniem się do świętego miejsca pielgrzymek zachował całkowity celibat.
Gdy tylko ktoś przybędzie do świętego miejsca, musi zachować jednodniowy post,
a po zupełnym zgoleniu głowy musi wykąpać się w pobliskiej rzece lub oceanie.
Metody te stosuje się po to, by zneutralizować skutki grzesznych działań.
Odwiedzenie świętego miejsca pielgrzymek oznacza zneutralizowanie reakcji za
grzeszne życie. Ci, którzy udają się do świętych miejsc pielgrzymek, w
rzeczywistości pozbywają się reakcji za swe grzeszne życia, dlatego też święte
miejsca przeciążone są grzesznymi czynnościami pozostawionymi przez
odwiedzających.
Kiedy święta osoba lub czysty
bhakta odwiedza takie święte miejsca, wchłania grzeszne efekty pozostawione
przez zwykłego człowieka i ponownie oczyszcza święte miejsce. Tirthi-kurvanti tirthani (Bhag. 1.13.10). Dlatego wizyta, jaką składa w świętym miejscu
zwykły człowiek, różni się od wizyty świętej osoby. Zwykły człowiek pozostawia
w świętym miejscu swe grzechy, a święta osoba lub bhakta zmazuje te grzechy
samą swą obecnością. Bhaktowie Pana Caitanyi Mahaprabhu nie byli zwykłymi
ludźmi i nie dotyczyły ich zasady oraz nakazy obowiązujące przy odwiedzaniu
świętych miejsc. Okazywali raczej swą spontaniczną miłość do Śri Caitanyi
Mahaprabhu. Po przybyciu do świętego miejsca natychmiast poszli zobaczyć Pana
Caitanyę i na Jego polecenie zjedli maha-prasada,
nie przestrzegając zasad rządzących świętymi miejscami.
Madhya 11.117
Znaczenie: Jest to także nauka Bhagavad-gity:
sarva-dharman parityajya mam ekam śaranam vraja
aham tvam sarva-papebhyo moksayisyami ma śucah
"Porzuć wszelkie rodzaje religii i podporządkuj się Mnie. Ja wyzwolę
cię od wszelkich następstw grzechów. Nie lękaj się więc." (Bg. 18.66) Taka
niewzruszona wiara w Najwyższą Osobę Boga możliwa jest tylko dzięki łasce Pana.
Pan przebywa w sercu każdego i kiedy osobiście inspiruje Swego bhaktę, ten nie
trzyma się wedyjskich zasad czy społecznych zwyczajów, a raczej poświęca się
transcendentalnej miłosnej służbie dla Pana. Potwierdza to następujący werset
ze Śrimad-Bhagavatam (4.29.46).
Madhya 11.118
Znaczenie: Instrukcji tej udzielił Narada Gosvami królowi
Pracinabarhi przy okazji historii Puranjany. Bez łaski Najwyższej Osoby Boga
nie można uwolnić się od działań mających na celu przyjemność, podlegających
kontroli Ved. Nawet takie osobistości
jak Pan Brahma, Pan Śiva, Manu, Prajapati z Daksą na czele, czterej Kumarowie,
Marici, a nawet sam Narada Muni nie mogli we właściwy sposób przyjąć
bezprzyczynowej łaski Pana.
Madhya 11.138
Znaczenie: Vasudeva Datta był ojcem Mukundy Datty, który był
przyjacielem Śri Caitanyi Mahaprabhu z dzieciństwa. Widok przyjaciela w
naturalny sposób sprawia dużą przyjemność, ale Śri Caitanya Mahaprabhu
powiadomił ojca, że chociaż ujrzenie przyjaciela sprawia Mu przyjemność, to
widok ojca tę przyjemność zwiększa.
Madhya 11.146
Znaczenie: Tutaj Pan zwraca się do Damodary Pandity, który
jest inną osobą niż Svarupa Damodara. Damodara Pandita jest starszym bratem
Śankary. Tak więc Pan poinformował Damodarę, że uczucie, którym go darzył, było
na platformie czci i bojaźni. Jednakże uczucie Pana względem jego młodszego
brata, Śankary, było na platformie czystej miłości.
Madhya 11.151
Znaczenie: Werset ten ułożył Alabandaru Yamunacarya. Związek
z Najwyższą Osobą Boga można na nowo ustanowić nawet po upadku w ocean
niewiedzy, który jest oceanem materialnej egzystencji, obejmującym powtarzanie
się narodzin, śmierci, starości i choroby. Wszystkie one wynikają z przyjęcia
materialnego ciała. Istnieje 8 400 000 gatunków materialnego życia,
ale w ciele ludzkim otrzymujemy szansę uwolnienia się od powtarzających się
narodzin i śmierci. Gdy ktoś staje się bhaktą Pana, zostaje wyratowany z tego
niebezpiecznego oceanu narodzin i śmierci. Pan zawsze jest gotów okazać Swą
łaskę upadłym duszom walczącym z nieszczęsnymi materialnymi warunkami. Jak
oznajmia Bhagavad-gita:
mamaivamśo jiva-loke jiva-bhutah sanatanah
manah-sasthanindriyani prakrti-sthani karsati
"Żywe istoty w tym uwarunkowanym świecie są Moimi wiecznymi,
fragmentarycznymi cząstkami. I właśnie to uwarunkowane życie jest przyczyną ich
ciężkiej walki z sześcioma zmysłami, łącznie z umysłem." (Bg. 15.7)
Tak więc każda żywa istota
ciężko walczy w tej materialnej naturze. W rzeczywistości żywa istota jest
integralną cząstką Najwyższego Pana i kiedy podporządkuje się Najwyższej Osobie
Boga, osiąga wyzwolenie z oceanu narodzin i śmierci. Pan, będąc bardzo dobrym
dla upadłych dusz, zawsze pragnie wydobyć żywą istotę z oceanu niewiedzy. Jeśli
żywa istota zrozumie swą pozycję i podporządkuje się Panu, jej życie staje się
pomyślne.
Madhya 11.165
Znaczenie: Chociaż Haridasa Thakura był tak bardzo wzniosłym
Vaisnavą, że zwracano się do niego jako do Haridasa Gosvamiego, nie chciał
burzyć utartych ludzkich poglądów. Haridasa Thakura był tak wzniosły, że
zwracano się do niego jako do thakury i gosaniego, a tytuły te ofiarowuje się
najbardziej zaawansowanym Vaisnavom. Mistrz duchowy na ogół nazywany jest gosani, a tytułu thakura używa się w odniesieniu do paramahamsów, tych, którzy są w najwyższej sferze duchowości.
Niemniej jednak, Haridasa Thakura nie chciał zbliżyć się do świątyni, chociaż
wzywał go tam Sam Śri Caitanya Mahaprabhu. Świątynia Jagannatha nadal przyjmuje
tylko tych Hindusów, którzy mieszczą się w podziałach varnaśramy. Innym kastom nie pozwala się wejść do świątyni. Dotyczy
to zwłaszcza tych, którzy nie są Hindusami. Jest to starą zasadą. Tak więc
Haridasa Thakura nie chciał się nawet zbliżyć do świątyni, choć z pewnością był
właściwą i kwalifikowaną osobą, by do niej wejść. To nazywane jest pokorą
Vaisnavy.
Madhya 11.176
Znaczenie: Ta wypowiedź Śri Caitanyi Mahaprabhu jest
znacząca. Nibhrte vasiya tahan kariba
smarana: "Usiądę tam, w tym odosobnionym miejscu, i będę pamiętał o
lotosowych stopach Pana." Studenci neofici nie powinni tego imitować, to
znaczy siedzieć w odosobnionym miejscu i, intonując maha-mantrę Hare Krsna, pamiętać o lotosowych stopach Pana.
Powinniśmy zawsze pamiętać, że to Sam Śri Caitanya Mahaprabhu chciał takiego
miejsca dla Siebie lub dla Haridasa Thakury. Nikt nie może raptem osiągnąć
platformy Haridasa Thakury i usiąść w odosobnionym miejscu, by intonować maha-mantrę Hare Krsna i pamiętać
lotosowe stopy Pana. Tylko osoba wzniosła, jak Haridasa Thakura czy Śri
Caitanya Mahaprabhu, który osobiście daje acaryi
przykład właściwego zachowania, może zaangażować się w taką praktykę.
W chwili obecnej widzimy, że
niektórzy z członków Międzynarodowego Towarzystwa Świadomości Krsny mają
skłonności do porzucania swojej działalności misyjnej, aby siedzieć w
odosobnionym miejscu. Nie jest to znak zbyt pomyślny. Faktem jest, że Śrila
Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura potępił podejmowanie takiego procesu przez
neofitów. Powiedział nawet w jednej pieśni: pratisthara
tare, nirjanera ghare, tava hari-nama kevala kaitava. Siedzenie w odosobnionym
miejscu z zamiarem intonowania maha-mantry
Hare Krsna uważane jest za proces oszukańczy. Dla neofitów praktyka ta w
ogóle nie jest możliwa. Bhakta neofita musi działać bardzo pracowicie pod
kierunkiem mistrza duchowego, głosząc w ten sposób kult Śri Caitanyi
Mahaprabhu. Dopiero po osiągnięciu dojrzałości w oddaniu może usiąść w
odosobnionym miejscu, by intonować maha-mantrę
Hare Krsna, jak zrobił to Sam Śri Caitanya Mahaprabhu. Chociaż Śri Caitanya
Mahaprabhu jest Najwyższą Osobą Boga, tym niemniej przez sześć lat bezustannie
podróżował po całych Indiach, a potem wycofał się do Jagannatha Puri, aby nas
poinstruować. Nawet w Jagannatha Puri Pan intonował maha-mantrę Hare Krsna na wielkim zgromadzeniu w świątyni
Jagannatha. Chodzi o to, że nie należy imitować Haridasa Thakury na początku
swego transcendentalnego życia. Najpierw trzeba stać się bardzo dojrzałym w
oddaniu i w ten sposób uzyskać aprobatę Śri Caitanyi Mahaprabhu. Dopiero wtedy
można rzeczywiście siąść spokojnie w odosobnionym miejscu, by intonować maha-mantrę Hare Krsna i pamiętać
lotosowe stopy Pana. Zmysły są bardzo silne i jeśli bhakta neofita imituje
Haridasa Thakurę, to jego wrogowie (kama,
krodha, lobha, moha, mada i matsarya)
przeszkodzą mu i zamęczą go. Zamiast intonować maha-mantrę Hare Krsna, neofita będzie po prostu twardo spał.
Nauczanie przeznaczone jest dla bhaktów zaawansowanych, a gdy zaawansowany
bhakta uczyni dalszy postęp w skali oddania, może wycofać się, by intonować mantrę Hare Krsna w odosobnionym
miejscu. Jednakże, jeżeli ktoś po prostu imituje zaawansowane życie duchowe, to
upadnie, tak jak sahajiya we
Vrndavanie.
Madhya 11.187
Znaczenie: Filozofowie Mayavadi mówią, że nie ma różnicy
między żywą istotą a Najwyższym Panem i dlatego zrównują przemianę żywej istoty
z przemianą Pana. Innymi słowy, Mayavadi mówią, że jeśli żywa istota jest
zadowolona, Pan także jest zadowolony, a jeśli żywa istota nie jest zadowolona,
Pan także nie jest zadowolony. W ten sposób żonglując słowami, Mayavadi próbują
dowieść, że nie ma różnicy pomiędzy żywą istotą a Panem. Nie jest to jednak
faktem. W tym wersecie Krsnadasa Kaviraja Gosvami wyjaśnia: prabhu-gune bhrtya vikala, prabhu
bhrtya-gune. Pan i żywa istota nie są równe, gdyż Pan jest zawsze mistrzem,
a żywa istota zawsze jest sługą. Przeobrażenie następuje pod wpływem
transcendentalnych cech i dlatego jest powiedziane, że sługa Pana jest Jego
sercem, a Pan jest sercem sługi. Wyjaśnia to także Bhagavad-gita:
ye yatha mam prapadyante tams tathaiva bhajamy aham
mama
vartmanuvartante manusyah partha
sarvaśah
"Każdego z nich - kiedy podporządkowuje się Mnie - nagradzam
odpowiednio. Każdy podąża Moją ścieżką pod każdym względem, o synu Prthy."
(Bg. 4.11)
Pan zawsze chce gratulować
słudze z powodu jego transcendentalnego charakteru. Sługa w ujmujący sposób
służy Panu, a Pan także odwzajemnia się w bardzo ujmujący sposób, robiąc
jeszcze więcej niż sługa.
Madhya 11.189
Znaczenie: Jest to przykład wymiany uczuć między panem a
sługą. Sługa myśli, że jest najbardziej nieczysty, i że pan nie powinien go
dotykać. Natomiast pan myśli, że ponieważ zanieczyścił się obcując z tak
wieloma nieczystymi żywymi istotami, powinien dotknąć czystego bhakty, jak
Haridasa Thakura, po to tylko, by się oczyścić. W rzeczywistości zarówno pan,
jak i sługa już są oczyszczeni, ponieważ żaden z nich nie ma kontaktu z
nieczystościami materialnej egzystencji. Oni już są równi jakościowo, gdyż obaj
są najczystsi. Istnieje jednak różnica ilościowa, ponieważ Pan jest
nieograniczony, a sługa jest ograniczony. Dlatego sługa zawsze pozostaje
uzależniony od pana. Związek ten jest wieczny i niezakłócony. Gdy tylko sługa
ma ochotę stać się panem, upada w mayę. Tak
więc z powodu niewłaściwego użycia wolnej woli wchodzi się pod wpływ mayi.
Filozofowie Mayavadi próbują
wyjaśnić równość pana i sługi w kategoriach ilości, ale nie udaje im się
wyjaśnić, dlaczego to sługa pada ofiarą mayi,
skoro pan i sługa są równi. Próbują tłumaczyć, że gdy sługa, żywa istota,
nie znajduje się w szponach mayi, od
razu znowu staje się tzw. panem. Takie wyjaśnienie nigdy nie jest zadowalające.
Pan, będąc nieograniczonym, nigdy nie może paść ofiarą mayi, gdyż w takim wypadku Jego nieograniczoność byłaby ułomna czy
też ograniczona. Tak więc objaśnienie Mayavada nie jest poprawne. Faktem jest,
że pan zawsze jest panem i jest nieograniczony, a sługa, będąc ograniczonym,
zostaje czasami ukrócony przez mayę. Maya
jest także energią pana i również jest nieograniczona; dlatego ograniczony
sługa, czyli ograniczona żywa istota, zmuszony jest pozostać pod wpływem pana lub
mocy pana, mayi. Po uwolnieniu się od
wpływu mayi można ponownie stać się
czystym sługą, równym Panu jakościowo. Związek między panem a sługą trwa dalej,
ponieważ pan jest nieograniczony, a sługa jest ograniczony.
Madhya 11.192
Znaczenie: Słowo Aryan znaczy zaawansowany. Dopóki ktoś nie
jest duchowo zaawansowany, nie może być nazwany Aryanem. Na tym polega różnica
między Aryanem a nie-Aryanem. Nie-Aryanami są ci, którzy nie są duchowo
zaawansowani. Przestrzegając zasad kultury wedyjskiej, spełniając wielkie
ofiary i ściśle wypełniając wedyjskie instrukcje, można zostać braminem, sannyasinem lub Aryanem. Zostanie
braminem, sannyasinem czy Aryanem bez
posiadania odpowiednich kwalifikacji nie jest możliwe. Bhagavata-dharma nigdy nie zezwala na stanie się marnym braminem, sannyasinem czy Aryanem. Opisane tutaj
cechy czy kwalifikacje przytoczone zostały ze Śrimad-Bhagavatam (3.33.7). Powiedziała o nich Devahuti, matka
Kapiladevy, gdy zrozumiała wpływ służby oddania (bhakti-yogi). W ten sposób Devahuti chwaliła bhaktę, wskazując na
jego wielkość pod każdym względem.
Madhya 11.195
Znaczenie: Ponieważ Śrila Haridasa Thakura narodził się w
rodzinie muzułmańskiej, z powodu ograniczeń świątynnych nie mógł wejść do
świątyni Jagannatha. Tym niemniej Śri Caitanya Mahaprabhu uznał go za Namacaryę
Haridasa Thakurę. Jednak Haridasa Thakura uważał, że nie nadaje się do tego, by
wejść do świątyni Jagannatha. Śri Caitanya Mahaprabhu Sam mógłby wziąć Haridasa
Thakurę do świątyni Jagannatha, gdyby tego pragnął, ale nie chciał naruszać
powszechnego zwyczaju. W rezultacie Pan poprosił Swego sługę, by po prostu
spoglądał na dysk Visnu umieszczony na szczycie świątyni i składał mu pokłony (namaskara). To oznacza, że jeżeli komuś
nie wolno wejść do świątyni lub jeśli taka osoba sama myśli, że nie jest godna
tego, by tam wejść, może spoza terenu świątyni patrzeć na dysk, co jest równie
dobre jak ujrzenie będącego w środku Bóstwa.
Śri Caitanya Mahaprabhu obiecał, że codziennie będzie przychodził odwiedzać
Śrila Haridasa Thakurę. Świadczy to o tym, że Śrila Haridasa Thakura był tak
zaawansowany w życiu duchowym, iż choć uważano go za osobę nie kwalifikującą
się do odwiedzenia świątyni, Pan codziennie do niego przychodził. Nie musiał
też opuszczać swej rezydencji, by zdobyć coś do jedzenia. Śri Caitanya
Mahaprabhu zapewnił Haridasa Thakurę, że będą mu przysyłać resztki Jego
pożywienia. Yoga-ksemam vahamy aham (Bg.
9.22). Jak oznajmia Bhagavad-gita, Pan
zaspokaja wszelkie życiowe potrzeby Swoich bhaktów.
Ci, którzy pragną w sztuczny
sposób imitować postępowanie Thakury Haridasa, znajdą tu dla siebie pewną
informację. Zanim przyjmie się taki sposób życia, trzeba otrzymać polecenie Śri
Caitanyi Mahaprabhu lub Jego reprezentanta. Obowiązkiem czystego bhakty czy
sługi Pana jest wykonanie polecenia Pana. Śri Caitanya Mahaprabhu poprosił
Nityanandę Prabhu, by udał się do Bengalu i nauczał. Poprosił Gosvamich, Rupę i
Sanatanę, by udali się do Vrndavany i odnaleźli zagubione miejsca pielgrzymek.
Zaś w tym przypadku Pan poprosił Haridasa Thakurę, by pozostał tam, w
Jagannatha Puri, i bezustannie intonował święte imiona Pana. Zatem Śri Caitanya
Mahaprabhu rozmaitym osobom wydawał różne polecenia, tak więc bez polecenia Śri
Caitanyi Mahaprabhu lub Jego reprezentanta nie powinniśmy próbować naśladować
postępowania Haridasa Thakury. Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura potępia
takie imitowanie w następujący sposób:
dusta mana! tumi kisera vaisnava?
pratisthara tare, nirjanera ghare,
tava hari-nama kevala kaitava
"Mój drogi umyśle, próbujesz imitować Haridasa Thakurę i intonować mantrę Hare Krsna w ustronnym miejscu,
ale niewart jesteś miana Vaisnavy, ponieważ chcesz taniej popularności, a nie
rzeczywistych kwalifikacji Haridasa Thakury. Jeśli usiłujesz go imitować,
upadniesz, gdyż pozycja neofity skłoni cię do myślenia o kobietach i
pieniądzach. W ten sposób wpadniesz w szpony mayi i twoje tzw. intonowanie w ustronnym miejscu doprowadzi cię do
upadku."
Madhya 11.209
Znaczenie: Do zwyczaju Vaisnavów należy, że jedząc prasada intonują w przerwach święte imię
Pana Hari. Śpiewają także rozmaite pieśni, takie jak śarira avidya-jala. Ci, którzy honorują prasada, przyjmując resztki pożywienia ofiarowanego Bóstwu, muszą
zawsze pamiętać, że prasada nie jest
zwykłym pokarmem. Prasada jest
transcendentalne. Dlatego przypomina się nam:
maha-prasade govinde nama-brahmani vaisnave
svalpa-punya-vatam rajan viśvaso naiva jayate
Ci, którzy nie są pobożni, nie mogą zrozumieć wartości prasada i świętego imienia Pana. Zarówno
prasada, jak też imię Pana, są na
platformie Brahmana, czyli na platformie duchowej. Nigdy nie należy sądzić, że prasada jest jak zwykła kuchnia
hotelowa. Nie należy też dotykać żadnego rodzaju pożywienia, które nie zostało
ofiarowane Bóstwu. Każdy Vaisnava ściśle przestrzega tej zasady i nie je
pożywienia, które nie jest prasada. Należy
z wielką wiarą jeść prasada, intonować
święte imię Pana i wielbić Bóstwo w świątyni, stale pamiętając, że Bóstwo, maha-prasada i święte imię nie pochodzą
z platformy doczesnej. Dzięki wielbieniu Bóstwa, jedzeniu prasada i intonowaniu maha-mantry
Hare Krsna można zawsze być na platformie duchowej (brahma-bhuyaya kalpate).
W ten sposób Bhaktivedanta kończy objaśnienia do Jedenastego Rozdziału Madhya-lili Śri Caitanya-caritamrty, opisującego rozrywki beda-kirtanu Śri Caitanyi Mahaprabhu.