ROZDZIAŁ   I .

Późniejsze rozrywki Pana Śri Caitanyi Mahaprabhu

    Rozdział ten zawiera skrócony opis wszystkich rozrywek Śri Caitanyi Mahaprabhu ze środkowego okresu Jego działalności oraz końcowych sześciu lat. Wszystko to zostało opisane skrótowo. W rozdziale tym znajduje się również opis ekstazy Caitanyi Mahaprabhu, która ogarnęła Go podczas recytacji wersetu zaczynającego się od słów yah kaumara-harah, oraz wyjaśnienie tej ekstazy w wersecie priyah so 'yam krsnah Śrila Rupy Gosvamiego. Ponieważ Śrila Rupa Gosvami napisał ten werset, został szczególnie pobłogosławiony przez Pana. W rozdziale tym znajduje się także opis wielu książek napisanych przez Śrila Rupę Gosvamiego, Śrila Sanatanę Gosvamiego i Śrila Jivę Gosvamiego. Rozdział ten opisuje również spotkanie Śri Caitanyi Mahaprabhu ze Śrila Rupą Gosvamim i Śrila Sanataną Gosvamim w wiosce Ramakeli.

Madhya 01.01    Nawet osoba nie mająca wiedzy może natychmiast osiągnąć wszelką wiedzę po prostu dzięki błogosławieństwu Śri Caitanyi Mahaprabhu. Dlatego też modlę się do Pana, aby raczył obdarzyć mnie Swą bezprzyczynową łaską.
Madhya 01.02    Składam pełne szacunku pokłony Śri Krsnie Caitanyi i Panu Nityanandzie, którzy są niczym słońce i księżyc. Wzeszli Oni jednocześnie na horyzoncie Gaudy, aby rozproszyć ciemności ignorancji i tym samym w niezwykły sposób pobłogosławić wszystkich.
Madhya 01.03    Chwała wszechmiłosiernym Radzie i Madana-mohanie! Chociaż jestem osobą ułomną i nierozważną, Oni są moimi przewodnikami i Ich lotosowe stopy są dla mnie wszystkim.
Madhya 01.04    Pod drzewem pragnień w świątyni z klejnotów we Vrndavanie Śri Śri Radha-Govinda siedzą na świetlistym tronie, obsługiwani przez Swych najbardziej poufnych towarzyszy. Składam Im pokorne pokłony.
Madhya 01.05    Oby Gopinathaji, który przyciąga wszystkie gopi pieśnią Swego fletu i który rozpoczął najbardziej melodyjny taniec rasa na brzegu Yamuny w Vamśivata, obdarzył nas Swą łaską.
Madhya 01.06    Wszelka chwała Śri Gaurahari, który jest oceanem miłosierdzia! Wszelka chwała Tobie, synowi Śacidevi, gdyż jesteś jedynym przyjacielem wszystkich upadłych dusz!
Madhya 01.07    Wszelka chwała Panu Nityanandzie i Advaicie Prabhu i wszelka chwała wszystkim bhaktom Pana Caitanyi, na których czele stoi Śrivasa Thakura!
Madhya 01.08    Poprzednio opisałem skrótowo adi-lilę [początkowe rozrywki], którą już w pełni opisał Vrndavana dasa Thakura.
Madhya 01.09    Dlatego też opisałem te wydarzenia skrótowo, a szczegóły, które wymagały przedstawienia, zostały podane w tym właśnie streszczeniu.
Madhya 01.10    Opisanie nieograniczonych rozrywek Śri Caitanyi Mahaprabhu nie jest rzeczą możliwą, lecz teraz chciałbym przedstawić główne zdarzenia i skrótowo opisać rozrywki, które miały miejsce na końcu.
Madhya 01.11-12    Wszystko to, co Vrndavana dasa Thakura bardzo szczegółowo przedstawił w swojej książce Caitanya-mangala, ja opiszę tylko w skrócie. Jednakże później podam szczegóły najbardziej znaczących wydarzeń.
Madhya 01.13    W rzeczywistości autoryzowanym kompilatorem rozrywek Śri Caitanyi Mahaprabhu jest Śrila dasa Vrndavana, inkarnacja Vyasadevy. Tylko na jego polecenie próbuję przeżuwać resztki pozostawionego przez niego pożywienia.
Madhya 01.14    Z wielkim oddaniem umieszczając jego lotosowe stopy na swej głowie, w skrócie streszczę teraz końcowe rozrywki Pana.
Madhya 01.15    Pan Śri Caitanya Mahaprabhu przez dwadzieścia cztery lata pozostawał w domu, a wszelkie rozrywki, które spełnił w tym czasie, są nazywane Adi-lila.
Madhya 01.16    Pod koniec dwudziestego czwartego roku życia, w miesiącu Magha, podczas dwóch tygodni przybywającego księżyca, Pan przyjął wyrzeczony porządek życia, sannyasę.
Madhya 01.17    Po przyjęciu sannyasy Pan Caitanya pozostał w tym materialnym świecie przez następne dwadzieścia cztery lata. Wszystkie Jego rozrywki z tego okresu są nazywane śesa-lila, czyli rozrywkami, które miały miejsce na końcu.
Madhya 01.18    Końcowe rozrywki Pana, które miały miejsce w okresie dwudziestu czterech lat w drugiej części Jego życia, są nazywane madhya [środkowymi] i antya [końcowymi]. Wszyscy bhaktowie Pana stosują ten właśnie podział, mówiąc o Jego rozrywkach.
Madhya 01.19    Przez sześć z ostatnich dwudziestu czterech lat Śri Caitanya Mahaprabhu podróżował po całych Indiach, od Jagannatha Puri do Bengalu i od Przylądka Komorin do Vrndavany.
Madhya 01.20    Wszystkie rozrywki Pana w tych miejscach znane są jako madhya-lila, a wszystkie późniejsze rozrywki nazywane są antya-lila.
Madhya 01.21    Dlatego też rozrywki Pana dzielą się na trzy okresy - adi-lila, madhya-lila i antya-lila. Teraz bardzo dokładnie opiszę madhya-lilę.
Madhya 01.22    Przez osiemnaście lat Pan Śri Caitanya Mahaprabhu nieprzerwanie przebywał w Jagannatha Puri i poprzez Swe zachowanie poinstruował wszystkie żywe istoty o sposobie pełnienia służby oddania.
Madhya 01.23    Sześć spośród tych osiemnastu lat w Jagannatha Puri Śri Caitanya Mahaprabhu spędził razem ze Swoimi licznymi bhaktami. Poprzez śpiew i taniec zapoczątkował miłosną służbę dla Pana.
Madhya 01.24    Pan Śri Caitanya Mahaprabhu wysłał Nityanandę Prabhu z Jagannatha Puri do Bengalu, który nazywany był Gauda-deśą. Pan Nityananda zalał ten kraj transcendentalną miłosną służbą dla Pana.
Madhya 01.25    Śri Nityananda Prabhu z natury jest bardzo zainspirowany do pełnienia transcendentalnej miłosnej służby dla Pana Krsny. Teraz, na polecenie Śri Caitanyi Mahaprabhu, rozdawał wszędzie tę miłosną służbę.
Madhya 01.26    Składam niezliczone pokłony lotosowym stopom Śri Nityanandy Prabhu, który jest tak łaskawy, że szerzy służbę dla Śri Caitanyi Mahaprabhu na całym świecie.
Madhya 01.27    Caitanya Mahaprabhu zwykł nazywać Nityanandę Prabhu Swym starszym bratem, podczas gdy Nityananda Prabhu zwracał się do Śri Caitanyi Mahaprabhu jako do Swojego Pana.
Madhya 01.28    Mimo iż Nityananda Prabhu jest nikim innym jak Samym Balaramą, to Jednak zawsze uważa się za wiecznego sługę Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 01.29    Nityananda Prabhu prosił wszystkich, aby służyli Śri Caitanyi Mahaprabhu, śpiewali o Jego chwale i powtarzali Jego imię. Nityananda Prabhu twierdził, że Jego życiem i duszą Jest osoba, która pełni służbę oddania dla Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 01.30    W ten sposób Śrila Nityananda Prabhu przedstawiał kult Śri Caitanyi Mahaprabhu każdemu, bez różnicy. Chociaż ludzie byli upadłymi duszami i bluźniercami, dzięki temu procesowi zostali uratowani.
Madhya 01.31    Następnie Pan Śri Caitanya Mahaprabhu wysłał do Vrajy dwóch braci, Śrila Rupę Gosvamiego i Śrila Sanatanę Gosvamiego. Na Jego polecenie udali się do Śri Vrndavana-dhamy.
Madhya 01.32    Po przybyciu do Vrndavany bracia propagowali służbę oddania i odnaleźli wiele miejsc pielgrzymek. Przede wszystkim zapoczątkowali służenie Madana-mohanie i Govindaji.
Madhya 01.33    Zarówno Rupa Gosvami, jak i Sanatana Gosvami zabrali ze sobą do Vrndavany różne pisma święte. Wybrali samą ich istotę i opracowali wiele pism o służbie oddania. W ten sposób uratowali wszystkich niegodziwców i upadłe dusze.

Madhya 01.33  Znaczenie: Śrila Śrinivasa Acarya śpiewał:

 

nana-śastra-vicaranaika-nipunau sad-dharma-samsthapakau

lokanam hita-karinau tri-bhuvane manyau śaranyakarau

radha-krsna-padaravinda-bhajananandena mattalikau

vande rupa-sanatanau raghu-yugau śri-jiva gopalakau

 

Sześciu gosvamich, pod kierunkiem Śrila Rupy Gosvamiego i Śrila Sanatany Gosvamiego, studiowało różnorodne pisma wedyjskie, wybierając samą ich istotę - służbę oddania dla Pana. Oznacza to, że wszyscy gosvami, opierając się na literaturze wedyjskiej, napisali wiele książek o służbie oddania. Służba oddania nie jest działaniem sentymentalnym. Służba oddania jest esencją wiedzy wedyjskiej. Potwierdza to Bhagavad-gita: vedaiś ca sarvair aham eva vedyah (Bg. 15.15). Celem wszystkich pism wedyjskich jest zrozumienie Krsny, a to, jak można zrozumieć Krsnę poprzez służbę oddania, wyjaśnili Śrila Rupa i Sanatana Gosvami, posługując się dowodami z całej literatury wedyjskiej. Zrobili to tak doskonale, że nawet niegodziwiec lub pierwszej klasy głupiec może zostać uratowany dzięki pełnieniu służby oddania pod przewodnictwem gosvamich.

Madhya 01.34    Gosvami uczyli służby oddania w oparciu o analityczne studium wszystkich poufnych pism wedyjskich. Było to zgodne z poleceniem Śri Caitanyi Mahaprabhu. W ten sposób można zrozumieć najbardziej poufną służbę oddania Vrndavany.

Madhya 01.34  Znaczenie: Werset ten dowodzi, że bona fide służba oddania opiera się na konkluzjach literatury wedyjskiej. Fundamentem służby oddania nie jest ten rodzaj sentymentu, który przejawiają prakrta-sahajiya. Prakrta-sahajiya nie kierują się zaleceniami pism wedyjskich; są oni rozpustnikami, uwodzicielami i palaczami ganjy. Czasami robią pokaz, wzywając Pana ze łzami w oczach. Oczywiście, te łzy zmywają wszystkie konkluzje pism świętych. Prakrta-sahajiya nie rozumieją, że łamią polecenia Śri Caitanyi Mahaprabhu, który wyraźnie powiedział, że osoba, która pragnie zrozumieć Vrndavanę i rozrywki Vrndavany, musi dogłębnie poznać śastry (pisma wedyjskie). W Śrimad-Bhagavatam jest powiedziane: bhaktya śruta-grhitaya. Znaczy to, że służbę oddania osiąga się z wiedzy wedyjskiej. Tac chraddadhanah munayah. Naprawdę poważni bhaktowie osiągają bhakti, naukową służbę oddania, dzięki słuchaniu pism wedyjskich (bhaktya śruta-grhitaya). Nie należy tworzyć niczego z sentymentu, stawać się sahajiyą i głosić takiej wymyślonej służby oddania. Jednakże Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura uważał, że tacy sahajiya są lepsi od impersonalistów, którzy są skończonymi ateistami. Impersonaliści nie mają pojęcia o Najwyższej Osobie Boga. Pozycja sahajiyów jest daleko lepsza od sannyasinów Mayavadi. Mimo iż sahajiya nie myślą zbyt wiele o wiedzy wedyjskiej, uznali Pana Krsnę za Najwyższego Pana. Niestety odwodzą oni innych od autentycznej służby oddania.

Madhya 01.35    Wśród książek skompilowanych przez Śrila Sanatanę Gosvamiego znajdują się: Hari-bhakti-vilasa, Bhagavatamrta, Daśama-tippani i Daśama-carita.

Madhya 01.35  Znaczenie: W Pierwszej Fali książki Bhakti-ratnakara jest powiedziane, że Sanatana Gosvami zrozumiał Śrimad-Bhagavatam po gruntownym przestudiowaniu go, a następnie objaśnił to dzieło w swym komentarzu znanym jako Vaisnava-tosani. Cała wiedza, którą Śri Sanatana Gosvami i Rupa Gosvami otrzymali bezpośrednio od Śri Caitanyi Mahaprabhu, została przekazana całemu światu dzięki ich mistrzowskiej służbie. Sanatana Gosvami dał swój komentarz Vaisnava-tosani Śrila Jivie Gosvamiemu, aby go zredagował, a Śrila Jiva Gosvami wydał go pod tytułem Laghu-tosani. Literacka praca Śrila Sanatany nad tym dziełem zakończyła się w roku 1476 Śaka, a Jiva Gosvami ukończył Laghu-tosani w roku 1504 Śakabda.

    Materiał do Hari-bhakti-vilasy Śri Sanatany Gosvamiego został zebrany przez Śrila Gopala Bhattę Gosvamiego i znany jest jako vaisnava-smrti. To vaisnava-smrti-grantha składa się z dwudziestu rozdziałów określanych mianem vilasa.

W pierwszym vilasa jest mowa o ustanawianiu związku pomiędzy mistrzem duchowym a uczniem. Są tam również objaśnione mantry.

Drugi vilasa opisuje proces inicjacji.

W trzecim vilasa podane są zasady zachowania Vaisnavów, ze szczególnym naciskiem na czystość, stałe pamiętanie o Najwyższej Osobie Boga oraz intonowanie mantr otrzymanych od inicjującego mistrza duchowego.

W czwartym vilasa znajdują się opisy samskary, czyli metody oczyszczającej; tilaka, czyli malowania dwunastu tilaków w dwunastu miejscach na ciele; mudra, czyli znaków na ciele; mala, czyli intonowania na koralach i guru-pujy, czyli składania hołdu mistrzowi duchowemu.

W piątym vilasa znajdują się wskazówki dotyczące tego, jak przygotować miejsce do medytacji oraz opisy ćwiczeń oddechowych, medytacji i wielbienia reprezentacji Pana Visnu w postaci śalagrama-śila.

W szóstym vilasa podane są czynności konieczne do przywołania transcendentalnej formy Pana i kąpania Go.

W siódmym vilasa znajdują się wskazówki dotyczące zbierania kwiatów używanych do oddawania czci Panu Visnu.

Ósmy vilasa opisuje Bóstwo oraz podaje wskazówki dotyczące stosowania kadzidła, zapalania lamp, ofiarowywania, tańczenia, grania muzyki, gry na bębnach, zakładania girland Bóstwu, modlenia się, składania pokłonów oraz przeciwdziałania skutkom popełnionych obraz.

W dziewiątym vilasa opisane jest zbieranie listków tulasi, składanie obiat przodkom zgodnie z rytuałem Vaisnavów oraz ofiarowywanie pożywienia. Dziesiąty vilasa zawiera opisy bhaktów Pana (Vaisnavów, czyli świętych osób).

W jedenastym vilasa znajdują się obszerne opisy czczenia Bóstw oraz chwał świętego imienia Pana. Są tam również podane wskazówki dotyczące śpiewania świętego imienia Bóstwa oraz przedyskutowane są obrazy popełniane podczas powtarzania świętych imion i sposoby uwalniania się od nich. Opisane są tam również chwały służby oddania i procesu podporządkowania.

Dwunasty vilasa opisuje Ekadaśi.

W trzynastym vilasa omówione są posty oraz ceremonia obchodzenia Maha-dvadaśi.

W czternastym vilasa znajdują się opisy obowiązków w poszczególnych miesiącach.

Piętnasty vilasa zawiera wskazówki dotyczące postu w Ekadaśi, nawet bez picia wody; znakowania ciała symbolami Visnu, obchodzenia Caturmasyi w porze deszczowej oraz omówienie Janmastami, Parśvaikadaśi, Śravana-dvadaśi, Rama-navami i Vijaya-daśami.

Szesnasty vilasa opisuje obowiązki w miesiącu Karttika (październik-listopad), czyli miesiącu Damodara lub Urja, kiedy ofiarowuje się płonące lampki w pokoju Bóstw lub ponad świątynią. Są tam również opisy Govardhana-pujy i Ratha-yatry.

Siedemnasty vilasa omawia czynności wstępne przy oddawaniu czci Bóstwom, śpiewanie maha-mantry oraz proces japa.

W osiemnastym vilasa są opisane różne formy Śri Visnu.

Dziewiętnasty vilasa omawia instalację Bóstwa oraz rytuały związane z kąpaniem Bóstwa przed tą ceremonią.

W dwudziestym vilasa opisana jest konstrukcja świątyń, w odniesieniu do świątyń budowanych przez wielkich bhaktów. Szczegóły dotyczące Hari-bhakti-vilasa-grantha zostały podane przez Śri Kaviraję Gosvamiego w wersetach 329-345 Dwudziestego Czwartego Rozdziału Madhya-lili. Opisy podane w tych wersetach Krsnadasa Kavirajy Gosvamiego są w gruncie rzeczy opisem fragmentów skompilowanych przez Gopala Bhattę Gosvamiego. Zdaniem Śrila Bhaktisiddhanty Sarasvati Thakury, zasady służby oddania zebrane przez Gopala Bhattę Gosvamiego nie są w pełni zgodne z naszymi zasadami Vaisnavów. W rzeczywistości Gopala Bhatta Gosvami sporządził jedynie streszczenie szerokich opisów zasad Vaisnavów z Hari-bhakti-vilasy. Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Gosvami twierdził jednakże, że ścisłe kierowanie się instrukcjami Hari-bhakti-vilasy jest prawdziwym przestrzeganiem rytuałów Vaisnavów. Jego zdaniem fragmenty wybrane przez Gopala Bhattę Gosvamiego z Hari-bhakti-vilasy uległy wpływowi smarta-samaja, ściśle przestrzeganego przez kastowych braminów. Tak więc w książce Gopala Bhatty Gosvamiego bardzo trudno jest odnaleźć wskazówki Vaisnavów. Lepiej zatem korzystać z autorskiego komentarza Sanatany Gosvamiego do Hari-bhakti-vilasy, nazywanego Dig-darśini-tika. Niektórzy mówią , że autorem tego komentarza był Gopinatha-puja Adhikari, sługa Śri Radha-ramanaji, który był jednocześnie uczniem Gopala Bhatty Gosvamiego.

    Jeśli chodzi o Brhad-bhagavatamrtę, to książka ta składa się z dwóch części, omawiających pełnienie służby oddania. Część pierwsza jest analitycznym studium służby oddania, w której opisane są również różne planety, jak na przykład: Ziemia, planety niebiańskie, Krsnaloka i Vaikuntha-loka. Znajdują się tam również opisy bhaktów, łącznie z bhaktami poufnymi, najbardziej poufnymi i zupełnymi. Natomiast część druga, zwana Goloka-mahatmya-nirupana, przedstawia chwały świata duchowego oraz proces wyrzekania się świata materialnego. W części tej opisana jest również prawdziwa wiedza, służba oddania, świat duchowy, miłość do Boga, osiąganie celu życia i radości tego świata. Zatem każda z tych części składa się z siedmiu rozdziałów, co w sumie daje czternaście rozdziałów.

    Daśama-tippani jest komentarzem do Dziesiątego Canto Śrimad-Bhagavatam. Komentarz ten nosi również nazwę Brhad-vaisnava-tosani-tika. W Bhakti-ratnakarze jest powiedziane, że Daśama-tippani zostało ukończone w roku 1476 Śakabda.

Madhya 01.36    Podaliśmy już tytuły czterech książek skompilowanych przez Sanatanę Gosvamiego. Wiele książek napisał również Śrila Rupa Gosvami; nikt nawet nie jest w stanie ich zliczyć.
Madhya 01.37    Dlatego też wymienię tylko główne książki skompilowane przez Śrila Rupę Gosvamiego. Opisał on rozrywki Vrndavany w tysiącach wersetów.
Madhya 01.38    Wśród książek Śri Rupy Gosvamiego znajdują się: Bhakti-rasamrta-sindhu, Vidagdha-madhava, Ujjvala-nilamani i Lalita-madhava.
Madhya 01.39-40    Śrila Rupa Gosvami skompilował również Dana-keli-kaumudi, Stavavali, Lila-cchandę, Padyavali, Govinda-virudavali, Mathura-mahatmyę oraz Nataka-varnanę.
Madhya 01.41    Któż może zliczyć pozostałe książki [na czele z Laghu-bhagavatamrtą] napisane przez Śrila Rupę Gosvamiego? We wszystkich opisał rozrywki Vrndavany.

Madhya 01.41  Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati opisał te książki. Bhakti-rasamrta-sindhu jest wielkim dziełem podającym instrukcje, jak rozwinąć służbę oddania dla Pana Krsny i przestrzegać transcendentalnego procesu. Zostało ono ukończone w roku 1463 Śakabda. Książka ta podzielona jest na cztery części:

purva-vibhaga (wschodnią),

daksina-vibhaga (południową),

paścima-vibhaga (zachodnią) i

uttara-vibhaga (północną).

Purva-vibhaga opisuje trwały rozwój służby oddania oraz ogólne zasady służby oddania, jej pełnienie, ekstazę w służbie oddania i ostateczne osiągnięcie miłości do Boga. W ten sposób, ta część oceanu nektaru oddania jest podzielona na cztery lahari (fale).

    W daksina-vibhaga (części południowej) znajduje się ogólny opis smaku (związku) nazywanego bhakti-rasą, który czerpie się podczas służby oddania, a także opisy etapów określonych jako

vibhava,

anubhava,

sattvika,

vyabhicari i

sthayi-bhava,

występujących na tym wysokim etapie służby oddania. Tak więc daksina-vibhaga podzielona jest na pięć fal.

W części zachodniej (paścima-vibhaga) znajduje się opis głównych transcendentalnych nastrojów czerpanych ze służby oddania. Jest to określane jako mukhya-bhakti-rasa-nirupana, czyli osiągnięcie głównych nastrojów, czy też uczuć, w pełnieniu służby oddania.

Paścima-vibhaga opisuje również służbę oddania w neutralności, dalszy rozwój w miłości i przywiązaniu (nazwanym tu służeniem), dalszy rozwój braterstwa i związku rodzicielskiego (miłości rodzicielskiej) oraz, ostatecznie, miłość małżeńską pomiędzy Krsną i Jego bhaktami. Tak więc w części zachodniej występuje pięć fal.

Część północna (uttara-vibhaga) ukazuje pośrednie smaki w służbie oddania, a mianowicie: śmiech w służbie oddania, służbę oddania w zdumieniu, rycerskości, współczuciu, gniewie, przerażeniu i odrazie. Ukazane jest tu również mieszanie się uczuć oraz konflikty pomiędzy poszczególnymi smakami. Tak więc ta część składa się z dziewięciu fal. Jest to jedynie krótki zarys Bhakti-rasamrta-sindhu.

    Vidagdha-madhava jest sztuką teatralną o rozrywkach Pana Krsny we Vrndavanie. Śrila Rupa Gosvami ukończył ją w roku 1454 Śakabda. Pierwszy akt tej sztuki nazywany jest venu-nada-vilasa,

drugi - manmatha-lekha,

trzeci - radha-sanga,

czwarty - venu-harana,

piąty - radha-prasadana,

szósty - śarad-vihara, a

siódmy - i ostatni - gauri-vihara.

Jest również książka o nazwie Ujjvala-nilamani, będąca transcendentalnym zapisem spraw miłosnych związanych z przenośniami, porównaniami i wyższymi sentymentami bhakti. Bhakti-rasamrta-sindhu jedynie skrótowo omawia służbę oddania w miłości małżeńskiej, lecz Ujjvala-nilamani zawiera jej bardzo dokładny opis. Książka ta przedstawia różne rodzaje ukochanych wraz z ich towarzyszkami oraz tych, którzy są bardzo drodzy Krsnie. Znajduje się tam również opis Śrimati Radharani i innych ukochanych Krsny, a także opisy przywódczyń poszczególnych grup, posłańców, stałych towarzyszy i innych, którzy są bardzo drodzy Krsnie. Książka ta mówi również o tym, w jaki sposób rozbudza się miłość do Krsny oraz opisuje ekstatyczną sytuację, sytuację oddania, trwałą ekstazę, ekstazę zakłóconą i ekstazę stabilną, różne pozycje różnych ubiorów, uczucia separacji, uprzednie przywiązanie, gniew w urzeczeniu, różnorodność spraw miłosnych, rozłąkę z ukochanym, spotkanie z ukochanym oraz bezpośrednie i pośrednie przyjemności pomiędzy ukochanym i ukochaną. Wszystkie te zagadnienia zostały opisane bardzo szczegółowo.

    Podobnie Lalita-madhava jest opisem rozrywek Krsny w Dvarace. Opis ten ma formę sztuki teatralnej. Została ona ukończona w roku 1459 Śakabda.

Akt pierwszy przedstawia uroczystości wieczorne,

akt drugi - zabicie Śankhacudy,

akt trzeci - oszalałą Śrimati Radharani,

akt czwarty - zbliżanie się Radharani do Krsny,

akt piąty - osiągnięcie Candravali,

akt szósty - osiągnięcie Lality,

akt siódmy - spotkanie w Nava-vrndavanie,

akt ósmy - zabawy w Nava-vrndavanie,

akt dziewiąty - przeglądanie obrazów i

akt dziesiąty - pełne zadowolenie umysłu.

Tak więc cała sztuka podzielona jest na dziesięć aktów.

    Laghu-bhagavatamrta jest podzielona na dwie części. Pierwsza nosi nazwę "Nektar Krsny", a druga - "Nektar służby oddania". Część pierwsza kładzie nacisk na znaczenie świadectwa wedyjskiego; a druga opisuje oryginalną formę Najwyższej Osoby Boga, Śri Krsny, oraz Jego rozrywki i ekspansje svamśa (formy własne) i vibhinnamśa. W zależności od różnego zaabsorbowania inkarnacje są określone jako aveśa i tad-ekatma. Pierwsza inkarnacja dzieli się na trzech purusa-avatarów: Maha-Visnu, Garbhodakaśayi Visnu i Ksirodakaśayi Visnu. Następnie są trzy inkarnacje cech natury - Brahma Visnu i Maheśvara (Śiva). Wszystkie przedmioty wykorzystywane do służenia Panu są transcendentalne, poza trzema cechami tego materialnego świata. Po tym następuje także opis dwudziestu pięciu lila-avatarów, którymi są:

Catuhsana (Kumarowie),

Narada,

Varaha,

Matsya,

Yajna,

Nara-narayana Rsi,

Kapila,

Dattatreya,

Hayagriva,

Hamsa,

Prśnigarbha,

Rsabha,

Prthu,

Nrsimhha,

Kurma,

Dhanvantari,

Mohini,

Vamana,

Paraśurama,

Daśarathi,

Krsna-dvaipayana,

Balarama,

Vasudeva,

Buddha i

Kalki.

Jest również czternaście inkarnacji Manu:

Yajna,

Vibhu,

Satyasena,

Hari,

Vaikuntha,

Ajita,

Vamana,

Sarvabhauma,

Rsabha,

Visvaksena,

Dharmasetu,

Sudhama,

Yogeśvara i

Brhadbhanu

oraz cztery inkarnacje dla czterech yug o następujących kolorach: białym, czerwonym, czarnawym i czarnym (czasem żółtym, jak w przypadku Pana Caitanyi Mahaprabhu). Są różne rodzaje mileniów i inkarnacji właściwych tym mileniom. Kategorie określone jako aveśa, prabhava, vaibhava i para ustanawiają różne sytuacje dla różnych inkarnacji. Imiona mają duchową moc, która odpowiada określonym rozrywkom. Laghu-bhagavatamrta opisuje również różnicę pomiędzy źródłem energii i mocą oraz niepojęte działania Najwyższego Pana.

    Śri Krsna jest oryginalną Najwyższą Osobą Boga i nikt Go nie przewyższa. Jest On źródłem wszystkich inkarnacji. Laghu-bhagavatamrta zawiera opisy Jego częściowych inkarnacji, bezosobowego blasku Brahmana (w rzeczywistości jest to blask ciała Śri Krsny), niezwykłość rozrywek Śri Krsny występującego jako zwykły dwuręki człowiek itd. Nikt nie może równać się Panu w Jego dwuramiennej formie. W świecie duchowym (vaikuntha-jagat) nie ma różnicy pomiędzy właścicielem ciała i samym ciałem. W świecie materialnym właściciel ciała jest nazywany duszą, a ciało - materialną manifestacją. W świecie Vaikuntha nie ma jednak takiej różnicy. Pan Śri Krsna jest nienarodzony, a Jego pojawianie się jako inkarnacji jest cykliczne. Rozrywki Krsny dzielą się na dwie części - przejawioną i nieprzejawioną. Na przykład, kiedy Krsna rodzi się w tym materialnym świecie, Jego rozrywki uważa się za przejawione. Nie należy jednak myśleć, że kiedy odchodzi, to wszystko się kończy - Jego rozrywki trwają dalej w formie nieprzejawionej. Jednakże bhaktowie i Pan Krsna rozkoszują się różnorodnymi nastrojami w czasie Jego rozrywek przejawionych. Rozrywki Krsny w Mathurze, Vrndavanie i Dvarace są wieczne i odbywają się stale w jakiejś części wszechświata.

Madhya 01.42    Bratanek Śri Rupy Gosvamiego, Śrila Jiva Gosvami, skompilował tyle książek o służbie oddania, że nie da się ich zliczyć.
Madhya 01.43    W Śri Bhagavata-sandarbhie Śrila Jiva Gosvami podał konkluzje na temat ostatecznego kresu służby oddania.

Madhya 01.43  Znaczenie: Bhagavata-sandarbha jest również znana jako Sat-sandarbha. Część pierwsza, nazywana Tattva-sandarbha, przedstawia dowody na to, że Śrimad-Bhagavatam jest najbardziej autorytatywnym źródłem bezpośrednio ukazującym Prawdę Absolutną. Druga sandarbha o nazwie Bhagavat-sandarbha, nakreśla różnicę pomiędzy bezosobowym Brahmanem a zlokalizowaną Paramatmą, oraz opisuje świat duchowy i dominację cechy dobroci, wolnej od zanieczyszczenia dwoma pozostałymi cechami natury. Innymi słowy, jest to dokładny opis transcendentalnej pozycji określonej jako śuddha-sattva. Materialna dobroć przejawia tendencje do ulegania zanieczyszczeniu dwoma pozostałymi cechami materialnymi, ignorancją i pasją, ale kiedy ktoś usytuowany jest na pozycji śuddha-sattva, to takie zanieczyszczenie nie może wystąpić. Jest to duchowa platforma czystej dobroci. Bhagavat-sandarbha opisuje także moc Najwyższego Pana i moc żywej istoty oraz niepojęte, różnorodne energie Pana, które dzielą się na energie - zewnętrzną, wewnętrzną, osobistą, marginalną itd. Jest tu również mowa o wieczności czczenia Bóstwa, wszechmocy Bóstwa, Jego wszechobecności, opiece, którą otacza wszystkich, Jego możliwościach subtelnych i fizycznych, Jego osobistych manifestacjach, przejawach formy, cech i rozrywek oraz o Jego transcendentalnej pozycji i pełnej formie. Bhagavat-sandarbha stwierdza także, że wszystko, co należy do Absolutu, ma tę samą moc i że świat duchowy, towarzysze Pana w świecie duchowym i trojakiego rodzaju energie Pana w świecie duchowym są wszystkie transcendentalne. Jest tu także kontynuacja rozważań na temat różnicy między bezosobowym Brahmanem a Osobą Boga, pełnią Osoby Boga, celu wszelkiej wiedzy wedyjskiej, osobistych mocach Pana oraz Osoby Boga jako oryginalnego autora wiedzy wedyjskiej.

    Trzecia sandarbha, nazywana Paramatma-sandarbhą, opisuje Paramatmę (Duszę Najwyższą) oraz wyjaśnia, w jaki sposób Dusza Najwyższa istnieje w niezliczonych miliardach żywych istot. Są tu także rozważania na temat różnic pomiędzy inkarnacjami jakościowymi, na temat żywych istot, mayi, świata materialnego, teorii transformacji, energii iluzorycznej, tożsamości tego świata z Duszą Najwyższą oraz prawdy o tym materialnym świecie. W nawiązaniu do tego podane są opinie Śridhary Svamiego. Jest powiedziane, że Najwyższa Osoba Boga nadzoruje wszelkie działania materialne, mimo iż Sam nie posiada cech materialnych. Paramatma-sandarbha opisuje także, w jaki sposób inkarnacje lila-avatara odpowiadają na pragnienia bhaktów oraz w jaki sposób sześć bogactw charakteryzuje Najwyższą Osobę Boga.

    Czwarta sandarbha, nazywana Krsna-sandarbhą, udowadnia, że Krsna jest Najwyższą Osobą Boga. Omawia ona także cechy i rozrywki Krsny oraz Jego nadzór nad purusa-avatarami. Opinie Śridhary Svamiego są potwierdzone. Każda książka podkreśla fakt zajmowania przez Krsnę najwyższej pozycji. Baladeva, Sankarsana i inne ekspansje Krsny są emanacjami Maha-Sankarsana. Wszystkie inkarnacje i ekspansje istnieją równocześnie w ciele Krsny, który opisywany jest jako dwuręki. W sandarbhie tej znajdują się także opisy planety Goloka, Vrndavany (wiecznej siedziby Krsny), tożsamości Goloki i Vrndavany, Yadavów i chłopców pasterzy (jedni i drudzy są wiecznymi towarzyszami Krsny), zmian rozrywek zamanifestowanych i niezamanifestowanych i na odwrót, i ich równości, przejawień Śri Krsny w Gokuli, królowych Dvaraki jako ekspansji wewnętrznej mocy oraz przewyższających je, doskonałych gopi. Jest tam także wykaz imion gopi oraz rozważania na temat najwyższej pozycji Śrimati Radharani.

    Piąta sandarbha, nazywana Bhakti-sandarbhą, omawia sposób bezpośredniego pełnienia służby oddania oraz to, jak ta służba może zostać zmodyfikowana bezpośrednio lub pośrednio. Są również przedstawione rozważania na temat znajomości wszelkich rodzajów pism świętych, ustanowienia wedyjskiej instytucji varnaśrama, wyższości bhakti nad działaniem dla przyjemności itd. Jest tu także powiedziane, że nawet bramin zasługuje na potępienie, jeżeli nie pełni służby oddania. Omawia też proces karma-tyaga (oddawanie Najwyższej Osobie Boga rezultatów karmy) i praktykę yogi mistycznej i filozoficznej spekulacji, które są potępiane jako po prostu ciężka praca. Bhakti-sandarbha zniechęca do kultu półbogów, a czczenie Vaisnavy przedstawia jako proces wzniosły. Osoby nie będące bhaktami nie otrzymują żadnego szacunku. Piąta sandarbha mówi też o tym, w jaki sposób osiągnąć wyzwolenie jeszcze za życia (jivan-mukta), przedstawia Pana Śivę jako bhaktę i także opisuje, w jaki sposób bhakta i jego służba oddania istnieją wiecznie. Jest powiedziane, że poprzez bhakti można osiągnąć wszelki sukces, ponieważ bhakti jest transcendentalna do cech materialnych. Sandarbha ta rozważa również, w jaki sposób jaźń manifestuje się poprzez bhakti, omawia sprawę szczęścia jaźni i ukazuje, że bhakti - nawet pełniona w sposób niedoskonały - umożliwia osiągnięcie lotosowych stóp Najwyższej Osoby Boga. Wolna od motywacji służba oddania otrzymuje najwyższą pochwałę. Piąta sandarbha wyjaśnia również, w jaki sposób każdy bhakta może osiągnąć platformę niemotywowanej służby dzięki towarzystwu innych wielbicieli. Omawia różnice istniejące pomiędzy maha-bhagavatą a zwykłym bhaktą, przejawy spekulacji filozoficznej, symptomy oddawania czci sobie samemu, czyli ahangrahopasana, przejawy służby oddania, symptomy doskonałości istniejącej tylko w wyobraźni, przyjęcie zasad regulujących, służenie mistrzowi duchowemu, maha-bhagavatę (wyzwolonego bhaktę) oraz służenie mu, służenie Vaisnavom w ogólności, zasady słuchania, powtarzania, pamiętania i służenia lotosowym stopom Pana, obrazy popełniane podczas oddawania czci, skutki obraz, modlitwy, angażowanie się jako wieczny sługa Pana, ustanawianie przyjaźni z Panem i podporządkowanie wszystkiego dla Jego przyjemności. Są tu także rozważania na temat raganuga-bhakti (spontanicznej miłości do Boga) i określonego celu stawania się bhaktą Krsny oraz studium porównawcze innych szczebli doskonałości.

    Szósta sandarbha jest nazywana Priti-sandarbhą, czyli rozprawą o miłości do Boga. Mówi ona, że poprzez miłość do Boga osiąga się doskonałe wyzwolenie oraz najwyższy cel życia. Sandarbha ta ukazuje różnicę pomiędzy wyzwolonym stanem personalisty a impersonalisty oraz omawia wyzwolenie jeszcze za życia, w odróżnieniu od wyzwolenia z materialnej niewoli. Ze wszystkich rodzajów wyzwolenia, wyzwolenie w miłosnej służbie dla Pana jest opisywane jako najbardziej wzniosłe, a spotkanie się twarzą w twarz z Najwyższą Osobą Boga - jako najwyższa doskonałość życia. Natychmiastowe wyzwolenie jest przeciwstawione wyzwoleniu przez proces stopniowy. Zarówno realizacja Brahmana, jak i spotkanie z Najwyższą Osobą Boga opisywane są jako wyzwolenie w przeciągu jednego życia, lecz spotkanie z Najwyższą Osobą Boga zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, jest przedstawiane jako coś najdoskonalszego, przewyższającego transcendentalną realizację blasku Brahmana. Sandarbha ta zawiera również studium porównawcze wyzwoleń salokya, samipya i sarupya. Samipya jest lepsza niż salokya. Służba oddania jest uważana za wyzwolenie dające większe możliwości i jest tu ukazane, w jaki sposób osiągnąć tę służbę. Znajdują się tu też dyskusje na temat transcendentalnego stanu osiąganego po wzniesieniu się na platformę oddania, która jest dokładną pozycją miłości do Boga; granicznych symptomów transcendentalnej miłości oraz ich rozbudzania, różnicy pomiędzy tzw. miłością i miłością transcendentalną na płaszczyźnie miłości do Boga; różnych nastrojów i smaków odczuwanych w rozrywkach pożądania gopi, będących czymś zupełnie innym niż rozrywki doczesne, które są z kolei symboliczną reprezentacją czystej miłości do Krsny. Priti-sandarbha zawiera również rozważania na temat bhakti zmieszanej ze spekulacją filozoficzną; najwyższej doskonałości miłości gopi; różnicy pomiędzy służbą oddania pełnioną z przepychem i miłosną służbą oddania; wzniosłej pozycji mieszkańców Gokuli, a także rozważania o stopniowo coraz wyższych pozycjach przyjaciół Krsny, gopa i gopi w rodzicielskiej miłości do Krsny i w końcu najwyższej doskonałości miłości gopi i Śrimati Radharani. Są tu też rozważania o tym, w jaki sposób uczucia duchowe mogą wystąpić u osoby, która je tylko imituje, oraz o zdecydowanej wyższości takich nastrojów nad zwykłymi nastrojami doczesnej miłości. Są tu również opisy różnych typów ekstazy, budzenia się ekstazy, cech transcendentalnych, znamiennych cech dhirodatty, najwyższej atrakcyjności miłości małżeńskiej, cech ekstatycznych, stałych cech ekstatycznych, smaków podzielonych na pięć transcendentalnych aspektów bezpośredniej służby miłosnej i pośredniej służby miłosnej, podzielonej na siedem części. Ostatecznie sandarbha ta zawiera rozważania na temat nakładania się różnych ras, na temat śanta (neutralności), służenia, przyjmowania schronienia, miłości rodzicielskiej, miłości małżeńskiej, bezpośredniej transcendentalnej radości i radości w rozdzieleniu, uprzedniej atrakcji oraz chwał Śrimati Radharani.

Madhya 01.44    Najsłynniejszym i najpotężniejszym pismem transcendentalnym jest Gopala-campu. Książka ta ustanawia wieczne rozrywki Pana i dokładnie opisuje transcendentalne smaki, którymi można cieszyć się we Vrndavanie.

Madhya 01.44  Znaczenie: W swej Anubhasyi Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura podaje następujące informacje na temat Gopala-campu. Gopala-campu dzieli się na dwie części, z których pierwsza nosi nazwę fali wschodniej, a druga - fali północnej. W części pierwszej znajdują się trzydzieści trzy suplikacje, a w części drugiej - trzydzieści siedem. Część pierwsza, ukończona w roku 1510 Śakabda, omawia następujące tematy:

(1) Vrndavanę i Golokę;

(2) zabicie demonicy Putany, powrót gopi do domu na polecenie matki Yaśody, kąpanie Pana Krsny i Balaramy, snigdha-kanthę i madhu-kanthę;

(3) sen matki Yaśody;

(4) ceremonię Janmastami;

(5) spotkanie Nandy Maharajy i Vasudevy oraz zabicie demonicy Putany;

(6) rozrywki przebudzeniu się, wyzwolenie demona Śakaty i ceremonię nadania imienia;

(7) zabicie demona Trnavarty, zjedzenie ziemi przez Pana Krsnę, dziecięce figle Pana Krsny i Pana Krsnę jako złodzieja;

(8) ubijanie jogurtu, ssanie piersi matki Yaśody przez Krsnę, rozbicie garnka z jogurtem, związanie Krsny linami, wyzwolenie dwóch braci (Yamalarjuna) i rozpacz matki Yaśody;

(9) wejście do Śri Vrndavany;

(10) zabicie Vatsasury, Bakasury i Vyomasury;

(11) zabicie Aghasury i oszołomienie Pana Brahmy;

(12) pasienie krów w lesie;

(13) opiekę nad krowami i ukaranie węża Kaliyi;

(14) zabicie Garddabhasury i wychwalanie Krsny;

(15) wcześniejsze zainteresowanie gopi;

(16) zabicie Pralambasury i połknięcie pożaru lasu;

(17) próbę zbliżenia się gopi do Krsny;

(18) podniesienie wzgórza Govardhana;

(19) kąpanie Krsny w mleku;

(20) powrót Nandy Maharajy z aresztu Varuny i oglądanie Goloki Vrndavany przez gopi;

(21) spełnianie rytuałów w Katyayani-vrata i oddawanie czci bogini Durdze;

(22) żebranie o pożywienie od żon braminów spełniających ofiary;

(23) spotkanie gopi;

(24) cieszenie się towarzystwem gopi, zniknięcie Radhy i Krsny oraz poszukiwanie Ich przez gopi;

(25) ponowne pojawienie się Krsny;

(26) postanowienie gopi;

(27) rozrywki w wodach Yamuny;

(28) wyratowanie Nandy Maharajy z paszczy węża;

(29) różne rozrywki w ustronnych miejscach;

(30) zabicie Śankhasury i Hori;

(31) zabicie Aristasury;

(32) zabicie demona Keśi;

(33) pojawienie się Śri Narady Muniego oraz opis roku, w którym ukończona została książka.

Część druga, znana jako Uttara-campu, omawia następujące tematy:

(1) atrakcję do Vrajabhumi;

(2) okrutne działania Akrury;

(3) wyjazd Krsny do Mathury;

(4) opis miasta Mathury;

(5) zabicie Kamsy;

(6) rozdzielenie Nandy Maharajy z Krsną i Balaramą;

(7) wkroczenie Nandy Maharajy do Vrndavany bez Krsny i Balaramy;

(8) nauka Krsny i Balaramy;

(9) przywrócenie syna nauczycielowi Krsny i Balaramy;

(10) wizyta Uddhavy we Vrndavanie;

(11) rozmowa z trzmielem posłańcem;

(12) powrót Uddhavy z Vrndavany;

(13) związanie Jarasandhy;

(14) zabicie yavany Jarasandhy;

(15) małżeństwo Balaramy;

(16) małżeństwo Rukmini;

(17) siedem małżeństw;

(18) zabicie Narakasury, zabranie kwiatu parijata z niebios i poślubienie szesnastu tysięcy księżniczek;

(19) zwycięstwo nad Banasurą;

(20) opis powrotu Balaramy do Vrajy;

(21) zabicie Paundraki (imitacji Visnu);

(22) zabicie Dvividy i myśli o Hastinapurze;

(23) wyjazd do Kuruksetry;

(24) spotkanie mieszkańców Vrndavany na Kuruksetrze;

(25) konsultacje z Uddhavą;

(26) wybawienie króla;

(27) spełnianie ofiary Rajasuya;

(28) zabicie Śalvy;

(29) rozważania powrotu do Vrndavany;

(30) ponowne odwiedziny Krsny we Vrndavanie;

(31) zmienianie przeszkód przez Śrimati Radharani i innych;

(32) dopełnienie wszystkiego;

(33) rezydencja Radhy i Madhavy;

(34) dekorowanie Śrimati Radharani i Krsny;

(35) ceremonia ślubna Śrimati Radharani i Krsny;

(36) spotkanie Śrimati Radharani i Krsny oraz

(37) wejście do Goloki.

Madhya 01.45    Tak więc Śrila Rupa Gosvami, Sanatana Gosvami i ich bratanek, Śrila Jiva Gosvami, oraz praktycznie wszyscy inni członkowie ich rodziny, żyli we Vrndavanie, publikując ważne książki o służbie oddania.
Madhya 01.46    Pierwszego roku po tym, jak Śri Caitanya Mahaprabhu przyjął wyrzeczony porządek życia, wszyscy bhaktowie - na czele ze Śri Advaitą Prabhu - udali się do Jagannatha Puri, by zobaczyć Pana.
Madhya 01.47    Wszyscy bhaktowie wzięli udział w ceremonii Ratha-yatra w Jagannatha Puri, a następnie pozostali tam przez jeszcze cztery miesiące i robiąc kirtany [śpiewając i tańcząc] rozkoszowali się towarzystwem Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 01.48    Kiedy nadszedł czas pożegnania, Pan poprosił wszystkich bhaktów: "Przychodźcie tu proszę co roku, by oglądać festiwal Ratha-yatra - podróży Pana Jagannatha do świątyni Gundica."

Madhya 01.48  Znaczenie: Świątynia o nazwie Gundica znajduje się w miejscowości Sundaracala. Pan Jagannatha, Baladeva i Subhadra jadą na Swych trzech wozach ze świątyni w Puri do świątyni Gundica w Sundaracala. W Orissie to święto Ratha-yatra znane jest jako podróż Jagannatha do Gundica. Mieszkańcy Orissy mówią o tym święcie jako Gundica-yatra, a inni nazywają je festiwalem Ratha-yatra.

Madhya 01.49    Wypełniając polecenie Śri Caitanyi Mahaprabhu, wszyscy bhaktowie odwiedzali Go każdego roku. Oglądali święto Gundica w Jagannatha Puri i po czterech miesiącach powracali do domu.
Madhya 01.50    Te spotkania odbywały się przez dwadzieścia kolejnych lat. Sytuacja stała się tak napięta, że bez tych spotkań ani Pan, ani bhaktowie nie mogli być szczęśliwi.
Madhya 01.51    Ostatnich dwanaście lat Pan poświęcił rozkoszowaniu się, w głębi serca, rozrywkami Krsny w rozdzieleniu.

Madhya 01.51  Znaczenie: Śri Krsna Caitanya Mahaprabhu czerpał radość z pozycji gopi w rozdzieleniu z Krsną. Kiedy Krsna opuścił gopi i udał się do Mathury, one płakały za Nim przez resztę swojego życia, pogrążone w nastroju intensywnej rozłąki. Pan Caitanya Mahaprabhu poprzez Swój własny przykład szczególnie zalecał to właśnie ekstatyczne uczucie rozłąki.

Madhya 01.52    Pogrążony w nastroju rozłąki, dzień i noc Pan Caitanya Mahaprabhu zdawał się być szaleńcem. Czasem śmiał się, czasem płakał, czasem tańczył, a czasem śpiewał w wielkim smutku.
Madhya 01.53    W takich chwilach Śri Caitanya Mahaprabhu odwiedzał Pana Jagannatha. Jego odczucia były wtedy dokładnym odbiciem uczuć gopi, kiedy po długiej rozłące ujrzały Krsnę na polu Kuruksetry. Krsna odwiedził Kuruksetrę wraz ze Swym bratem i siostrą.

Madhya 01.53  Znaczenie: Kiedy Krsna spełniał yajnę (ofiarę) na Kuruksetrze, zaprosił wszystkich mieszkańców Vrndavany, aby przybyli się z Nim zobaczyć. Serce Pana Caitanyi było zawsze wypełnione uczuciem rozłąki z Krsną, ale kiedy tylko miał okazję odwiedzić świątynię Jagannatha, całkowicie pogrążał się w myślach o gopi, które przybyły na Kuruksetrę, aby zobaczyć Krsnę.

Madhya 01.54    Kiedy w czasie festiwalu Caitanya Mahaprabhu tańczył przed wozem, zawsze śpiewał On następujące dwie linijki.
Madhya 01.55    "Zdobyłam tego Pana Mego życia, za którym płonęłam w ogniu pożądliwych pragnień."

Madhya 01.55  Znaczenie: W Śrimad-Bhagavatam (10.29.15) jest powiedziane:

 

kamam krodham bhayam sneham    aikyam sauhrdam eva ca

nityam harau vidadhato    yanti tanmayatam hi te

 

Słowo kama oznacza pożądliwe pragnienie, bhaya znaczy strach, a krodha - gniew. Jeśli ktoś w ten lub inny sposób zbliży się do Krsny, jego życie staje się sukcesem. Gopi zbliżyły się do Krsny z uczuciem pożądania. Krsna był bardzo pięknym chłopcem, a one chciały się z Nim spotkać i cieszyć Jego towarzystwem. Jednak to pożądanie nie jest czymś z tego materialnego świata. Pozornie wygląda jak zwykłe materialne pożądanie, ale w rzeczywistości jest ono najwyższą formą atrakcji do Krsny. Caitanya Mahaprabhu był sannyasinem; porzucił dom i wszystkie inne rzeczy. Bez wątpienia żadne materialne pożądliwe pragnienia nie mogły mieć na Niego wpływu. Kiedy więc używa słowa madana-dahane ("w ogniu pożądliwych pragnień"), ma na myśli, że z powodu czystej miłości do Krsny płonął w ogniu rozłąki z Nim. Widząc Jagannatha czy to w świątyni, czy w czasie Ratha-yatry, Caitanya Mahaprabhu zwykł myśleć: "Teraz zdobyłem Pana Mego życia i duszy."

Madhya 01.56    Pan Caitanya Mahaprabhu zwykł śpiewać tę pieśń [seita parana-natha] szczególnie w drugiej części dnia. Myślał wtedy: "Zabiorę Krsnę i wrócimy do Vrndavany." Ta ekstaza zawsze wypełniała Jego serce.

Madhya 01.56  Znaczenie: Będąc zawsze pogrążonym w ekstazie Śrimati Radharani, Śri Caitanya Mahaprabhu odczuwał tę samą rozłąkę z Krsną, którą czuła Ona, kiedy Krsna opuścił Vrndavanę i udał się do Mathury. To ekstatyczne uczucie jest bardzo pomocne w osiągnięciu miłości do Boga w rozdzieleniu. Śri Caitanya Mahaprabhu uczył wszystkich, że nie należy zbytnio pragnąć ujrzeć Pana, lecz raczej w ekstazie odczuwać rozłąkę z Nim. W gruncie rzeczy lepiej jest odczuwać rozłąkę z Panem, niż pragnąć ujrzeć Go twarzą w twarz. Kiedy gopi z Vrndavany, mieszkanki Gokuli, spotkały się z Krsną na Kuruksetrze, podczas zaćmienia słońca chciały zabrać Krsnę z powrotem do Vrndavany. Śri Krsna Caitanya Mahaprabhu również doznawał tej samej ekstazy, kiedy tylko widział Jagannatha w świątyni lub na wozie Ratha-yatra. Gopi z Vrndavany nie podobał się przepych Dvaraki. Pragnęły zabrać Krsnę do wioski Vrndavany i cieszyć się Jego towarzystwem w tamtejszych gajach. Takie pragnienie odczuwał również Śri Caitanya Mahaprabhu i tańczył w ekstazie przed festiwalem Ratha-yatra, kiedy Pan Jagannatha udawał się do Gundica.

Madhya 01.57    Tańcząc w tej ekstazie przed Panem Jagannathem, Śri Caitanya Mahaprabhu powtarzał jeden werset, którego znaczenia prawie nikt nie był w stanie zrozumieć.
Madhya 01.58    "Ta sama osoba, która w młodości skradła me serce, jest teraz znów moim panem. To te same księżycowe noce miesiąca Caitra, ten sam zapach kwiatów malati i te same słodkie podmuchy wiatru wiejące z lasu kadamba. W naszym intymnym związku jestem tą samą ukochaną, lecz mimo to mój umysł nie jest tu szczęśliwy. Chcę powrócić do tego miejsca na brzegu Revy, pod drzewo Vetasi. To jest moim pragnieniem."

Madhya 01.58  Znaczenie: Werset ten pojawia się w Padyavali (382) Śrila Rupy Gosvamiego.

Madhya 01.59    Ten werset zdaje się obrazować tęsknotę między jakimś zwykłym chłopcem i dziewczyną, jednak jego prawdziwy głęboki sens znał tylko Svarupa Damodara. Przypadkiem, pewnego roku, Rupa Gosvami był tam również obecny.
Madhya 01.60    Mimo iż znaczenie wersetu znał tylko Svarupa Damodara, Rupa Gosvami, po usłyszeniu go od Śri Caitanyi Mahaprabhu, natychmiast ułożył inny werset, opisujący znaczenie oryginalnego wersetu.
Madhya 01.61    Ułożywszy ten werset, Rupa Gosvami zapisał go na liściu palmowym i położył na dachu pokrytego strzechą domu, w którym mieszkał.
Madhya 01.62    Po ułożeniu tego wersetu i zostawieniu go na dachu swego domu, Śrila Rupa Gosvami poszedł wykąpać się w morzu. W tym czasie do jego chaty przybył Pan Caitanya Mahaprabhu pragnąc się z nim spotkać.
Madhya 01.63    Dla uniknięcia wrzawy trzy wielkie osobistości - Haridasa Thakura, Śrila Rupa Gosvami i Śrila Sanatana Gosvami - nie wchodziły do świątyni Jagannatha.

Madhya 01.63  Znaczenie: Do świątyni Jagannatha nadal jeszcze nie wpuszcza się osób, które nie przestrzegają ściśle zasad kultury wedyjskiej, znanej jako hinduizm. Śrila Haridasa Thakura, Śrila Rupa Gosvami i Śrila Sanatana Gosvami utrzymywali wcześniej bliskie kontakty z muzułmanami. Haridasa Thakura przyszedł na świat w rodzinie muzułmańskiej, a Śrila Rupa Gosvami i Śrila Sanatana Gosvami porzucili swą pozycję w społeczeństwie hinduskim i sprawowali funkcje ministrów w rządzie muzułmańskim. Zmienili oni nawet swe imiona na Sakara Mallika i Dabira Khasa. W ten sposób rzekomo zostali wykluczeni ze społeczności braminów. Wskutek tego, z powodu pokory, nie wchodzili do świątyni Jagannatha, mimo iż Osoba Boga, Jagannatha, w Swej formie Caitanyi Mahaprabhu codziennie osobiście ich odwiedzał. Na podobnej zasadzie czasami odmawia się prawa wstępu do niektórych świątyń w Indii członkom Towarzystwa Świadomości Krsny. Nie powinno nam być przykro z tego powodu, jeśli intonujemy mantrę Hare Krsna. Krsna osobiście towarzyszy bhaktom intonującym Jego święte imię. Nie ma potrzeby martwić się, jeśli nie możemy wejść do jakiejś Świątyni. Pan Caitanya Mahaprabhu nie pochwalał takich dogmatycznych zakazów. Codziennie odwiedzał On osoby, które zostały uznane za niegodne wejścia do świątyni Jagannatha, co świadczy o tym, że Pan Caitanya nie uznawał takich zakazów. Ale dla uniknięcia niepotrzebnej wrzawy, ci wielcy bhaktowie nie wchodzili do świątyni Jagannatha.

Madhya 01.64     Codziennie Śri Caitanya Mahaprabhu zwykł oglądać ceremonię upala-bhoga w ·świątyni  Jagannatha, a następnie, w drodze do Swej siedziby, odwiedzał te trzy wielkie osobistości.

Madhya 01.64  Znaczenie: Upala-bhoga jest szczególnym rodzajem ofiary, którą spełnia się na kamiennym bloku tuż za Garuda-stambą. Ten kamienny blok jest nazywany upala. Wszelkie pożywienie jest ofiarowywane w wewnętrznym pomieszczeniu świątynnym, tuż pod ołtarzem Jagannatha. Jednakże to bhoga było ofiarowywane na kamiennym bloku w zasięgu wzroku publiczności i dlatego też nazywa się je upala-bhogą.

Madhya 01.65    Jeśli któryś z tej trójki był nieobecny, Pan spotykał się z pozostałymi. Było to Jego codziennym zwyczajem.
Madhya 01.66    Kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu udał się do siedziby Śrila Rupy Gosvamiego, przypadkowo zauważył na dachu liść palmowy i tak oto przeczytał skomponowany przez Rupę Gosvamiego werset.
Madhya 01.67    Po przeczytaniu wersetu Śri Caitanya Mahaprabhu pogrążył się w ekstatycznym nastroju. W tym właśnie momencie nadszedł Śrila Rupa Gosvami i natychmiast padł na ziemię jak kij.

Madhya 01.67  Znaczenie: Słowo danda znaczy "kij" lub "słup". Kij, czy też słup, zawsze pada prosto; podobnie, kiedy ktoś składa pokłony osobie nadrzędnej wszystkimi ośmioma anga (częściami) ciała, nazywa się to dandavat. Czasami tylko mówimy o dandavatach, lecz w rzeczywistości nie składamy pokłonu. W każdym razie, dandavat oznacza upadnięcie jak kij przed osobą, która jest nadrzędna w stosunku do nas.

Madhya 01.68    Kiedy Rupa Gosvami padł jak kij, Śri Caitanya Mahaprabhu wstał i poklepał go. Następnie, sadzając go Sobie na kolanach, zaczął mówić do niego.
Madhya 01.69    "Nikt nie zna znaczenia Mego wersetu" - rzekł Caitanya Mahaprabhu. "Jak mogłeś zrozumieć Moją intencję?"
Madhya 01.70    Mówiąc to Pan Caitanya Mahaprabhu obdarzył Rupę Gosvamiego różnorodnymi błogosławieństwami. Odchodząc, zabrał werset, aby pokazać go później Svarupie Gosvamiemu.
Madhya 01.71    Wielce zdumiony, Caitanya Mahaprabhu pokazał ten werset Svarupie Damodarze i zapytał go, w jaki sposób Rupa Gosvami mógł zrozumieć intencje Jego umysłu.

Madhya 01.71  Znaczenie: Mieliśmy okazję otrzymać podobne błogosławieństwo od Śrila Bhaktisiddhanty Sarasvati Gosvamiego, kiedy w czasie jego ceremonii urodzinowej przedstawiliśmy mu nasz esej. Śrila Bhaktisiddhanta był tak zadowolony z tego eseju, że zwykł przywoływać swych zaufanych bhaktów, aby go im pokazać. Jak mogliśmy zrozumieć intencje Śrila Prabhupady?

Madhya 01.72    Śrila Svarupa Damodara Gosvami odpowiedział Panu Caitanyi Mahaprabhu: "Jeśli Rupa Gosvami może zrozumieć Twe myśli i intencje, to Wasza Wysokość musiałeś obdarzyć go szczególnym błogosławieństwem."
Madhya 01.73    Pan powiedział: "Byłem tak zadowolony z Rupy Gosvamiego, że obiąłem go i obdarzyłem go wszelkimi mocami koniecznymi do nauczania kultu bhakti.
Madhya 01.74    "Uważam, że Śrila Rupa Gosvami może zrozumieć poufne smaki służby oddania i polecam, abyś objaśnił mu szerzej służbę oddania."
Madhya 01.75    Później dokładnie opiszę wszystkie te wydarzenia. Teraz jedynie o tym wspominam.
Madhya 01.76    [Werset ten wypowiedziała Śrimati Radharani.] "Mój drogi przyjacielu, spotkałam teraz, na tym polu Kuruksetra, Swego dawnego, bardzo drogiego przyjaciela Krsnę. Jestem tą samą Radharani i teraz spotkaliśmy się. Jest to bardzo przyjemne, ale mimo to wolałabym pójść nad brzeg Yamuny, pod drzewa tamtejszego lasu. Pragnę słuchać wibracji Jego słodkiego fletu, grającego w tym lesie Vrndavany piąty ton."

Madhya 01.76  Znaczenie: Werset ten pojawia się również w Padyavali (383), Śrila Rupy Gosvamiego.

Madhya 01.77    Teraz, o bhaktowie, posłuchajcie proszę krótkiego wyjaśnienia tego wersetu. Po ujrzeniu Bóstwa Jagannatha Pan Caitanya Mahaprabhu myślał w ten sposób.
Madhya 01.78    Myślał On o Śrimati Radharani, która spotkała Krsnę na polu Kuruksetra. Mimo iż spotkała tam Krsnę, niemniej jednak myślała o Nim w następujący sposób.
Madhya 01.79    Myślała o Nim w cichej i spokojnej atmosferze Vrndavany, jako o ubranym w strój chłopca pasterza. Na Kuruksetrze miał On jednak na Sobie strój królewski i otaczały Go słonie, konie i tłumy ludzi. Zatem nie była to stosowna do Ich spotkania atmosfera.
Madhya 01.80    Tak więc spotkawszy się z Krsną i myśląc o atmosferze Vrndavany, Radharani pragnęła, aby Krsna ponownie zabrał Ją do Vrndavany i spełnił Jej pragnienie w tamtejszej spokojnej atmosferze.
Madhya 01.81    Gopi rzekły w ten sposób: "Drogi Panie, którego pępek jest jak kwiat lotosu, Twe lotosowe stopy są jedynym schronieniem tych, którzy wpadli do głębokiej studni materialnej egzystencji. Twe stopy są przedmiotem kultu i medytacji dla wielkich yoginów mistyków i wielce uczonych filozofów. Pragniemy, aby Twe lotosowe stopy rozbudziły się również i w naszych sercach, mimo że jesteśmy tylko zwykłymi osobami zaangażowanymi w sprawy domowe."

Madhya 01.81  Znaczenie: Werset ten pochodzi ze Śrimad-Bhagavatam (10.82.49).

Madhya 01.82    Gopi myślały: "Drogi Panie, jeśli Twe lotosowe stopy ponownie przyjdą do naszego domu we Vrndavanie, nasze pragnienia zostaną spełnione."

Madhya 01.82  Znaczenie: W swej Anubhasyi Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura zauważa: "Gopi służą Panu w czysty sposób bez żadnych motywacji. Nie pociąga ich ani bogactwo Krsny, ani zrozumienie, że jest On Najwyższą Osobą Boga." Gopi były w naturalny sposób skłonne, by kochać Krsnę, gdyż był On atrakcyjnym chłopcem z wioski Vrndavana. Ponieważ były wiejskimi dziewczętami, nie pociągało ich zbytnio pole Kuruksetra, gdzie Krsna występował w królewskim stroju otoczony słoniami i końmi. W tej atmosferze nie doceniły zbytnio Krsny. Krsny nie pociągało ani bogactwo, ani osobiste piękno gopi, tylko ich czysta służba oddania. Podobnie, gopi zauroczone były Krsną-pasterzem, a nie kimś w wymyślnym stroju. Moc Pana Krsny jest niepojęta. Pragnąc Go zrozumieć, wielcy yogini i święte osoby porzucają wszelkie materialne zajęcia i medytują o Nim. Schronienie u Najwyższej Osoby Boga przyjmują także ludzie nadmiernie przywiązani do radości materialnej, powiększania materialnego bogactwa, utrzymywania rodziny lub wyzwolenia z więzów tego materialnego świata. Takie czynności i motywacje są jednak dla gopi czymś zupełnie obcym; nie są one wcale ekspertami w wypełnianiu tego rodzaju pomyślnych działań. Uzyskawszy już transcendentalne oświecenie, angażują po prostu swe oczyszczone zmysły w służenie Panu w położonej na uboczu wiosce Vrndavana. Gopi nie są zainteresowane suchą spekulacją, sztuką, muzyką czy innymi warunkami materialnego życia. Nie mają żadnego zrozumienia materialnych radości czy wyrzeczenia. Ich jedynym pragnieniem jest doczekanie chwili, kiedy Krsna powróci i będzie cieszył się z nimi duchowymi, transcendentalnymi rozrywkami. Gopi chcą, aby po prostu pozostał On we Vrndavanie po to tylko, aby mogły Mu służyć, dla Jego przyjemności. Nie ma w tym nawet cienia zadowalania własnych zmysłów.

Madhya 01.83    Śrila Rupa Gosvami w jednym wersecie wyjaśnił zwykłym ludziom poufne znaczenie wersetu ze Śrimad-Bhagavatam.
Madhya 01.84    Gopi kontynuowały: "Drogi Krsno, woń smaków Twych rozrywek roznosi się po lasach wspaniałej ziemi Vrndavany, otoczonej słodyczą okręgu Mathury. W sprzyjającej atmosferze tej niezwykłej okolicy możesz cieszyć się Swymi rozrywkami, z fletem tańczącym na Twych ustach, otoczony przez nas, gopi, których serca są zawsze oczarowane nieprzewidzianymi, ekstatycznymi emocjami "

Madhya 01.84  Znaczenie: Werset ten pochodzi z Lalita-madhavy (10.38) Śrila Rupy Gosvamiego.

Madhya 01.85    W ten sposób, kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu ujrzał Jagannatha, zobaczył, że Pan był ze Swą siostrą Subhadrą i w Swej dłoni nie trzymał fletu.
Madhya 01.86    Pochłonięty ekstazą gopi, Pan Caitanya Mahaprabhu pragnął ujrzeć Pana Jagannatha w Jego oryginalnej formie - formie Krsny, syna Nandy Maharajy, który stoi we Vrndavanie będąc zgiętym w trzech miejscach i wyglądając niezwykle pięknie. Jego pragnienie ujrzenia tej formy nieustannie rosło.
Madhya 01.87    Podobnie jak w obecności Uddhavy Śrimati Radharani rozmawiała nieskładnie z trzmielem, tak i Śri Caitanya Mahaprabhu w Swej ekstazie dzień i noc mówił jak obłąkany.

Madhya 01.87  Znaczenie: To unmada (szaleństwo) nie jest zwykłym postradaniem zmysłów. Kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu mówił nieskładnie, niemalże jak obłąkany, był w transcendentalnej ekstazie miłości. W najwyższej transcendentalnej ekstazie występuje uczucie zauroczenia w obecności osoby urzekającej. Kiedy osoba zauroczona i osoba urzekająca zostają rozdzielone, pojawia się mohana, czyli oszołomienie. Kiedy następuje takie oszołomienie spowodowane separacją, przechodzi się w stan otumanienia i w tym czasie manifestują się wszystkie cielesne symptomy transcendentalnej ekstazy. Wygląda się wtedy jak ktoś w niepojęty sposób obłąkany. Jest to nazywane transcendentalnym szaleństwem. W tym stanie występuje urojona rozmowa oraz doświadczanie emocji pojawiających się u szaleńców. Szaleństwo Śrimati Radharani wyjaśnił Krsnie Uddhava. Powiedział on: "Mój drogi Krsno, z powodu przeszywających uczuć rozłąki z Tobą, Śrimati Radharani czasem ściele sobie posłanie w lesie, czasem karci niebieskawą chmurę, a czasem błąka się w gęstych ciemnościach lasu. W ten sposób upodobniła się Ona do obłąkanej kobiety."

Madhya 01.88    Ostatnie dwanaście lat Śri Caitanya Mahaprabhu spędził w takim transcendentalnym obłąkaniu. Tak więc Swe ostatnie rozrywki wypełniał On na trzy sposoby.
Madhya 01.89    Wszystkie rozrywki Śri Caitanyi Mahaprabhu, które miały miejsce w ciągu dwudziestu czterech lat po przyjęciu przez Niego wyrzeczonego porządku, były nieskończone i niepojęte. Któż może zrozumieć znaczenie takich rozrywek?
Madhya 01.90    Pragnąc jedynie zasygnalizować te rozrywki, przedstawiam ogólny przegląd głównych rozrywek w formie streszczenia.
Madhya 01.91    Oto pierwsze streszczenie: po przyjęciu porządku sannyasy Caitanya Mahaprabhu podążył w stronę Vrndavany.

Madhya 01.91  Znaczenie: Jest rzeczą jasną, że te zdania faktycznie relacjonują przyjęcie przez Śri Caitanyę Mahaprabhu wyrzeczonego porządku życia. Przyjęcie przez Niego wyrzeczonego porządku nie może być w żadnej mierze porównane do przyjmowania sannyasy przez Mayavadi. Po przyjęciu sannyasy celem Caitanyi Mahaprabhu stało się osiągnięcie Vrndavany. Nie był On jak sannyasini Mayavadi, którzy pragną połączyć się z egzystencją Absolutu. Dla Vaisnavy przyjęcie sannyasy jest uwolnieniem się od wszelkich działań materialnych i całkowitym poświęceniem się transcendentalnej miłosnej służbie dla Pana. Potwierdza to Śrila Rupa Gosvami (B.r.s. 1.2.255): anasaktasya visayan yatharham upayunjatah / nirbandhah krsna-sambandhe yuktam vairagyam ucyate. Dla Vaisnavy wyrzeczony porządek oznacza całkowite porzucenie przywiązania do rzeczy materialnych i nieustanne angażowanie się w transcendentalną, miłosną służbę dla Pana. Jednakże sannyasini Mayavadi nie wiedzą, w jaki sposób można zaangażować wszystko w służbę dla Pana. Nie otrzymawszy wyszkolenia w oddaniu, sądzą, że przedmioty materialne są niedotykalne. Brahma-satyam jagan-mithya. Mayavadi uważają, że świat jest fałszywy, ale sannyasini Vaisnava nie podzielają tego poglądu. Vaisnavowie mówią: "Dlaczego świat miałby być fałszywy? Jest on rzeczywistością, a jego przeznaczeniem jest służenie Najwyższej Osobie Boga." Dla sannyasina Vaisnava wyrzeczenie oznacza nieprzyjmowanie niczego dla własnych przyjemności zmysłowych. Służba oddania jest wykorzystaniem wszystkiego dla Najwyższej Osoby Boga.

Madhya 01.92    Zmierzając ku Vrndavanie Śri Caitanya Mahaprabhu pogrążony był w ekstatycznej miłości do Krsny i całkowicie zapomniał o świecie zewnętrznym. W ten sposób bezustannie przez trzy dni przemierzał Radha-deśa, krainę, przez którą nie płynie Ganges.
Madhya 01.93    Na początku Pan Nityananda wprowadził w błąd Śri Caitanyę Mahaprabhu, prowadząc Go brzegiem Gangesu i mówiąc, że jest to Yamuna.
Madhya 01.94    Po trzech dniach Pan Caitanya Mahaprabhu dotarł do domu Advaity Acaryi w Śantipur, gdzie przyjął jałmużnę. Było to Jego pierwsze przyjęcie jałmużny. Wieczorem poprowadził tam zbiorowe śpiewanie.

Madhya 01.94  Znaczenie: Wydaje się, że w Swej transcendentalnej ekstazie Śri Caitanya Mahaprabhu przez trzy dni z rzędu nie pamiętał o jedzeniu. Następnie Nityananda Prabhu wprowadził Go w błąd, mówiąc o rzece Ganges, że jest to Yamuna. Ponieważ Pan znajdował się w ekstazie podróży do Vrndavany, ucieszył się, że widzi Yamunę, chociaż w rzeczywistości była to rzeka Ganges. W ten sposób po trzech dniach Pan dotarł do domu Advaity Prabhu w Śantipur, gdzie się posilił. Przez cały okres pobytu w tym miejscu widywał Swą matkę, Śacidevi, i każdej nocy prowadził zbiorowe śpiewanie z udziałem wszystkich bhaktów.

Madhya 01.95    W domu Advaity Prabhu spotkał Swą matkę oraz wszystkich bhaktów z Mayapur. Następnie, po zaaranżowaniu wszystkiego, udał się do Jagannatha Puri.

Madhya 01.95  Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu bardzo dobrze wiedział, że to, iż przyjął sannyasę, było dla Jego matki jak uderzenie pioruna. Dlatego też przywołał Swą matkę oraz bhaktów z Mayapur, aby mogli zobaczyć Go po raz ostatni po tym, jak przyjął sannyasę. Spotkanie to zaaranżował Śri Advaita Acarya. Matka Pana Caitanyi pogrążyła się w smutku, kiedy ujrzała Go z ogoloną głową. Nie miał On już Swych pięknych włosów. Wszyscy bhaktowie uspokoili matkę Śaci, a Pan Caitanya Mahaprabhu poprosił ją, aby ugotowała coś dla Niego, gdyż był bardzo głodny po Swym trzydniowym poście. Śacidevi zgodziła się od razu i zapominając o wszystkim, gotowała dla Śri Caitanyi Mahaprabhu przez cały okres Jego pobytu w domu Śri Advaity Prabhu. Po kilku dniach Śri Caitanya Mahaprabhu poprosił ją o pozwolenie na udanie się do Jagannatha Puri. Kiedy już wszystko zostało ustalone i Śri Caitanya Mahaprabhu otrzymał pozwolenie matki, udał się w stronę Jagannatha Puri.

Madhya 01.96    W drodze do Jagannatha Puri Caitanya Mahaprabhu spełnił wiele innych rozrywek. Odwiedził różne świątynie oraz wysłuchał opowieści o Madhavendrze Puri i instalacji Gopala.

Madhya 01.96  Znaczenie: Ten Madhava Puri jest Madhavendrą Puri. Drugim Madhavą Puri jest Madhavacarya, który był mistrzem duchowym bhakty z linii Gadadhary Pandity, i który napisał książkę znaną jako Śri Mangala-bhasya. Jednakże Madhavacarya jest kimś innym niż wspomniany w tym wersecie Madhavendra Puri.

Madhya 01.97    Od Nityanandy Prabhu Pan Caitanya Mahaprabhu usłyszał opowieść o Ksira-curi Gopinacie i świadku Gopalu. Później Nityananda Prabhu złamał sannyasiński kij należący do Pana Caitanyi Mahaprabhu.

Madhya 01.97  Znaczenie: Ksira-curi Gopinatha znajduje się w odległości około pięciu mil od stacji Baleśvara kolei północno-wschodniej, poprzednio nazywanej koleją Bengal-Mayapura. Stacja ta leży kilka mil za znaną stacją węzłową Kargapura. Czasami opieka nad świątynią przekazywana była Śyamasundarze Adhikari z Gopivallabhapury, położonej na granicy okręgu Medinipura. Śyamasundara Adhikari był potomkiem Rasikanandy Murari, głównego ucznia Śyamanandy Gosvamiego.

    Kilka mil przed stacją Jagannatha Puri znajduje się mała stacja o nazwie Saksi-gopala. W pobliżu tej stacji leży wioska o nazwie Satyavadi, gdzie znajduje się świątynia Saksi-gopala.

Madhya 01.98    Po tym, kiedy Nityananda Prabhu złamał Jego sannyasiński kij, Caitanya Mahaprabhu na pozór bardzo się rozgniewał i porzucił Jego towarzystwo, udając się samotnie do świątyni Jagannatha. Kiedy Caitanya Mahaprabhu wszedł do świątyni i ujrzał Pana Jagannatha, natychmiast stracił przytomność i upadł na ziemię.
Madhya 01.99    Kiedy Pan Caitanya Mahaprabhu zobaczył w świątyni Pana Jagannatha i upadł nieprzytomny, Sarvabhauma Bhattacarya zabrał Go do swego domu. Pan był nieprzytomny do południa, kiedy to w końcu odzyskał przytomność.
Madhya 01.100    Pan porzucił towarzystwo Nityanandy i podążył do świątyni Jagannatha. Później jednak Nityananda, Jagadananda, Damodara i Mukunda przyszli się z Nim zobaczyć. Widząc Pana, byli bardzo zadowoleni.
Madhya 01.101    Po tym zdarzeniu Pan Caitanya Mahaprabhu obdarzył łaską Sarvabhaumę Bhattacaryę ukazując mu Swą oryginalną formę jako Pan.
Madhya 01.102    Obdarzywszy łaską Sarvabhaumę Bhattacaryę, Pan wyruszył do południowych Indii. Kiedy dotarł do Kurma-ksetry, wyzwolił tam osobę o imieniu Vasudeva.
Madhya 01.103    Po odwiedzeniu Kurma-ksetry Pan udał się do znajdującej się w Południowych Indiach świątyni Jiyada-nrsimha, gdzie ofiarował Panu Nrsimhadevie Swe modlitwy. Po drodze w każdej wiosce wprowadził intonowanie maha-mantry Hare Krsna.
Madhya 01.104    Pewnego razu Pan przyjął las na brzegu rzeki Godavari za Vrndavanę. W tym właśnie miejscu spotkał Ramanandę Rayę.
Madhya 01.105    Odwiedził również miejsce nazywane Trimalla lub Tirupati, gdzie szerzył intonowanie świętego imienia Pana.

Madhya 01.105  Znaczenie: To święte miejsce znajduje się w okręgu Tanjor, w Południowych Indiach. Świątynia Tripadi, w której wielbi się Bóstwo Pana Ramacandry, położona jest w dolinie Vyenkatacala. Na szczycie Vyenkatacala znajduje się słynna świątynia Balaji.

Madhya 01.106    Po odwiedzeniu świątyni Trimalla, czyli Tripadi, Śri Caitanya Mahaprabhu musiał pokonać pewnych ateistów. Następnie odwiedził świątynię Ahovala-nrsimhy.

Madhya 01.106  Znaczenie: Wspomniana tu świątynia Ahovala znajduje się w Daksinatya, w okręgu Karnula, w podokręgu Sarbela. Mieszkańcy tego okręgu bardzo cenią tę bardzo słynną świątynię. Jest tam również dziewięć innych świątyń i wszystkie one są nazywane świątyniami Nava-nrsimha. W świątyniach tych znajduje się wiele wspaniałych dzieł architektonicznych i artystycznych płaskorzeźb. Jednakże, jak stwierdza lokalna gazeta, Karnula Manual, praca nie jest ukończona.

Madhya 01.107    Kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu dotarł do ziemi Śri Ranga-ksetra na brzegu Kaveri, odwiedził świątynię Śri Ranganatha, gdzie pogrążył się w ekstazie miłości do Boga.
Madhya 01.108    Przez cztery miesiące pory deszczowej Śri Caitanya Mahaprabhu mieszkał w domu Trimalla Bhatty.
Madhya 01.109    Śri Trimalla Bhatta był zarówno członkiem społeczności Śri Vaisnavów, jak i wielkim erudytą; kiedy więc ujrzał Caitanyę Mahaprabhu, który był jednocześnie wielkim uczonym i wielkim bhaktą Pana, był wielce zdumiony.
Madhya 01.110    Pan Śri Caitanya Mahaprabhu spędził miesiące Caturmasyi ze Śri Vaisnavami, tańcząc, śpiewając i intonując święte imię Pana.
Madhya 01.111    Z końcem Caturmasyi Pan Caitanya Mahaprabhu na nowo zaczął podróżować po Południowych Indiach. Wtedy właśnie spotkał Paramanandę Puri.
Madhya 01.112    Następnie Krsnadasa, sługa Pana Caitanyi Mahaprabhu, został uwolniony z sideł Bhattathari. Caitanya Mahaprabhu nauczał potem, że bramini, w których zwyczajach leży powtarzanie imienia Pana Ramy, powinni powtarzać również imię Pana Krsny.

Madhya 01.112  Znaczenie: W okręgu Malabara pewna część braminów znana jest jako nambudri, a ich kapłani nazywani są Bhattathari. Bhattathari posiadają znajomość czarnej magii z tantr i potrafią zabić kogoś, zmusić do uległości czy zniszczyć. Są oni ekspertami w tej mrocznej sztuce. Jeden z takich Bhattathari oszołomił osobistego sługę Śri Caitanyi Mahaprabhu, który towarzyszył Panu w Jego podróżach po Południowych Indiach. Tak czy inaczej Śri Caitanya Mahaprabhu uratował tego Krsnadasa z sideł Bhattathari. Śri Caitanya Mahaprabhu słynie jako Patita-pavana, wyzwoliciel wszystkich upadłych dusz. Jego zachowanie względem Krsnadasa potwierdza słuszność tego określenia. Czasami słowo Bhattathari jest błędnie pisane w Bengalu jako Bhattamari.

Madhya 01.113    Następnie Śri Caitanya Mahaprabhu spotkał Śri Rangapuri oraz uśmierzył wszelkie cierpienia bramina o imieniu Ramadasa.
Madhya 01.114    Caitanya Mahaprabhu przeprowadził również dyskusję ze społecznością Tattvavadi, w wyniku której członkowie tego odłamu uznali siebie za niższą grupę Vaisnavów.

Madhya 01.114  Znaczenie: Sekta Tattvavadi należy do społeczności Vaisnavów Madhvacaryi ale zachowanie jej członków odbiega od ścisłych zasad tej społeczności. Obecnie istnieje jeden ich klasztor, noszący nazwę Uttararadi, a jego przełożonym jest Raghuvarya-tirtha-madhvacarya.

Madhya 01.115    Następnie Śri Caitanya Mahaprabhu odwiedził świątynie Visnu: Anantadevy, Purusottamy, Śri Janardany, Padmanabhy i Vasudevy.

Madhya 01.115  Znaczenie: Świątynia Ananty Padmanabhy Visnu znajduje się w okręgu Trivandrama i jest bardzo sławna w tej okolicy. Inna świątynia Visnu, Śri Janardana, leży w odległości około dwudziestu sześciu mil na północ od okręgu Trivandrama, w pobliżu stacji kolejowej Varkala.

Madhya 01.116    Pan Caitanya Mahaprabhu wyzwolił następnie słynne drzewo Saptatala, wykąpał się w Setubandha Rameśvara i odwiedził świątynię Pana Śivy, nazywaną Rameśvara.

Madhya 01.116  Znaczenie: Mówi się, że drzewo Saptatala jest bardzo starą, ogromną palmą. Kiedy toczyła się walka między Balim i jego bratem Sugrivą, Pan Ramacandry - będący po stronie Sugrivy - zabił Balego, stojąc właśnie za tym słynnym drzewem. Kiedy Pan Caitanya Mahaprabhu podróżował po Południowych Indiach, objął to drzewo, które dzięki temu otrzymało wyzwolenie i zostało bezpośrednio promowane na Vaikunthę.

Madhya 01.117    W Rameśvara Śri Caitanya Mahaprabhu miał okazję czytać Kurma Puranę. W piśmie tym odkrył, że Ravana nie porwał prawdziwej Sity, a tylko Jej złudną reprezentację.

Madhya 01.117  Znaczenie: Kurma Purana mówi, że tę złudną Sitę umieszczono w ogniu, aby sprawdzić Jej czystość. W płomienie weszła Maya-sita, a wyłoniła się z nich Sita prawdziwa.

Madhya 01.118    Śri Caitanya Mahaprabhu z wielkim zadowoleniem przeczytał o fałszywej Sicie i przypomniał Sobie Swe spotkanie z Ramadasem Viprą, któremu było bardzo przykro, że matka Sita została porwana przez Ravanę.
Madhya 01.119    Zaprawdę, mimo iż książka ta była bardzo stara, Pan Caitanya Mahaprabhu ochoczo wyrwał tę stronę z Kurma Purany, a później pokazał ją Ramadasowi Viprze, i w ten sposób uśmierzył jego cierpienie.
Madhya 01.120    Śri Caitanya Mahaprabhu odnalazł również dwie inne księgi: Brahma-samhitę i Krsna-karnamrtę. Wiedząc, że są one niezwykle wartościowe, zabrał je, aby pokazać je Swym bhaktom.

Madhya 01.120  Znaczenie: W dawnych czasach nie było drukarni, więc wszystkie ważne pisma były pisane ręcznie i przechowywane w dużych świątyniach. Caitanya Mahaprabhu znalazł rękopisy Brahma-samhity i Krsna-karnamrty. Wiedząc, że są to dzieła bardzo autorytatywne, zabrał je ze Sobą, aby przedstawić je Swoim bhaktom. Oczywiście, uzyskał na to pozwolenie od komendanta świątyni. W chwili obecnej, zarówno Brahma-samhita, jak i Krsna-karnamrta dostępne są w formie drukowanych książek z komentarzami Śrila Bhaktisiddhanty Sarasvati Thakury.

Madhya 01.121    Zabrawszy te książki Śri Caitanya Mahaprabhu powrócił do Jagannatha Puri. W tym właśnie czasie odbywała się tam ceremonia kąpania Jagannatha i Pan ujrzał ją.
Madhya 01.122    Kiedy Jagannatha przebywał poza świątynią, Caitanya Mahaprabhu, nie mogąc Go ujrzeć, ogarnięty uczuciem rozłąki opuścił Jagannatha Puri, by udać się do miejsca nazywanego Alalanatha.

Madhya 01.122  Znaczenie: Alalanatha nazywane jest również Brahmagiri. Miejscowość ta znajduje się także nad morzem, w odległości około czternastu mil od Jagannatha Puri. Jest tam świątynia Jagannatha. Obecnie, ze względu na znaczną liczbę osób odwiedzających świątynię, zlokalizowano tam również posterunek policji i pocztę.

    Słowa anavasara używa się wtedy, gdy Śri Jagannathaji nie jest widoczny w świątyni. Po ceremonii kąpieli (snana-yatra) Pan Jagannatha zaczyna rzekomo chorować i dlatego też przenosi się Go do specjalnego prywatnego apartamentu, gdzie nikt nie może Go oglądać. W rzeczywistości, w tym okresie dokonuje się renowacji ciała Bóstwa Jagannatha. Jest to nazywane nava-yauvana. Podczas ceremonii Ratha-yatra Pan Jagannatha ponownie pojawia się przed publicznością. Zatem przez piętnaście dni po ceremonii kąpieli Pan Jagannatha nie jest widoczny dla odwiedzających.

Madhya 01.123    Śri Caitanya Mahaprabhu przez kilka dni pozostał w Alalanatha. W tym czasie otrzymał wiadomość, że do Jagannatha Puri przybywają wszyscy bhaktowie z Bengalu.
Madhya 01.124    Kiedy bhaktowie z Bengalu przybyli do Jagannatha Puri, tak Nityananda Prabhu, jak i Sarvabhauma Bhattacarya, podjęli wszelkie kroki, aby skłonić Śri Caitanyę Mahaprabhu, by powrócił do Jagannatha Puri.
Madhya 01.125    Kiedy w końcu Pan Caitanya Mahaprabhu opuścił Alalanatha udając się do Jagannatha Puri, uczucie rozłąki z Jagannathem nie opuszczało Go ani w dzień, ani w nocy. Jego rozpacz nie znała granic. W tym czasie do Jagannatha Puri przybyli wszyscy bhaktowie z różnych części Bengalu, a szczególnie z Navadvipy.
Madhya 01.126    Po właściwym rozważeniu wszyscy bhaktowie zaczęli wspólnie intonować święte imię Pana. I tak ekstaza intonowania uspokoiła umysł Pana Caitanyi.

Madhya 01.126  Znaczenie: Będąc absolutnym, Pan Jagannatha jest tożsamy z osobą, formą, obrazem, kirtanem i we wszelkich innych okolicznościach. Dlatego też, Caitanya Mahaprabhu uspokoił się, kiedy usłyszał intonowanie świętego imienia Pana. Wcześniej był bardzo zasmucony z powodu rozłąki z Jagannathem. Konkluzja jest taka, że zawsze, kiedykolwiek odbywa się kirtan czystych bhaktów, natychmiast pojawia się Pan. Intonując święte imiona Pana, obcujemy z Nim osobiście.

Madhya 01.127    Poprzednio, kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu podróżował po Południowych Indiach, na brzegu Godavari spotkał Ramanandę Rayę. Zdecydowano wtedy, że Ramananda Raya zrezygnuje z zajmowanego przez siebie stanowiska gubernatora i powróci do Jagannatha Puri, aby być razem ze Śri Caitanyą Mahaprabhu.
Madhya 01.128    Wypełniając polecenie Śri Caitanyi Mahaprabhu, Śri Ramananda Raya rozstał się z królem i powrócił do Jagannatha Puri. Po jego przybyciu Śri Caitanya Mahaprabhu z wielką radością dzień i noc rozmawiał z nim o Panu Krsnie i Jego rozrywkach.
Madhya 01.129    Po przybyciu Ramanandy Rayi, Śri Caitanya Mahaprabhu obdarzył Swą łaską Kaśi Miśrę oraz spotkał się z Pradyumną Miśrą. W tym właśnie czasie trzy osoby - Paramananda Puri, Govinda i Kaśiśvara - przybyły do Jagannatha Puri, aby zobaczyć się z Panem Caitanyą.
Madhya 01.130    Ostatecznie doszło do spotkania ze Svarupą Damodarą Gosvamim, co sprawiło Panu niezwykle wielką radość. Później zaś miało miejsce spotkanie z Śikhi Mahiti i Bhavanandą Rayą, ojcem Ramanandy Rayi.
Madhya 01.131    Stopniowo do Jagannatha Puri zaczęli przybywać wszyscy bhaktowie z Bengalu. W tym czasie przybyli również mieszkańcy Kulina-gramy, aby po raz pierwszy zobaczyć się ze Śri Caitanyą Mahaprabhu.
Madhya 01.132    W końcu przybył także Narahari dasa wraz z innymi mieszkańcami Khandy oraz Śivananda Sena i wszyscy spotkali się ze Śri Caitanyą Mahaprabhu.
Madhya 01.133    Po ujrzeniu ceremonii kąpieli Pana Jagannatha, Śri Caitanya Mahaprabhu, przy pomocy wielu bhaktów, umył i wysprzątał świątynię Śri Gundica.
Madhya 01.134    Później Pan Caitanya Mahaprabhu obejrzał ze wszystkimi bhaktami Ratha-yatrę, ceremonię festiwalu wozów. Caitanya Mahaprabhu osobiście tańczył przed wozem, a następnie udał się do ogrodu.
Madhya 01.135    W tym ogrodzie Pan Caitanya Mahaprabhu obdarzył łaską króla Prataparudrę. Następnie, kiedy bengalscy bhaktowie szykowali się do powrotu, Pan dał osobne polecenia niemal każdemu z nich.
Madhya 01.136    Śri Caitanya Mahaprabhu pragnął co roku widzieć się ze wszystkimi bhaktami z Bengalu. Dlatego też polecił im, aby każdego roku przybywali na festiwal Ratha-yatra.
Madhya 01.137    Śri Caitanya Mahaprabhu został zaproszony na obiad do domu Sarvabhaumy Bhattacaryi. Kiedy posilał się do woli, zięć Sarvabhaumy Bhattacaryi [mąż jego córki Sathi] zaczął Go krytykować. Z tego powodu żona Sarvabhaumy Bhattacaryi przeklęła męża swej córki, modląc się, aby Sathi stała się wdową. Innymi słowy, rzuciła na swego zięcia klątwę śmierci.
Madhya 01.138    Pod koniec roku wszyscy bhaktowie z Bengalu z Advaitą Acaryą na czele ponownie przybyli, aby zobaczyć się z Panem. W istocie bhaktów ogarnęła gorączka wypraw do Jagannatha Puri.
Madhya 01.139    Kiedy przybyli wszyscy bhaktowie z Bengalu, Śri Caitanya Mahaprabhu przydzielił im kwatery, a Śivananda Sena zajął się ich utrzymaniem.
Madhya 01.140    Śivanandzie Senie i bhaktom towarzyszył pies. Pies ten miał takie szczęście, że po zobaczeniu lotosowych stóp Pana Caitanyi Mahaprabhu uzyskał wyzwolenie i powrócił do domu, z powrotem do Boga.
Madhya 01.141    Wszyscy spotkali Sarvabhaumę Bhattacaryę, który zmierzał do Varanasi.
Madhya 01.142    Po przybyciu do Jagannatha Puri wszyscy Vaisnavowie spotkali się ze Śri Caitanyą Mahaprabhu. Później Śri Caitanya Mahaprabhu oddawał się zabawom w wodzie ze wszystkimi bhaktami.
Madhya 01.143    Najpierw Pan bardzo dokładnie umył świątynię Gundica. Następnie wszyscy obejrzeli święto Ratha-yatry i patrzyli na Pana tańczącego przed wozem.
Madhya 01.144    W lesie położonym wzdłuż drogi ze świątyni Jagannatha do Gundica, Pan Caitanya Mahaprabhu oddawał się różnorodnym rozrywkom. Bramin o imieniu Krsnadasa dokonał ceremonii kąpieli Pana Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 01.145    Po zakończeniu tańca w świątyni Gundica Pan bawił się w wodzie ze Swoimi bhaktami. W dniu Hera-pancami wszyscy ujrzeli działania bogini szczęścia, Laksmidevi.
Madhya 01.146    W Janmastami, w czasie ceremonii urodzin Pana Krsny, Śri Caitanya Mahaprabhu ubrał się jak chłopiec pasterz i niosąc nosidło z garnkami z jogurtem, okrążył drewnianą kłodę.
Madhya 01.147    Następnie Śri Caitanya Mahaprabhu pożegnał wszystkich bhaktów z Gauda-deśy [Bengalu] i nadal intonował ze stale towarzyszącymi Mu zaufanymi bhaktami.
Madhya 01.148    Aby odwiedzić Vrndavanę, Pan udał się do Gauda-deśa [Bengalu]. Po drodze król Prataparudra spełnił wiele przysług, by zadowolić Pana.
Madhya 01.149    W drodze do Vrndavany przez Bengal miało miejsce zdarzenie związane z zamianą tkaniny z Puri Gosanim. Śri Ramananda Raya towarzyszył Panu aż do miejscowości o nazwie Bhadraka.
Madhya 01.150    Kiedy w drodze do Vrndavany Śri Caitanya Mahaprabhu dotarł do Vidyanagara w Bengalu, zatrzymał się w domu Vidya-vacaspatiego, który był bratem Sarvabhaumy Bhattacaryi. Kiedy tak niespodziewanie Pan Caitanya Mahaprabhu zjawił się w jego domu, zebrały się tam tłumy ludzi.
Madhya 01.151    Przez pięć dni z rzędu wszyscy ludzie zbierali się, aby ujrzeć Pana i nie odchodzili. W obawie przed tłumem Pan Caitanya Mahaprabhu odszedł w nocy do miasta Kuliya [obecnie Navadvipa].

Madhya 01.151  Znaczenie: Jeśli rozważymy informacje z Caitanya-bhagavata oraz opisy Locana dasa Thakury, to jest rzeczą jasną, że obecna Navadvipa była znana kiedyś jako Kuliya-grama. Przebywając w Kuliya-gramie, Śri Caitanya Mahaprabhu obdarzył łaską Devanandę Panditę oraz wyzwolił Gopala Capalę i wiele innych osób, które wcześniej popełniły zniewagi u Jego lotosowych stóp. W tamtych czasach, aby dotrzeć z Vidyanagara do Kuliya-gramy, trzeba było przeprawić się przez jedną z odnóg Gangesu. Wszystkie te dawne miejsca istnieją nadal. Cinadanga znajdowała się kiedyś w Kuliya-gramie, znanej obecnie jako Kolera Ganja.

Madhya 01.152    Słysząc o przybyciu Pana do Kuliya-gramy, przybyło tam setki i tysiące ludzi, by Go ujrzeć.
Madhya 01.153    Szczególnymi czynami Śri Caitanyi Mahaprabhu w tym czasie było okazanie łaski Devanandzie Pandicie i wybaczenie braminowi Gopala Capala zniewagi, którą popełnił wobec lotosowych stóp Śrivasy Thakury.
Madhya 01.154    Przybyło tam wielu ateistów i bluźnierców, którzy upadli do lotosowych stóp Pana. Pan wybaczył im i obdarzył ich miłością do Krsny.
Madhya 01.155    Kiedy Śri Nrsimhananda Brahmacari usłyszał, że Pan Caitanya Mahaprabhu udaje się do Vrndavany, bardzo się ucieszył i w swym umyśle zaczął dekorować wiodącą tam drogę.
Madhya 01.156    Najpierw Nrsimhananda Brahmacari kontemplował szeroką drogę zaczynającą się w mieście Kuliya. Wyłożył tę drogę klejnotami, a następnie wyścielił ją kwiatami pozbawionymi łodyżek.
Madhya 01.157    W swym umyśle ozdobił obie strony drogi kwietnymi drzewami bakula i po obu stronach umieścił gdzieniegdzie transcendentalne jeziora.
Madhya 01.158    Na brzegach tych jezior były miejsca do kąpieli zbudowane z klejnotów i pełne kwiatów lotosu w pełni rozkwitu. Słychać tam było ćwierkanie różnych ptaków, a woda była dokładnie jak nektar.
Madhya 01.159    Na całej długości tej drogi wiał chłodny wietrzyk, niosący zapachy różnych kwiatów. Nrsimhananda doprowadził swą drogę aż do Kanai Nataśala.

Madhya 01.159  Znaczenie: Kanai Nataśala leży w odległości około dwustu dwóch mil od Kalkuty, na linii Loop Kolei Wschodniej. Wysiada się na stacji Talajhadi, skąd do Kanai Nataśala jest jeszcze około dwóch mil.

Madhya 01.160    Nrsimhananda Brahmacari mógł zbudować tę drogę w swym umyśle jedynie do Kanai Nataśala. Nie mógł zrozumieć, dlaczego nie może dokończyć jej budowy i dlatego był bardzo zdumiony.
Madhya 01.161    Z wielką pewnością powiedział wtedy bhaktom, że tym razem Pan Caitanya nie uda się do Vrndavany.

Madhya 01.161  Znaczenie: Śrila Nrsimhananda Brahmacari był wielkim bhaktą Pana Caitanyi Mahaprabhu. Kiedy więc usłyszał, że Śri Caitanya uda się z Kuliyi do Vrndavany, to mimo iż nie miał żadnych materialnych bogactw, zaczął budować dla Niego w swym umyśle bardzo atrakcyjną drogę. Część opisu tej drogi podana jest wyżej. Jednak nawet w swym umyśle nie był w stanie poprowadzić tej drogi dalej niż do Kanai Nataśala. Z tego też wywnioskował, że tym razem Caitanya Mahaprabhu nie uda się do Vrndavany.

    Dla czystego bhakty nie ma różnicy, czy buduje drogę fizycznie, czy tylko w swym umyśle. Jest tak dlatego, że Najwyższa Osoba Boga, Janardana, jest bhava-grahi, czyli doceniającym uczucie: nie ma dla Niego różnicy między drogą wykonaną z prawdziwych klejnotów a drogą wykonaną z klejnotów mentalnych. Umysł jest również materią, mimo iż subtelną, tak więc każda droga - zaprawdę wszystko, czego celem jest służenie Panu, czy to z materii fizycznej czy subtelnej - jest jednakowo przyjmowana przez Najwyższą Osobę Boga. Pan przyjmuje uczucie Swego bhakty i patrzy na to, na ile jest on gotów Mu służyć. Bhakta ma swobodę służenia Panu, czy to w materii fizycznej, czy subtelnej. Ważne jest to, aby ta służba była związana z Najwyższą Osobą Boga. Potwierdza to Bhagavad-gita (9.26):

 

patram puspam phalam toyam    yo me bhaktya prayacchati

tad aham bhakty-upahrtam    aśnami prayatatmanah

 

"Jeśli ktoś z miłością i oddaniem złoży Mi liść, kwiat, owoc czy trochę wody w ofierze - przyjmę to." Prawdziwym składnikiem jest bhakti (oddanie). Czyste oddanie nie jest skażone cechami natury materialnej. Ahaituky apratihata: służby oddania wolnej od uwarunkowań nie są w stanie powstrzymać żadne materialne warunki. Oznacza to, że niekoniecznie trzeba być bardzo bogatym, aby służyć Najwyższej Osobie Boga. Nawet najbiedniejszy człowiek może w tym samym stopniu służyć Najwyższej Osobie Boga, jeśli tylko ma czyste oddanie. Jeśli tylko nie ma żadnego ukrytego motywu, to służby oddania nie powstrzymają żadne materialne warunki.

Madhya 01.162    Nrsimhananda Brahmacari rzekł: "Pan uda się do Kanai Nataśala i następnie wróci. Wszyscy dowiecie się o tym później, ale ja mówię to teraz z wielką pewnością."
Madhya 01.163    Kiedy Pan Caitanya Mahaprabhu opuścił Kuliyę, kierując się ku Vrndavanie, towarzyszyło Mu tysiące ludzi, a wszyscy oni byli bhaktami.
Madhya 01.164    Wszędzie, gdzie Pan się pojawiał, zbierały się niezliczone tłumy ludzi pragnące Go ujrzeć. A kiedy zobaczyli Go, znikały ich wszystkie cierpienia i żale.
Madhya 01.165    Gdziekolwiek Pan dotknął ziemi Swymi lotosowymi stopami, tam zaraz pojawiali się ludzie, zbierając pył. W istocie zbierali go tak dużo, że w drodze powstało wiele dziur.
Madhya 01.166    W końcu Pan Caitanya Mahaprabhu dotarł do wioski o nazwie Ramakeli. Wieś ta znajduje się na granicy Bengalu i jest bardzo piękna.

Madhya 01.166  Znaczenie: Ramakeli-grama położona jest na brzegach Gangesu, na granicy Bengalu. W wiosce tej mieszkali Śrila Rupa i Sanatana Gosvami.

Madhya 01.167    Pełniąc sankirtan w Ramakeli-gramie, Pan tańczył i czasami tracił przytomność z miłości do Boga. Podczas Jego pobytu w tej wiosce przybyły tam niezliczone tłumy ludzi, aby zobaczyć Jego lotosowe stopy.
Madhya 01.168    Kiedy muzułmański król Bengalu usłyszał, że Caitanya Mahaprabhu przyciąga do Siebie niezliczone rzesze ludzi, ogarnęło go zdumienie i wyrzekł następujące słowa.

Madhya 01.168  Znaczenie: W tym czasie muzułmańskim królem Bengalu był Nawab Husen Saha Badasaha.

Madhya 01.169    "Ktoś, za kim idzie tylu ludzi, mimo iż nie dostają od Niego jałmużny, musi być bez wątpienia prorokiem. Jest to dla mnie zupełnie oczywiste."
Madhya 01.170    Muzułmański król polecił sędziemu: "Nie przeszkadzajcie temu hinduskiemu prorokowi z powodu zawiści. Niech robi to, co chce, gdziekolwiek zapragnie."

Madhya 01.170  Znaczenie: Nawet muzułmański król potrafił zrozumieć transcendentalną pozycję Śri Caitanyi Mahaprabhu jako proroka; dlatego też polecił on miejscowemu sędziemu, aby nie niepokoił Pana i pozwolił Mu postępować tak, jak Mu się podoba.

Madhya 01.171    Kiedy muzułmański król poprosił swego asystenta Keśavę Chatri, o informacje dotyczące wpływu Śri Caitanyi Mahaprabhu, Keśava Chatri - mimo iż wiedział wszystko o Caitanyi Mahaprabhu - starał się uniknąć rozmowy, nie przydając wagi Jego czynom.

Madhya 01.171  Znaczenie: Kiedy zapytano Keśavę Chatri o Śri Caitanyę Mahaprabhu, zachowywał się jak dyplomata. Wiedział wszystko o Panu, ale obawiał się, że muzułmański władca może stać się Jego wrogiem. Keśava Chatri przedstawił czyny Pana jako nieistotne, aby król uznał Go za zwykłego człowieka i pozostawił w spokoju.

Madhya 01.172    Keśava Chatri poinformował muzułmańskiego władcę, że Caitanya Mahaprabhu jest mnichem wędrującym po różnych świętych miejscach i tylko nieliczni ludzie przychodzą, aby Go ujrzeć.
Madhya 01.173    Keśava Chatri rzekł: "Z powodu zazdrości twój muzułmański sługa spiskuje przeciwko Niemu. Myślę, że nie powinieneś się specjalnie Nim interesować, gdyż nie ma z tego żadnej korzyści, a jedynie strata."
Madhya 01.174    Uspokoiwszy w ten sposób króla, Keśava Chatri wysłał do Pana Caitanyi Mahaprabhu posłańca bramina, prosząc Go, by bezzwłocznie opuścił to miejsce.
Madhya 01.175    Na osobności król wypytywał Dabirę Khasę [Śrila Rupę Gosvamiego], który zaczął mówić o chwałach Pana.
Madhya 01.176    Śrila Rapa Gosvami rzekł: "Zrządzeniem dobrego losu, Najwyższa Osoba Boga, który dał ci to królestwo i którego uznajesz za proroka, narodził się w twoim kraju.
Madhya 01.177    "Ten prorok zawsze pragnie twojej pomyślności. Dzięki Jego łasce wszystkie twe przedsięwzięcia kończą się sukcesem. Dzięki Jego błogosławieństwu zwyciężysz wszędzie.
Madhya 01.178    "Dlaczego pytasz mnie? Zapytaj lepiej swego umysłu. Będąc władcą ludzi, jesteś reprezentantem Najwyższej Osoby Boga. Zatem możesz zrozumieć to lepiej niż ja."
Madhya 01.179    W ten sposób Śrila Rupa Gosvami poinformował króla, że jego umysł jest drogą do poznania Śri Caitanyi Mahaprabhu. Zapewnił króla, że wszystko, co pojawi się w jego umyśle, można uznać za dowód.
Madhya 01.180    Król odrzekł: "Uważam, że Śri Caitanya Mahaprabhu jest Najwyższą Osobą Boga. Nie ma co do tego najmniejszych wątpliwości."
Madhya 01.181    Po rozmowie z Rupą Gosvamim, król udał się do swych prywatnych apartamentów. Rupa Gosvami, znany wtedy jako Dabira Khasa, również wrócił do swojej rezydencji.

Madhya 01.181  Znaczenie: Monarcha jest bez wątpienia reprezentantem Najwyższej Osoby Boga. W Bhagavad-gicie powiedziane jest, sarva-loka maheśvaram: Najwyższa Osoba Boga jest właścicielem wszystkich systemów planetarnych. Na każdej planecie musi być jakiś król, głowa rządu czy prezydent. Taka osoba powinna być reprezentantem Pana Visnu. Władca musi dbać o dobro wszystkich poddanych z ramienia Najwyższej Osoby Boga, dlatego też Pan Visnu, jako Paramatma, daje królowi wszelką inteligencję do zarządzania państwem. Śrila Rupa Gosvami zapytał więc monarchę, co mówi mu jego umysł na temat Śri Caitanyi Mahaprabhu, jednocześnie dając mu do zrozumienia, że myśli te są zgodne z prawdą.

Madhya 01.182    Po powrocie do swej rezydencji Dabira Khasa i jego brat po długich rozważaniach zdecydowali, że pójdą zobaczyć Pana incognito.
Madhya 01.183    Tak oto w głuchą noc dwaj bracia, Dabira Khasa i Sakara Mallika, udali się incognito, aby zobaczyć Śri Caitanyę Mahaprabhu. Najpierw spotkali Nityanandę Prabhu i Haridasa Thakurę.
Madhya 01.184    Śri Nityananda Prabhu i Haridasa Thakura powiedzieli Panu Caitanyi Mahaprabhu, że przyszły dwie osoby - Śri Rupa i Sanatana - aby się z Nim zobaczyć.

Madhya 01.184  Znaczenie: Sanatana Gosvami nosił wtedy imię Sakara Mallika, a Rupa Gosvami - Dabira Khasa. Tymi imionami posługiwali się w służbie muzułmańskiego króla i dlatego były to imiona muzułmańskie. Będąc urzędnikami, bracia przyjęli wszelkiego rodzaju muzułmańskie zwyczaje.

Madhya 01.185    W wielkiej pokorze obaj bracia wzięli w zęby źdźbła słomy i zawiązawszy na szyjach kawałki tkaniny, padli niczym kije przed Panem.
Madhya 01.186    Gdy dwaj bracia ujrzeli Pana Caitanyę Mahaprabhu, ogarnęła ich radość i z powodu pokory zaczęli płakać. Pan Caitanya Mahaprabhu poprosił ich, aby wstali oraz zapewnił, że ich los jest bardzo pomyślny.
Madhya 01.187    Dwaj bracia podnieśli się i znów biorąc słomę w zęby, pokornie, ze złożonymi rękoma ofiarowali Panu modlitwy.
Madhya 01.188    "Wszelka chwała Śri Krsnie Caitanyi Mahaprabhu, najbardziej miłosiernemu zbawcy upadłych dusz! Wszelka chwała Najwyższej Osobie!
Madhya 01.189    "Panie, należymy do najniższej klasy ludzi, a nasi towarzysze i praca są również najniższego typu. Dlatego też nie możemy Ci się przedstawić. Stojąc tak przed Tobą jesteśmy bardzo zawstydzeni.

Madhya 01.189  Znaczenie: Mimo iż dwaj bracia, Rupa i Sanatana (w tym czasie Dabira Khasa i Sakara Mallika) przedstawili swe pochodzenie jako bardzo niskie, to w gruncie rzeczy należeli do jednej z najszacowniejszych rodzin bramińskich, wywodzących się z Karnaty. W rzeczywistości więc należeli do kasty braminów. Na nieszczęście jednak, ze względu na pracę w muzułmańskim rządzie, ich zwyczaje i zachowanie zbliżone były do wzorców muzułmańskich. Dlatego też przedstawili się jako nica-jati. Słowo jati oznacza narodziny. Zdaniem śastr istnieją trzy rodzaje narodzin. Pierwsze narodziny to narodziny z łona matki, drugie - to przyjęcie metody oczyszczającej, a trzecie - to przyjęcie mistrza duchowego (inicjacja). Człowiek staje się odrażający, kiedy przyjmuje odrażającą profesję, bądź też kiedy obcuje z ludźmi, którzy w naturalny sposób są odrażający. Rupa i Sanatana, jako Dabira Khasa i Sakara Mallika, przebywali z muzułmanami, którzy w naturalny sposób są przeciwnikami kultury bramińskiej i ochrony krów. W Śrimad-Bhagavatam (Canto Siódme) jest powiedziane, że każda osoba należy do określonej grupy. Identyfikacji można dokonać przy pomocy specjalnych wskazówek podanych w śastrach. O przynależności do danej kasty decydują nasze osobiste cechy. Dabira Khasa i Sakara Mallika należeli do kasty braminów, jednak ponieważ służyli muzułmanom, ich pierwotne przyzwyczajenia zdegenerowały się do poziomu istniejącego w społeczności muzułmańskiej. Ponieważ praktycznie zanikły u nich symptomy kultury bramińskiej, bracia identyfikowali się z najniższą kastą. W Bhakti-ratnakara jest jasno powiedziane, że Sakara Mallika i Dabira Khasa, obcując z ludźmi niskiego stanu, przedstawili się jako należący do niższych klas. Jednak w rzeczywistości urodzili się w jednej z szacownych rodzin bramińskich.

Madhya 01.190    "Drogi Panie, pozwól, że Cię poinformuję, iż nie ma nikogo bardziej grzesznego od nas, ani też podobnego nam złoczyńcy. Nawet na samo wspomnienie naszych grzesznych czynności ogarnia nas wstyd, co dopiero mówić o ich porzuceniu!"

Madhya 01.190  Znaczenie: Werset ten pochodzi z Bhakti-rasamrta-sindhu (1.2.154) Śrila Rupy Gosvamiego.

Madhya 01.191    Bracia prosili: "Drogi Panie, pojawiłeś się, aby ratować upadłe dusze. Weź pod uwagę, że na tym świecie nie ma nikogo bardziej upadłego od nas.
Madhya 01.192    "Wyzwoliłeś dwóch braci Jagai i Madhai i dla Ciebie nie było to zbyt wielkim wysiłkiem.
Madhya 01.193    "Bracia Jagai i Madhai należeli do kasty bramińskiej, a ich dom znajdował się w świętym mieście Navadvipa. Nigdy nie służyli osobom niskiego stanu, ani też nie byli narzędziami w odrażających działaniach.
Madhya 01.194    "Jagai i Madhai posiadali tylko jedną wadę - mieli skłonność do grzesznych działań. Niemniej jednak samo mgliste powtarzanie Twego świętego imienia może spalić na popiół góry grzechów.

Madhya 01.194  Znaczenie: Śrila Rupa Gosvami i Sanatana Gosvami przedstawili siebie jako osoby bardziej upadłe od braci Jagai i Madhai, których uratował Śri Caitanya Mahaprabhu. Porównując siebie z Jagai i Madhai, Rupa i Sanatana stwierdzili, że znajdują się na niższej pozycji, gdyż Pan nie miał żadnych kłopotów z uratowaniem tych dwóch pijaków. Nie było to trudne, gdyż choć z jednej strony byli oni przywiązani do grzesznych działań, to z drugiej strony ich życie było znakomite. Należeli do kasty braminów z Navadvipy, a tacy bramini byli z natury pobożni. Z powodu złego towarzystwa byli przywiązani do grzesznych działań, lecz te niepożądane rzeczy mogły zniknąć przez samo powtarzanie świętego imienia Pana. Także Jagai i Madhai, jako członkowie rodziny braminów, nie służyli pod niczyim zwierzchnictwem. Śastry surowo zabraniają braminowi służenia pod czyimkolwiek zwierzchnictwem. Chodzi o to, że przyjmując pana podejmuje się zajęcie psa. Innymi słowy, pies nie czuje się dobrze, gdy nie ma pana. Dla zadowolenia swego pana, pies znieważa wielu ludzi. Psy szczekają na niewinnych ludzi tylko po to, żeby przypodobać się swemu panu. Podobnie, sługa musi wykonywać odrażające czynności zgodnie z poleceniami swego pana. Dlatego też, kiedy Dabira Khasa i Sakara Mallika porównali swój status z pozycją Jagi i Madhai, uznali pozycję tych dwóch braci z Navadvipy za bez porównania lepszą. Jagi i Madhai nigdy nie pełnili służby u osób niskiej klasy, ani też nie musieli spełniać odrażających czynności na polecenie niskiej klasy pana. Jagai i Madhai powtarzali imię Śri Caitanyi Mahaprabhu znieważając Go, ale ponieważ po prostu intonowali Jego imię, od razu uwolnili się od reakcji grzesznych czynności. Dzięki temu później zostali zbawieni.

Madhya 01.195    "Znieważając Cię Jagai i Madhai wymawiali Twe święte imię. Szczęśliwie jednak to święte imię stało się przyczyną ich wyzwolenia.
Madhya 01.196    "My jesteśmy wiele milionów razy gorsi od Jagai i Madhai. Jesteśmy bardziej zdegradowani, upadli i grzeszni niż oni.
Madhya 01.197    "W rzeczywistości należymy do kasty tych, którzy żywią się mięsem, ponieważ służymy takim osobom. W istocie nasze czyny dokładnie przypominają ich czyny. Ponieważ zawsze obcujemy z takimi ludźmi, jesteśmy wrogami krów i braminów."

Madhya 01.197  Znaczenie: Istnieją dwa rodzaje osób jedzących mięso - ci, którzy urodzili się w rodzinach takich osób i ci, którzy przyzwyczaili się do ich towarzystwa. Od Śrila Rupy i Sanatany Gosvamiego (wcześniej Dabiry Khasy i Sakary Malliki) możemy dowiedzieć się, w jaki sposób ktoś uzyskuje charakter osoby jedzącej mięso przez sam kontakt z takimi ludźmi. Obecnie w Indii wielu tzw. braminów zajmuje stanowiska ministerialne, ale rząd utrzymuje rzeźnie, gdzie zabijane są krowy, oraz robi propagandę przeciwko cywilizacji wedyjskiej. Pierwszą zasadą cywilizacji wedyjskiej jest unikanie jedzenia mięsa i toksykacji. Współcześnie w Indii celowo zachęca się do jedzenia mięsa i toksykacji, a tzw. bramini odpowiedzialni za ten stan rzeczy bez wątpienia zdegradowali się w stosunku do standardu podanego tutaj przez Śrila Rupę Gosvamiego i Sanatanę Gosvamiego. Ci tzw. bramini sankcjonują rzeźnie i nie protestują przeciwko tym ohydnym praktykom, gdyż otrzymują wysoką pensję. Potępiając zasady cywilizacji wedyjskiej i popierając zabijanie krów, natychmiast degradują się do platformy mlecchów i yavanów. Słowo mleccha określa osobę jedzącą mięso, a yavana - odstępcę od kultury wedyjskiej. Na nieszczęście, władza spoczywa w rękach takich właśnie mlecchów i yavanów. Jak więc w państwie może być spokój i dobrobyt. Król, czy prezydent, musi być reprezentantem Najwyższej Osoby Boga. Kiedy Maharaja Yudhisthira przejmował władzę nad Bharata-varsą (tak nazywała się kiedyś nasza cała planeta, łącznie ze wszystkimi morzami i lądami), uzyskał on przyzwolenie autorytetów takich jak Bhismadeva i Pan Krsna. Tak więc rządził całym światem zgodnie z zasadami religijnymi. Obecnie jednak przywódcy państw nie dbają o zasady religijne. Jeśli głosują ludzie niereligijni, to dany akt prawny zostanie przyjęty, nawet jeśli jest on sprzeczny z zasadami śastr. Prezydenci i inni przywódcy państw popełniają grzech, godząc się na takie odrażające praktyki. Sanatana i Rupa Gosvami przyznali się do udziału w takich czynnościach i dlatego, mimo iż urodzili się w rodzinie braminów, zaliczyli siebie do mlecchów.

Madhya 01.198    Dwaj bracia, Sakara Mallika i Dabira Khasa, z wielką pokorą przyznali, że z powodu swych odrażających czynów zostali teraz związani za ręce i szyję oraz wrzuceni do dołu wypełnionego obrzydliwymi, podobnymi odchodom przedmiotami materialnego zadowalania zmysłów.

Madhya 01.198  Znaczenie: Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Thakura objaśnił zwrot ku-visaya garta w następujący sposób: "Z powodu czynności zmysłów, poddaliśmy się wielu procesom zadowalania zmysłów i w ten sposób zostaliśmy uwikłani przez prawa natury materialnej." To uwikłanie nazywane jest visaya. Kiedy procesy zadowalania zmysłów przebiegają w formie działań pobożnych, nazywane są su-visaya. Słowo su znaczy "dobre", a visaya - "przedmioty zmysłów". Natomiast kiedy działania dla zadowalania zmysłów wykonywane są w warunkach grzesznych, nazywa się je ku-visaya, czyli złym zadowalaniem zmysłów. Jednakże w obu przypadkach zarówno ku-visaya, jak i su-visaya są czynnościami materialnymi i jako takie porównane są do odchodów. Innymi słowy, należy unikać takich rzeczy. Aby uwolnić się od su-visaya i ku-visaya, należy podjąć transcendentalną służbę oddania dla Krsny, Najwyższej Osoby Boga. Czynności służby oddania są wolne od zanieczyszczenia cechami materialnymi. Dlatego też, aby uwolnić się od reakcji su-visaya i ku-visaya, należy podjąć świadomość Krsny. W ten sposób można uchronić się od zanieczyszczenia. W związku z tym Śrila Narottama dasa Thakura śpiewa:

 

karma-kanda, jnana-kanda,     kevala visera bhanda

amrta baliya yeba khaya

nana yoni sada phire,      kadarya bhaksana kare

tara janma adhah-pate yaya

 

Zarówno su-visaya, jak i ku-visaya należą do kategorii karma-kanda. Istnieje też inna kanda (platforma działania), nazywana jnana-kanda, czyli filozoficzną spekulacją o skutkach ku-visaya i su-visaya, których celem jest znalezienie sposobu uwolnienia się z materialnego uwikłania. Osoba znajdująca się na platformie jnana-kandy może porzucić przedmioty ku-visaya i su-visaya, jednakże to nie jest doskonałością życia. Doskonałość jest transcendentalna zarówno do jnana-kandy, jak i karma-kandy; znajduje się ona na platformie służby oddania. Jeśli nie podejmiemy służby oddania w świadomości Krsny, będziemy musieli pozostać w tym materialnym świecie i cierpieć powtarzające się narodziny i śmierć z powodu skutków naszej jnana-kandy i karma-kandy. Dlatego też Narottama dasa Thakura mówi:

 

nana yoni sada phire,     kadarya bhaksana kare

tara janma adhah-pate yaya

 

"Wędrując przez różnorodne gatunki życia, je się wszelkiego rodzaju nonsensowne rzeczy. W ten sposób marnuje się swe istnienie." Człowiek pogrążony w egzystencji materialnej oraz przywiązany do ku-visaya lub su-visaya zajmuje tę samą pozycję co robak w odchodach. Ostatecznie suche czy wilgotne, odchody są odchodami. Podobnie, materialne czynności mogą być pobożne lub niepobożne, ale ponieważ w obu przypadkach są one czynnościami materialnymi, porównuje się je do odchodów. Robaki nie są w stanie o własnych siłach wydostać się z odchodów; podobnie, osoby nadmiernie przywiązane do egzystencji materialnej nie są w stanie uwolnić się od materializmu i nagle stać się świadomymi Krsny. Występuje tu przywiązanie. Jak Prahlada Maharaja wyjaśnia w Śrimad-Bhagavatam (7.5.30):

 

matir na krsne paratah svato va

mitho 'bhipadyeta grha-vratanam

adanta-gobhir viśatam tamisram

punah punaś carvita-carvananam

 

"Osoby, które zdecydowały się pozostać w tym materialnym świecie i cieszyć się zadowalaniem zmysłów, nie mogą stać się świadomymi Krsny. Z powodu swego przywiązania do materialnego ciała, nie mogą osiągnąć wyzwolenia ani przez instrukcje osób nadrzędnych, ani przez własny wysiłek, ani przez uchwalanie rezolucji na wielkich zgromadzeniach. Ponieważ ich zmysły nie są kontrolowane, stopniowo zstępują w najciemniejsze regiony egzystencji materialnej, aby powtarzać ten sam proces narodzin i śmierci w pożądanych lub niepożądanych gatunkach życia."

Madhya 01.199    "Nikt w obrębie trzech światów nie jest wystarczająco potężny, aby nas wyzwolić. Ty jesteś jedynym zbawcą upadłych dusz; dlatego nie ma nikogo poza Tobą.
Madhya 01.200    "Jeśli tylko zbawisz nas przez Swą transcendentalną moc, wtedy z pewnością znany będziesz jako wyzwoliciel upadłych dusz.
Madhya 01.201    "Pozwól nam coś szczerze powiedzieć. Wysłuchaj nas uważnie, o wszechmiłosierny. Poza nami nie ma innego obiektu miłosierdzia na tym świecie.
Madhya 01.202    "Jesteśmy najbardziej upadli; więc okazanie nam łaski jest pełnią sukcesu Twej łaski. Niech cały wszechświat ujrzy moc Twego miłosierdzia!
Madhya 01.203    "'Pozwól nam przekazać Ci jedną informację, drogi Panie. Nie jest ona fałszywa, lecz pełna znaczenia. Oto ona jeśli nie okażesz nam Swej łaski, to bardzo, bardzo trudno będzie znaleźć lepszych kandydatów dla Twego miłosierdzia.'

Madhya 01.203  Znaczenie: Werset ten pochodzi ze Stotra-ratny (47) Śri Yamunacaryi.

Madhya 01.204    "Głęboko zasmuca nas fakt, że nie jesteśmy odpowiednimi kandydatami do uzyskania Twojej łaski, lecz kiedy usłyszeliśmy o Twych transcendentalnych cechach, zostaliśmy bardzo Tobą zauroczeni.
Madhya 01.205    "Zaprawdę, jesteśmy jak karzeł, który pragnie pochwycić księżyc. Mimo iż jesteśmy zupełnie nieodpowiednimi kandydatami, w naszych umysłach rodzi się pragnienie uzyskania Twej łaski.
Madhya 01.206    "'Przez nieustanne służenie Tobie uzyskuje się wolność od wszelkich materialnych pragnień i całkowity spokój. Kiedy stanę się Twym wiecznym nieustannym sługą, zawsze szczęśliwym dzięki posiadaniu tak właściwego pana?"'

Madhya 01.206  Znaczenie: W naukach udzielonych Sanatanie Gosvamiemu Śri Caitanya Mahaprabhu powiedział, że każda istota jest wiecznym sługą Najwyższej Osoby Boga. Taka jest konstytucjonalna pozycja wszystkich żywych istot. Podobnie jak pies czy sługa jest bardzo zadowolony z posiadania kompetentnego, doskonałego pana, albo tak jak dziecko jest całkowicie zadowolone z posiadania kompetentnego ojca, tak też żywa istota jest zadowolona, kiedy w pełni angażuje się w służenie Najwyższemu Panu. Wtedy wie ona, że ma kompetentnego Pana, który uchroni ją od wszelkich niebezpieczeństw. Dopóki żywa istota nie osiągnie gwarantowanej ochrony Najwyższego Pana, jest ona pełna niepokoju. To życie w niepokoju jest nazywane materialną egzystencją. Aby osiągnąć pełne zadowolenie i wolność od niepokoju, trzeba dojść do pozycji wiecznego służenia Najwyższemu Panu. Powyższy werset również pochodzi ze Stotra-ratny (43) Śri Yamunacaryi.

Madhya 01.207    Po wysłuchaniu modlitwy Dabiry Khasy i Sakary Malliki, Śri Caitanya Mahaprabhu rzekł: "Mój drogi Dabiro Khaso, wy dwaj bracia jesteście Moimi starymi sługami.
Madhya 01.208    "Mój drogi Sakaro Malliko, od dzisiaj wasze imiona zostają zmienione na Śrila Rupa i Śrila Sanatana. Teraz porzućcie proszę swą pokorę, gdyż serce Mi się kroi, kiedy widzę was tak pokornymi.

Madhya 01.208  Znaczenie: W rzeczywistości Śri Caitanya Mahaprabhu inicjował teraz Dabirę Khasę i Sakarę Mallikę. Ci dwaj bracia zwrócili się do Pana z całą pokorą i Pan przyjął ich jako Swe dawne, wieczne sługi i zmienił ich imiona. Zatem należy zrozumieć, że dla ucznia zmiana imienia po inicjacji jest rzeczą istotną.

 

śankha-cakrady-urdhva-pundra-    dharanady-atma-laksanam

tan nama-karanam caiva    vaisnavatvam ihocyate

 

"Po inicjacji imię ucznia musi być zmienione, co wskazuje na to, że osoba ta jest sługą Pana Visnu. Uczeń powinien również natychmiast zacząć znaczyć ciało tilakiem (urdhva-pundra), szczególnie czoło. Są to duchowe symbole, symbole charakteryzujące doskonałego Vaisnavę." Werset ten pochodzi z Padma Purany, Uttara-khandy. Członkowie sahajiya-sampradayi nie zmieniają swych imion i dlatego nie można ich uznać za Gaudiya Vaisnavów. Wiadomo, że osoba, która po inicjacji nie zmienia swego imienia, będzie nadal tkwiła w swej cielesnej koncepcji życia.

Madhya 01.209    "Napisaliście kilka listów ukazujących waszą pokorę. Dzięki nim mogę zrozumieć wasze postępowanie.
Madhya 01.210    "Dzięki tym listom mogłem zrozumieć wasze serca. Dlatego też, aby was pouczyć, wysłałem wam następujący werset.
Madhya 01.211    "'Jeśli kobieta jest przywiązana do mężczyzny, który nie jest jej mężem, na pozór będzie ona bardzo zajęta sprawami domowymi. Jednak w głębi serca będzie zawsze rozkoszować się uczuciem związku ze swym kochankiem.'
Madhya 01.212    "W rzeczywistości nie miałem żadnego powodu, aby udać się do Bengalu. Przybyłem tu tylko po to, aby zobaczyć się z wami.
Madhya 01.213    "Wszyscy pytają, dlaczego przybyłem do tej wioski Ramakeli. Nikt nie zna Mych zamysłów.
Madhya 01.214    "Bardzo dobrze się stało, że wy, dwaj bracia, przyszliście się ze Mną zobaczyć. Teraz możecie iść do domu. Nie obawiajcie się niczego.
Madhya 01.215    "Narodziny po narodzinach byliście Moimi wiecznymi sługami. Jestem pewien, że już wkrótce Krsna was zbawi."
Madhya 01.216    Następnie położył Swe dłonie na ich głowach, a oni w odpowiedzi natychmiast umieścili na swych głowach lotosowe stopy Pana.
Madhya 01.217    Później Pan objął ich obu oraz poprosił wszystkich obecnych tam bhaktów, by byli dla nich łaskawi i uratowali ich.
Madhya 01.218    Kiedy wszyscy bhaktowie ujrzeli łaskę Pana dla dwóch braci, byli bardzo zadowoleni i zaczęli intonować święte imię Pana, "Hari! Hari!"

Madhya 01.218  Znaczenie: Śrila Narottama dasa Thakura mówi, chadiya vaisnava seva nistara payeche keba: dopóki nie służy się Vaisnavie, nie można być zbawionym. Mistrz duchowy inicjuje ucznia, aby go zbawić, i jeśli uczeń wypełnia polecenia mistrza duchowego i nie znieważa innych Vaisnavów, jego ścieżka jest pewna. Zatem Śri Caitanya Mahaprabhu zwrócił się do wszystkich obecnych Vaisnavów, aby okazali miłosierdzie braciom Rupie i Sanatanie, którzy właśnie zostali inicjowani przez Pana. Kiedy Vaisnava widzi, że inny Vaisnava zostaje obdarzony łaską Pana, jest bardzo szczęśliwy. Vaisnavowie nie są zawistni. Jeśli jakiś Vaisnava, dzięki łasce Pana, otrzymuje od Niego moc szerzenia świętego imienia Pana na całym świecie, to fakt ten jest dla innych Vaisnavów źródłem wielkiej radości - oczywiście, jeśli są oni prawdziwymi Vaisnavami. Osoba, która zazdrości Vaisnavie sukcesu, z pewnością sama nie jest Vaisnavą, lecz zwykłym materialistą. Zazdrość czy zawiść to uczucia pojawiające się u zwykłych ludzi, a nie u Vaisnavów. Dlaczego jeden Vaisnava miałby zazdrościć drugiemu, który odniósł sukces w szerzeniu świętego imienia Pana? Prawdziwy Vaisnava z wielką radością przyjmuje innego Vaisnavę, który rozdaje łaskę Pana. Materialisty, przebranego za Vaisnavę, nie należy otaczać szacunkiem, lecz odrzucić. Tak zalecają śastry (upeksa). Słowo upeksa znaczy "lekceważenie". Osobę zazdrosną należy lekceważyć. Obowiązkiem nauczającego jest kochanie Najwyższej Osoby Boga, utrzymywanie przyjaźni z Vaisnavami, okazywanie miłosierdzia niewinnym oraz lekceważenie tych, którzy są zazdrośni czy zawistni. W tym ruchu świadomości Krsny jest wielu zawistnych ludzi przebranych za Vaisnavów, którzy powinni być całkowicie lekceważeni. Nie ma potrzeby służyć zawistnej osobie przebranej za Vaisnavę. Kiedy Narottama dasa Thakura mówi chadiya vaisnava seva nistara payeche keba, to ma na myśli prawdziwego Vaisnavę, a nie osobę zazdrosną czy zawistną przebraną za Vaisnavę.

Madhya 01.219    Byli tam wszyscy Vaisnavowie, towarzysze Pana, łącznie z Nityanandą, Haridasem Thakurą, Śrivasą Thakurą, Gadadharą Panditą, Mukundą, Jagadanandą, Murari i Vakreśvarą.
Madhya 01.220    Zgodnie z zaleceniem Śri Caitanyi Mahaprabhu, Rupa i Sanatana natychmiast dotknęli lotosowych stóp tych Vaisnavów, którzy stali się bardzo szczęśliwi i pogratulowali dwóm braciom otrzymania łaski Pana.

Madhya 01.220  Znaczenie: Takie zachowanie jest charakterystyczne dla prawdziwych Vaisnavów. Kiedy zobaczyli oni, że Rupa i Sanatana mieli szczęście otrzymać łaskę Pana, byli tak zadowoleni, że pogratulowali dwóm braciom. Zazdrośnik przebrany za Vaisnavę wcale nie jest szczęśliwy widząc sukces innego Vaisnavy, który uzyskał łaskę Pana. Na nieszczęście, w tym wieku Kali wielu zwykłych ludzi przebiera się za Vaisnavów; Śrila Bhaktivinoda Thakura opisał ich jako uczniów Kali. Mówi on, kali-cela. Mówi, że istnieje inny Vaisnava, pseudo-Vaisnava z tilakiem na nosie i koralikami kunti na szyi. Taki pseudo-bhakta trzyma się blisko pieniędzy i kobiet oraz zazdrości sukcesu innym Vaisnavom. Mimo iż uchodzi za Vaisnavę, jego jedynym interesem jest zarabianie pieniędzy w przebraniu Vaisnavy. Bhaktivinoda Thakura mówi, że takie osoby nie są Vaisnavami, tylko uczniami Kali-yugi. Uczeń Kali nie może stać się acaryą na mocy decyzji Wysokiego Sądu. Vaisnava acaryi nie można wybrać na mocy głosowania zwykłych osób. Vaisnava acarya jest osobą samopromienną i nie ma potrzeby jakiejkolwiek oceny sądowej. Fałszywy acarya może dążyć do uzyskania przewagi nad Vaisnavą przy pomocy decyzji sądowych, ale Bhaktivinoda Thakura mówi, że jest on jedynie uczniem Kali-yugi.

Madhya 01.221    Poprosiwszy o zgodę wszystkich obecnych Vaisnavów, w chwili swego odjazdu dwaj bracia pokornie przedłożyli coś u lotosowych stóp Pana.
Madhya 01.222    Powiedzieli: "Drogi Panie, mimo iż król Bengalu, Nawab Husena Saha, darzy Cię wielkim szacunkiem, nie masz tutaj innego zajęcia. Łaskawie opuść to miejsce.
Madhya 01.223    "Mimo iż król darzy Cię szacunkiem, to jednak należy On do klasy yavanów i dlatego nie należy mu wierzyć. Myślimy, że nie ma potrzeby, aby w pielgrzymce do Vrndavany towarzyszył Ci tak wielki tłum.
Madhya 01.224    "Drogi Panie, udajesz się do Vrndavany otoczony setkami i tysiącami ludzi, a to nie jest odpowiednią metodą pielgrzymki."

Madhya 01.224  Znaczenie: Czasami, w celach komercyjnych, zabiera się do miejsc pielgrzymek wielkie tłumy ludzi, pobierając od nich pieniądze. Jest to oczywiście bardzo korzystny interes. Rupa i Sanatana Gosvami, wyrażając swą opinię w obecności Pana Caitanyi Mahaprabhu, nie pochwalili takich gromadnych pielgrzymek. W rzeczywistości, kiedy Pan Caitanya odwiedził Vrndavanę, przybył samotnie i jedynie na prośbę Swoich bhaktów przyjął sługę. Nigdy nie odwiedzał On Vrndavany wraz z tłumami ludzi w celu komercyjnym.

Madhya 01.225    Mimo iż Caitanya Mahaprabhu był Samym Śri Krsną Najwyższym Panem, i dlatego nie musiał się niczego obawiać, to jednak zachowywał się jak istota ludzka, aby pouczyć neofitów, jak działać.
Madhya 01.226    Powiedziawszy to, dwaj bracia ofiarowali modlitwy lotosowym stopom Pana i powrócili do swych domów. Pan Caitanya Mahaprabhu zapragnął wtedy opuścić tę wioskę.
Madhya 01.227    Rankiem Pan udał się do Kanai Nataśali. W miejscu tym ujrzał wiele rozrywek Pana Krsny.

Madhya 01.227  Znaczenie: W tamtych czasach w Bengalu było wiele miejsc nazywanych Kanai Nataśala, gdzie przechowywano obrazy przedstawiające rozrywki Pana Krsny. Ludzie zwykli przybywać do takich miejsc, aby oglądać owe obrazy. Jest to nazywane krsna-caritra-lila. W Bengalu jest jeszcze wiele miejsc nazywanych hari-sabha. Nazwa ta określa miejsce, gdzie zbierają się miejscowi ludzie, aby intonować maha-mantrę Hare Krsna i rozmawiać o rozrywkach Pana Krsny. Słowo kanai znaczy "Pana Krsny", a nataśala określa miejsce, gdzie ukazuje się rozrywki. Tak więc miejsca, które obecnie nazywane są hari-sabha, mogły być kiedyś nazywane Kanai Nataśala.

Madhya 01.228    Tej nocy Pan rozważał propozycję Sanatany Gosvamiego, że nie powinien iść do Vrndavany w otoczeniu tak wielu ludzi.
Madhya 01.229    Pan myślał: "Jeśli udam się do Mathury prowadząc za Sobą taki tłum, nie będzie to zbytnio pomyślne, gdyż zostanie zakłócony nastrój."

Madhya 01.229  Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu potwierdza, że odwiedzanie świętego miejsca, takiego jak Vrndavana, w towarzystwie wielkiej liczby ludzi jest po prostu niepokojące. Odwiedzając takie święte miejsca w ten sposób, nie znalazłby upragnionego szczęścia.

Madhya 01.230    Pan postanowił, że uda się do Vrndavany samotnie lub co najwyżej weźmie do towarzystwa jedną osobę. W ten sposób podróż do Vrndavany będzie bardzo przyjemna.
Madhya 01.231    Myśląc w ten sposób, Pan wykąpał się rankiem w Gangesie i wyruszył do Nilacala mówiąc: "Udam się tam."
Madhya 01.232    Tak wędrując, Śri Caitanya Mahaprabhu przybył do Śantipur i na pięć czy siedem dni zatrzymał się w domu Advaity Acaryi.
Madhya 01.233    Korzystając z tej okazji, Śri Advaita Acarya Prabhu posłał po matkę Śacidevi, która pozostała w jego domu przez siedem dni, aby przygotowywać posiłki dla Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 01.234    Uzyskując pozwolenie Swej matki, Pan Caitanya Mahaprabhu wyruszył do Jagannatha Puri. Kiedy bhaktowie podżyli za Nim, On pokornie poprosił ich, by zostali, i pożegnał ich wszystkich.
Madhya 01.235    Mimo iż Śri Caitanya Mahaprabhu poprosił wszystkich bhaktów, aby zawrócili, dwóm osobom pozwolił, by podążały za Nim. Poprosił wszystkich bhaktów, żeby przybyli do Jagannatha Puri i spotkali się z Nim w czasie festiwalu wozów.
Madhya 01.236    Osobami towarzyszącymi Śri Caitanyi Mahaprabhu w drodze do Jagannatha Puri [Nilacala] byli Balabhadra Bhattacarya i Damodara Pandita.
Madhya 01.237    Po kilku dniach pobytu w Jagannatha Puri, Pan potajemnie wyruszył w nocy do Vrndavany. Zrobił to bez niczyjej wiedzy.
Madhya 01.238    Kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu wyruszył z Jagannatha Puri do Vrndavany, towarzyszył Mu jedynie Balabhadra Bhattacarya. W ten sposób wędrował ścieżką przez Jharikhandę, aż ku Swej wielkiej radości dotarł do Benares.
Madhya 01.239    Śri Caitanya Mahaprabhu pozostał w Benares tylko przez cztery dni, a następnie udał się do Vrndavany. Po obejrzeniu miasta Mathury, odwiedził dwanaście lasów.

Madhya 01.239  Znaczenie: Osoby pielgrzymujące do okolic Vrndavany także i dzisiaj na ogół odwiedzają dwanaście miejsc, nazywanych dwunastoma lasami. Trasa zaczyna się w Mathurze, gdzie znajduje się

Kamya-vana, następnie wiedzie przez

Tala-vanę,

Tamala-vanę,

Madhu-vanę,

Kusuma-vanę,

Bhandira-vanę,

Bilva-vanę,

Bhadra-vanę,

Khadira-vanę,

Loha-vanę,

Kumuda-vanę i

Gokulę-mahavanę.

Madhya 01.240    Kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu odwiedzał wszystkie dwanaście miejsc rozrywek Śri Krsny, bardzo wzruszył się z powodu ekstazy. Jednakże Balabhadra Bhattacarya jakoś wydostał Go z Mathury.
Madhya 01.241    Po opuszczeniu Mathury, Pan wyruszył ścieżką wiodącą wzdłuż brzegu Gangesu i ostatecznie dotarł do świętego miejsca o nazwie Prayag [Allahabad]. To tam właśnie przybył Śrila Rapa Gosvami i spotkał się z Panem.
Madhya 01.242    W Prayag Rupa Gosvami padł na ziemię, aby złożyć Panu pokłony, a Pan objął go z wielką radością.
Madhya 01.243    Udzieliwszy nauk Śrila Rupie Gosvamiemu w Prayag, w Daśaśvamedha-ghata, Caitanya Mahaprabhu polecił mu udać się do Vrndavany. Następnie Pan powrócił do Varanasi.
Madhya 01.244    Po przybyciu do Varanasi Pan Caitanya Mahaprabhu spotkał się z Sanataną Gosvamim. Pan pozostał w tym mieście przez dwa miesiące, udzielając Sanatanie Gosvamiemu doskonałych nauk.
Madhya 01.245    W pełni poinstruowawszy Sanatanę Gosvamiego, Śri Caitanya Mahaprabhu wysłał go do Mathury, dając mu jednocześnie specjalną moc w służbie oddania. W Benares obdarzył również Swą łaską sannyasinów Mayavadi, a następnie powrócił do Nilacala [Jagannatha Puri].
Madhya 01.246    Przez sześć lat Pan podróżował po Indiach. Przebywając w różnych miejscach, odbywał Swe transcendentalne rozrywki, a czasem zatrzymywał się w Jagannatha Puri.
Madhya 01.247    Przebywając w Jagannatha Puri, Pan spędzał czas bardzo radośnie, robiąc sankirtan i w wielkiej ekstazie odwiedzając świątynię Jagannatha.
Madhya 01.248    Tak więc streściłem madhya-lilę, środkowe rozrywki Pana. Teraz, o bhaktowie, posłuchajcie proszę streszczenia ostatnich rozrywek Pana, znanych jako antya-lila.
Madhya 01.249    Kiedy Pan powrócił do Jagannatha Puri, pozostał tam na stałe i przez osiemnaście lat nigdzie się nie udawał.
Madhya 01.250    W przeciągu tych osiemnastu lat, wszyscy bhaktowie z Bengalu co roku zwykli odwiedzać Go w Jagannatha Puri. Pozostawali tam przez cztery miesiące, ciesząc się towarzystwem Pana.
Madhya 01.251    Śri Caitanya Mahaprabhu bez przerwy śpiewał i tańczył w Jagannatha Puri. W ten sposób cieszył się rozrywką sankirtanu. Wszystkim - nawet ludziom najbardziej upadłym - okazał Swą bezprzyczynową łaskę, czystą miłość do Boga.
Madhya 01.252    W Jagannatha Puri mieszkał z Panem Pandita Gosani oraz inni bhaktowie, tacy jak Vakreśvara, Damodara, Śankara i Haridasa Thakura.
Madhya 01.253    Jagadananda, Bhagavan, Govinda, Kaśiśvara, Paramananda Puri i Svarupa Damodara to inni bhaktowie, którzy także mieszkali z Panem.
Madhya 01.254    Śrila Ramananda Raya i inni bhaktowie, którzy byli mieszkańcami Jagannatha Puri, również stale przebywali z Panem.
Madhya 01.255-256    Inni bhaktowie Pana - na czele z Advaitą Acarya Nityanandą Prabhu, Mukundą, Śrivasą, Vidyanidhim, Vasudevą i Murarim - zwykli odwiedzać Jagannatha Puri pozostając z Panem przez cztery miesiące. W ich towarzystwie Pan oddawał się różnego rodzaju rozrywkom.
Madhya 01.257    Haridasa Thakura odszedł z tego świata w Jagannatha Puri. Zdarzenie to było czymś bardzo niezwykłym, gdyż Sam Pan urządził festiwal odejścia Haridasa Thakury.
Madhya 01.258    Śrila Rupa Gosvami ponownie spotkał się z Panem w Jagannatha Puri i Pan napełnił jego serce wszelką transcendentalną mocą.
Madhya 01.259    Następnie Pan ukarał Juniora Haridasa, a Damodara Pandita w pewien sposób ostrzegł Pana.

Madhya 01.259  Znaczenie: W rzeczywistości Damodara Pandita był wiecznym sługą Pana. Nie mógł On ukarać Pana w żadnej sytuacji; nie miał on w ogóle takich zamiarów. W pewien sposób ostrzegł on jednak Pana, aby Swym zachowaniem nie dawał ludziom pretekstu do znieważania Siebie. Oczywiście, Damodara Pandita powinien pamiętać, że Pan - będąc Najwyższą Osobą Boga - miał pełną swobodę działania. Nie ma żadnej potrzeby, aby Go ostrzegać i takie zachowanie nie jest zbyt doceniane przez zaawansowanych bhaktów.

Madhya 01.260    Następnie Sanatana Gosvami ponownie spotkał się z Panem i Pan wypróbował go w palącym żarze podczas miesiąca Jyaistha.
Madhya 01.261    Zadowolony Pan wysłał Sanatanę Gosvamiego z powrotem do Vrndavany. Następnie Pan został wspaniale nakarmiony dłońmi Śri Advaity Acaryi.
Madhya 01.262    Po odesłaniu Sanatany Gosvamiego z powrotem do Vrndavany, Pan rozmawiał na osobności ze Śri Nityanandą Prabhu, a następnie wysłał Go do Bengalu, aby nauczał miłości do Boga.
Madhya 01.263    Wkrótce potem Vallabha Bhatta spotkał Pana w Jagannatha Puri i Pan wyjaśnił mu znaczenie świętego imienia Krsny.

Madhya 01.263  Znaczenie: Wymieniony tu Vallabha Bhatta jest głową Vaisnava sampradayi znanej jako Vallabhacarya-sampradaya w Zachodnich Indiach. Caitanya-caritamrta (szczególnie Siódmy Rozdział Antya-lili i Dziewiętnasty Rozdział Madhya-lili) zawiera długą opowieść o Vallabie Acaryi. Pan Caitanya Mahaprabhu odwiedził dom Vallabhy Acaryi, znajdujący się po przeciwnej stronie Prayag, w miejscu znanym jako Adaila-grama. Później Vallabha Bhatta spotkał się z Caitanyą Mahaprabhu w Jagannatha Puri, aby przedstawić Panu swój komentarz do Śrimad-Bhagavatam. Był bardzo dumny ze swoich pism, ale Śri Caitanya Mahaprabhu skarcił go, mówiąc, że Vaisnava powinien być pokorny i kroczyć śladami wcześniejszych mistrzów. Pan powiedział mu, że jego wywyższanie się ponad Śridharę Svamiego nie licuje ze statusem Vaisnavy.

Madhya 01.264    Po objaśnieniu transcendentalnych cech Ramanandy Rayi, Pan wysłał Pradyumnę Miśrę do jego rezydencji i Pradyumna Miśra poznał od niego ksna-katha.
Madhya 01.265    Następnie Pan Caitanya Mahaprabhu uratował Gopinatha Pattanayakę, młodszego brata Ramanandy Rayi, który został skazany przez króla na karę śmierci.
Madhya 01.266    Ramacandra Puri skrytykował jedzenie Caitanyi Mahaprabhu i dlatego Pan zredukował je do minimum. Widząc jednak, że wszyscy bhaktowie cierpią z tego powodu, Pan zwiększył ilość przyjmowanego pokarmu do połowy dawnej porcji.
Madhya 01.267    We wszechświecie jest czternaście systemów planetarnych, i w tych systemach mieszkają wszystkie żywe istoty.
Madhya 01.268    Przebierając się za pielgrzymujące istoty ludzkie, zwykły one przybywać do Jagannatha Puri, aby odwiedzać Śri Caitanyę Mahaprabhu.
Madhya 01.269    Pewnego dnia wszyscy bhaktowie pod przewodnictwem Śrivasy Thakury śpiewali o transcendentalnych cechach Śri Caitanyi Mahaprabhu.
Madhya 01.270    Nie chcąc słuchać o Swych transcendentalnych cechach, Śri Caitanya Mahaprabhu skarcił ich, jak gdyby był rozgniewany: "Co to za śpiewy? Czy odrzucacie intonowanie świętego imienia Pana?"
Madhya 01.271    W ten oto sposób Caitanya Mahaprabhu zganił wszystkich bhaktów, przykazując im, aby nie okazywali zuchwalstwa i nie psuli świata stając się niezależnymi.

Madhya 01.271  Znaczenie: Śri Caitanya Mahaprabhu ostrzegł wszystkich Swych zwolenników, aby nie stali się niezależnymi czy zuchwałymi. Na nieszczęście, po Jego odejściu wiele apa-sampradayi (tzw. zwolenników) wprowadziło wiele elementów nieakceptowanych przez acaryów. Bhaktivinoda Thakura opisał te grupy jako: aula, baula, karttabhaja, neda, daraveśa, sani sahajiya, sakhibheki, smarta, jata-gosani, ativadi, cudadhari i gauranga-nagari.

    Aula-sampradaya, baula-sampradaya i pozostałe sampradaye wprowadziły własny sposób rozumienia filozofii Pana Caitanyi, bez kierowania się wskazówkami acaryów. Śri Caitanya Mahaprabhu mówi tutaj osobiście, że takie zapędy mogą jedynie doprowadzić do zniszczenia ducha Jego kultu.

Madhya 01.272    Kiedy Śri Caitanya Mahaprabhu wydawał się być gniewnym i karcił Swych bhaktów, tysiące ludzi na zewnątrz uczyniło wielką wrzawę, głośno wołając: "Wszelka chwała Śri Caitanyi Mahaprabhu!"
Madhya 01.273    Wszyscy ludzie zaczęli bardzo głośno wołać: "Wszelka chwała Śri Caitanyi Mahaprabhu, który jest synem Maharajy Nandy! Pojawiłeś się teraz, aby zbawić cały świat!
Madhya 01.274    "O Panie, jesteśmy bardzo nieszczęśliwi. Przybyliśmy z bardzo daleka, aby Cię zobaczyć. Prosimy Cię, bądź miłosierny i okaż nam Swoją łaskę."
Madhya 01.275    Kiedy Pan usłyszał pokorną prośbę zebranych ludzi, Jego serce zmiękło. Będąc bardzo miłosiernym, od razu wyszedł na zewnątrz, ukazując się wszystkim.
Madhya 01.276    Wznosząc ramiona, Pan poprosił wszystkich, by głośno intonowali święte imię Pana Hari. Natychmiast podniosła się wielka wrzawa i wibracja "Hari!" wypełniła wszystkie kierunki.
Madhya 01.277    Widząc Pana, z miłości do Niego ludzie stali się radośni. Wszyscy uznali Go za Najwyższego Pana i ofiarowali Mu modlitwy.
Madhya 01.278    Podczas gdy ludzie modlili się, Śrinivasa Acarya sarkastycznie zwrócił się do Pana "W domu nie chciałeś być rozpoznany. Dlaczego więc odsłoniłeś Swą naturę na zewnątrz?"
Madhya 01.279    Śrinivasa Acarya kontynuował: "Kto uczył tych ludzi? Cóż oni mówi? Teraz Swą własną dłonią możesz zakryć im usta.
Madhya 01.280    "To tak, jakby słońce - po swym wzejściu - chciało się ukryć. Nie jesteśmy w stanie pojąć takiego Twojego działania."
Madhya 01.281    Pan odpowiedział: "Mój drogi Śrinivaso, proszę przestań żartować. Wszyscy zmówiliście się, by w ten sposób Mnie upokorzyć"
Madhya 01.282    Mówiąc to, Pan udał się do Swego pokoju, obdarzając wcześniej zebrane tłumy - z powodu Swego miłosierdzia - pomyślnym spojrzeniem. W ten sposób pragnienia tych ludzi zostały całkowicie spełnione.
Madhya 01.283    W tym samym czasie Raghunatha dasa zbliżył się do Śri Nityanandy Prabhu i zgodnie z Jego poleceniem przygotował ucztę, rozdając prasada składające się ze sprasowanego ryżu i twarogu.

Madhya 01.283  Znaczenie: W Bengalu znana jest specjalna potrawa, składająca się ze sprasowanego ryżu i twarogu, czasem z sandeśem i mango. To bardzo smaczne pożywienie ofiarowuje się Bóstwu, a następnie rozdaje. Raghunatha dasa Gosvami, który wówczas był jeszcze głową rodziny, spotkał się z Nityanandą Prabhu i zgodnie z Jego radą urządził festiwal dadhi-cida-prasada.

Madhya 01.284    Później Śrila Raghunatha dasa Gosvami opuścił dom i przyjął schronienie Śri Caitanyi Mahaprabhu w Jagannatha Puri. Pan przyjął go i dla duchowego oświecenia umieścił pod opieką Svarupy Damodary.

Madhya 01.284  Znaczenie: W związku z tym Śrila Raghunatha dasa Gosvami pisze w Vilapa-kusu-manjali (5):

 

yo mam dustara-geha-nirjala-maha-kupad apara-klamat

sadyah sandra-dayambudhih prakrtitah svairi-krparaj-jubhih

uddhrty-atma-saroja-nindi-carana-prantam prapadya svayam

śri-damodara-sac cakara tam aham caitanya-candram bhaje

 

"Składam pełne szacunku pokłony u lotosowych stóp Śri Caitanyi Mahaprabhu, który przez Swe nieograniczone miłosierdzie łaskawie uratował mnie od życia rodzinnego, tej ślepej studni bez wody, umieszczając mnie w oceanie transcendentalnej radości pod opieką Svarupy Damodary Gosvamiego."

Madhya 01.285    Później Śri Caitanya Mahaprabhu skłonił Brahmanandę Bharati, by przestał ubierać się w skórę jelenia. Tak więc Pan cieszył się Swoimi rozrywkami nieprzerwanie przez sześć lat, doświadczając różnych rodzajów transcendentalnego szczęścia.
Madhya 01.286    Tak oto skrótowo opisałem madhya-lilę. Posłuchajcie teraz proszę o rozrywkach Pana z ostatnich dwunastu lat.

Madhya 01.286  Znaczenie: Śrila Kaviraja Gosvami, ściśle podążając śladami Śri Vyasadevy, podaje streszczenie poszczególnych lili Caitanya-caritamrty. Tego rodzaju opis zamieszcza na końcu każdej księgi. W Adi-lili nakreślił rozrywki Pana w pięciu fazach wieku chłopięcego, pozostawiając opis szczegółów Śrila Vrndavanie dasowi Thakurze. Natomiast w tym rozdziale znajduje się streszczenie rozrywek końcowego okresu życia Pana. Rozrywki te są opisane w Madhya-lili i Antya-lili. Pozostałe rozrywki zostały spisane skrótowo w Drugim Rozdziale Madhya-lili. W ten sposób autor stopniowo opisuje Madhya-lilę i Antya-lilę.

Madhya 01.287    Modląc się u lotosowych stóp Śri Rupy i Śri Raghunathy, zawsze pragnąc ich miłosierdzia, ja, Krsnadasa, opowiadam Śri Caitanya-caritamrtę, podążając w ich ślady.

 

W ten sposób Bhaktivedanta kończy objaśnienia do Pierwszego Rozdziału Madhya-lili, Śri Caitanya-caritamrty, opisującego streszczenie późniejszych rozrywek Pana Śri Caitanyi Mahaprabhu.